İran-İsrail, "Gölge Savaşı" şiddetleniyor... İki ülke 1979'dan beri ilk defa sıcak çatışmaya bu kadar yakın

(Reuters- AFP)
(Reuters- AFP)
TT

İran-İsrail, "Gölge Savaşı" şiddetleniyor... İki ülke 1979'dan beri ilk defa sıcak çatışmaya bu kadar yakın

(Reuters- AFP)
(Reuters- AFP)

İran ve İsrail, gergin ilişkiler içinde olan iki ülke.
Ancak bu gerginlik hiç olmadığı kadar artmış durumda.
İsrail, uzun zamandan beri Suriye içinde bulunan İran güçlerini vuruyor.
İran da özellikle geçmiş yıllarda finanse ettiği Filistinli gruplar ve Hizbullah aracılığıyla İsrail'e yönelik saldırıları destekliyor.
Ancak son dönemlerde karşılıklı saldırıların daha direkt yapıldığı, çeşitlendiği ve geniş coğrafyaya yayıldığı görülüyor.
Hatta artık İran içindeki bazı saldırıların bizzat İsrail tarafından yapıldığı öne sürülüyor.
Örneğin 27 Kasım 2020 tarihinde İran'ın nükleer ve füze programının en önde gelen isimlerinden olan Savunma Bakan Yardımcısı Muhsin Fahrizade ülkesinde uğradığı silahlı bir suikast sonucu öldürüldü.
İranlı yetkililer, bu saldırıdan İsrail gizli servisi Mossad'ı sorumlu tuttu.
Yine İran'ın savunma sanayisinde veya nükleer projelerinin geliştirilmesinde görev alan başka uzmanlar da geçmiş yıllarda benzer suikastlar sonucu hayatını yitirmiş, Tahran yönetimi bu saldırılardan da Mossad'ı suçlamıştı.
Ancak yaşanan yeni gelişmeler iki ülke arasındaki gizli savaşın artık denizlere de yayıldığını gösterdi.

Gemilere karşılıklı saldırılar
İlk olarak İsrail'in bir süreden beri Suriye'ye yük götüren İran tankerlerine farklı tarihlerde Akdeniz'de saldırı düzenlediği ve en az 12 İran tankerinin batırılmayacak şekilde vurulduğu öne sürüldü.
Bu iddia Umman Körfezi'nde bir İsrail gemisine saldırı düzenlenmesinin ardından ortaya atıldı.
İran'ın bu saldırılara misilleme amacıyla İsrail gemisine saldırdığı iddia edildi.
Derken yine geçen günlerde Kızıldeniz'de bir İran gemisi daha saldırıya uğradı.

İran, Natanz Nükleer Tesisi'ndeki patlamadan İsrail'i sorumlu tuttu
Aynı günlerde İran'ın Natanz Nükleer Tesisi'nde bir patlama meydana geldi.
İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, saldırıdan İsrail'i sorumlu tuttu ve intikam alacaklarını söyledi.
Zarif, tesiste büyük hasar olmadığını da öne sürdü.
İsrail'den yapılan dolaylı açıklamalarda saldırı üstlenildi ancak patlamanın bir bombadan değil, siber saldırıdan kaynaklandığı ve tesise ciddi zarar verdirilerek, dokuz ay süreyle yeni uranyum zenginleştirilemeyecek hale getirildiği iddia edildi.
Aynı tesisin geçen yıl da bir siber saldırıya uğradığı biliniyor.

Erbil'de Mossad üssü vuruldu iddiası
Bu olaydan hemen sonra bu sefer de önce Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında bir İsrail gemisi vuruldu.
Devamında da Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil'de Mossad'a ait olduğu öne sürülen bir üsse İran yanlısı olduğu ve adı duyulmamış bir grup tarafından saldırı düzenlendiği ve ölenlerin olduğu gündeme getirildi. 
IKBY'li yetkililer ise Erbil'de Mossad üssü olmadığını, böyle bir olayın yaşanmadığını söylerken, İran yanlısı kaynaklar iddialarında ısrarlı.

"Süreç küçük çaplı da olsa bir savaş ihtimalini barındırıyor"
Peki bu tür olaylar daha ne kadar devam edebilir? İki ülke arasında sıcak savaş riski var mı?
Bu soruları ilk olarak İran uzmanları Savash Porgham ile Arif Keskin'e yönelttik.
Porgham, iki ülkenin uzun süreden beri Suriye'da örtülü savaştığını belirtti. Porgham'a göre iki ülke arasındaki bu durum "Gölge Savaşı".
Porgham, devam eden "Gölge Savaş"ta İsrail'in bir süreden beri farklı bir şey yaparak direkt İran içinde operasyonlar düzenlemeye başladığını söyledi. Porgham, "İsrail ve İran, 1979'daki İslam devriminden bu yana sıcak savaşa en yakın noktada" dedi.
Keskin ise son durumu "1979'dan günümüze kadar baktığımızda İran ve İsrail ilişkilerinin en tehlikeli, öngörülemez sürece girdiğini düşünüyorum. Bu süreç küçük çaplı da olsa bir savaş ihtimalini barındırıyor" diye özetledi.

"İran, İsrail saldırılarına karşı koyamıyor"
Her iki uzmanın da dikkati çektiği bir noktada İran'ın zafiyeti ve İsrail'in İran içerisindeki etkinliği.
Porgham, yaşanan son olayların İran'ın istihbaratı ve güvenlik birimleri içerisinde çok önemli bir gediğin açıldığını gösterdiğini öne sürdü.
Porgham, İran'ın nükleer programına dair gizli belgelerin bile İsrail tarafından ele geçirilip, Netanyahu tarafından televizyonlarda gösterildiğini hatırlatarak şöyle devam etti:
"İran, inanılmaz biçimde kendi içinde İsrail'in saldırılarına karşı koyamıyor. İsrail, İran'ın en korunaklı yerlerinde operasyon yapabiliyor. Bakıldığında İran'ın İsrail karşısında bir altta kalmışlığı görünüyor."

"İsrail, İran'a istihbari olarak nüfuz etti"
Keskin ise son gelişmelerin İsrail'in ciddi şekilde İran'a istihbari olarak nüfuz ettiğini ve bunun İran'ın nükleer çalışmalarına, istihbarat birimlerine hatta askeri alanlarına kadar uzandığını öne sürerek, şunları söyledi:
"Neredeyse İran'ı felç etmiş durumda. Son dönemlerde İran devlet yetkilileri de bunu itiraf ediyor. İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri, demecinde ‘Açıkça söylüyorum güvenlik olarak inanılmaz açığımız var' dedi. Yine Devrim Muhafızları eski komutanı Muhsin Rızai, her alanda casusluk yapıldığını söyleyerek yabancı istihbarat servislerinin İran'da güvenlik bürokrasisindeki nüfuzunu bir nevi itiraf etti."

"İran, intikam alacağız diyor ama yaptığı bir şey de yok"
İsrail'in eylemlerine karşın İran'ın ciddi bir karşılık veremediğini de öne süren Keskin, iddialarını şöyle sürdürdü:
"İran sürekli intikam alacağız diyor ama yaptığı bir şey de yok. İran'ın acizliği ülke içinde yönetimin meşruluğunu da tartışma konusu yapıyor. İçeride dayılanıyorsunuz ama İsrail'e bir şey yapamıyorsunuz deniyor. Devletin kendini koruyamadığı düşüncesi gelişiyor."

"İsrail, ABD'nin İran'la anlaşmasını istemiyor"
Gerek Porgham gerekse Keskin, İran ve İsrail arasında gerilimin yükselmesinin Biden yönetiminin İran'la yeniden nükleer görüşmelere başlama niyetinden kaynaklandığını iddia ederek, İran ile ABD arasında varılacak bir mutabakatın İran'ı güçlendireceğinden endişe eden İsrail'in bunun önüne geçmek için elinden geleni yapacağını deklere ettiğini hatırlattılar.
Porgham, İran'ın nükleer programına yönelik müzakerelerin Viyana'da başladığını hatırlatarak, bu müzakerelerde ilerleme sağlandıkça İsrail ile İran'ın gölge savaşının daha fazla sertleştiğini öne sürdü.

"Sıcak çatışmaya hiç bu kadar yakın olmadılar"
Savaş ihtimalinin güçlenmesine karşın bunun gerçekleşmesinin de kolay olmadığını söyleyen Porgham, sözlerini şöyle sürdürdü:
"İran askeri gücü İsrail teknolojisiyle açık bir savaşta boy ölçüşemez ama İran'da bağlı örgütler üzerinden Lübnan'da ve Körfez'de İsrail gemilerine karşı asimetrik savaş yürütebilir. Sıcak çatışma riski var ve 42 yıldır sıcak çatışmaya hiçbir bu kadar yakın olmadılar. Endişeyle takip ediyorum."

"İsrail, nükleer görüşmelerin masasının çerçevesini belirleyecek noktada"
Son olayların ardından İran ve İsrail'in daha sert karşı karşıya geleceğinin görüldüğünü belirten Keskin ise uğradığı saldırıların İran devletini imajını korumak için bir şeyler yapmaya zorladığını belirterek, İran'ın içinde olduğu karmaşayı şöyle anlattı:
"İran nükleer dosyasının bundan sonra nereye evrileceğine sadece ABD ve İran görüşmeleri açısından bakmakta yanlış. Şu an itibariyle İsrail masada olmasa da yaptıklarıyla masanın çerçevesini belirleyecek noktaya gelmiştir. Muhsin Fahrizade öldürüldüğünde İran ek protokolden çıktı. Natanz tesisine saldırının ardından şimdi de yüzde 60 uranyum zenginleştirmeye başladık denildi. Her ikisi de İsrail operasyonlarına tepki olarak yapıldı. Bunlar da İsrail eylemlerinin İran'ın görüşmelerini etkileyecek noktada olduğunu gösteriyor."

Kasım Süleymani'nin öldürülmesi İran'ın operasyon gücünü azalttı mı?
Her iki uzmana da Kasım Süleymani'nin öldürülmesinin ardından İran'ın dış operasyon gücünün azalıp azalmadığını, sorduk.
Porgham, Süleymani'nin önemine değindikten sonra İran'ın operasyonel gücünün Kasım Süleymani öncesi ve sonrasında çok önemli değişimler gösterdiğinin söylenebileceğini belirtti.

İran'ın kaygısı ABD'nin işe karışması
Buna karşılık Keskin, İran'ın karşılık verememesinin Kasım Süleymani'nin olmamasından kaynaklanmadığını öne sürerek, "İran karşılık verirse İsrail'in daha sert karşılık vereceğini biliyor. İsrail'in kendisini karşılıklı misillemelere sokarak olayı büyüterek bu şekilde ABD'yi de işin içine çekmeye çalıştığından çekiniyor ve korkuyor" iddiasında bulundu.

"İran şimdilik Hizbullah kartına oynamayacak"
Keskin ayrıca İran'ın Hizbullah kartını oynamak içinde henüz erken olduğunu düşündüğünü belirterek, "İran zamanından önce bir hareket yapmak istemiyor. Tansiyon yükselirse İsrail – Hizbullah çatışması olabilir ama İran bunun için erken olduğunu düşünüyor" dedi.

İsrail, İran'ı Suriye'de Rusya'nın onayıyla mı vuruyor?
İsrail'de yaşayan gazeteci Rafael Sadi ise İran rejiminin İsrail'i yok etmeyi, denize dökmeyi hedeflediğini dile getirdiğini hatırlatarak bundan dolayı İran'a karşı yürütülen mücadele kapsamında Suriye içindeki İran hedeflerinin vurulduğunu belirtti.
Sadi, Suriye'deki İran hedeflerinin vurulmasının Rusya ile İsrail arasında varılan mutabakat kapsamında olduğunu ve Rusya'nın İsrail uçaklarına engellemede bulunmadığını öne sürdü.

İran gemisi İsrail kıyılarına bilerek petrol sızdırdı iddiası
İran'ın nükleer projesinin iddia ettiği gibi barışçıl hedefler içermediğini de öne süren Sadi, "Nükleer enerji veya silah sahibi hiçbir ülkenin ağzından bir diğerini imha edeceği ifadelerini duymuş değiliz. Halbuki İran İsrail'i atom bombası atarak yok etmekten söz eden ilk ülkedir" şeklinde konuştu.
İran'ın İsrail gemilerine yönelik saldırılar düzenlediğini aktaran Sadi, hatta bir Suriye'ye kaçak petrol taşıyan bir İran tankerinin İsrail kıyılarına petrol sızdırarak bilerek çevre kirliliği yarattığını iddia etti.

"İsrail'in tutumu Biden'ın İran politikasından bağımsız"
Sadi, İsrail ve İran arasında gerilen ilişkilerde Biden yönetiminin İran'la görüşme konusundaki tutumundan bağımsız olduğu görüşünde.
Sadi, İsrail'in Biden yönetiminin alacağı kararların kendi bilecekleri bir iş olduğunu söylediğini ancak güvenliklerini kimseye bırakmayacaklarını ve gerekirse kendi göbeklerini kendilerinin keseceğini deklere ettiğini de hatırlatarak şöyle devam etti:

"İsrail, nükleer santrale sabotajı kerhen de olsa kabullendi"
"Bunun sonucunda da İran Natanz  nükleer santralinde uranyum zenginleştirmeye başlanacağı haberi ile  her nasıl olduysa  santralin elektrikleri kesilivermiş ve trafosu patlamıştır. Hasar ifade edildiği kadarı ile 9 aylık bir gecikmeye sebebiyet vermiştir. İsrail şimdiye kadar ki politikaları gereğince bu tür eylemlerinde sessiz kalmayı yeğlemiş ve sorumluluk almamıştır. İlk kez bu olayda  yarım ağızla olsa bile ki öncelikle yabancı istihbarat kurumlarının ifadesine göre ibaresi ile haber İsrail basınında da yer almış hatta aynı  gün Başbakan Netanyahu, ordu mensupları ile bulunduğu şehitleri anma töreni arifesinde kendilerini kutlamış ve İsrail'in vatanı koruması için daima görevde oldukları için bu  eylemi de  kerhen kabullenmiştir."

"ABD'lilere siz olmasanız da biz devam edeceğiz mesajı verildi"
Sadi, bu kabullenmenin arkasında  sadece İran'a verilen bir mesaj olmadığını belirterek, "Aynı  zamanda Amerikalılara da siz bu işin içinde yanımızda olmazsanız bile biz gerekeni yapmaya devam edeceğiz denmekteydi. Hoş kaldı ki bu elektrik kesintisi Amerikalıların da az hoşuna gitmemiş değildi" ifadelerini kullandı.

"İran'ın en endişe ettiği sözcük Mossad"
İsrail'in yıllardır İran'a karşı sadece psikolojik değil aynı zamanda stratejik ve askeri bir üstünlük konumunda olduğunu öne süren Sadi, "Kimin ne dediği çok önemli değildir. Durum budur ve İranlıların en fazla endişe duydukları sözcük Mossad istihbarat kurumudur" iddiasında bulundu.

"Topyekün savaşa dönüşmeyecek"
Sadi, buna karşın karşılıklı çatışmalar asla bir topyekün savaşa dönüşmeyeceğini çünkü böyle bir savaşın her iki ülke açısından fazlasıyla pahalı ve gereksiz olduğunu ayrıca iki ülke halkları arasında da bir düşmanlık bulunmadığını vurguladı.

Independent Türkçe



ABD askerleri Japonya'da suç işlemeye devam ediyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

ABD askerleri Japonya'da suç işlemeye devam ediyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Japon polisi, Okinawa adasında alkollü araç kullandığı şüphesiyle ABD Hava Kuvvetleri'nde görevli bir yüzbaşıyı gözaltına aldı. Yüzbaşı, ABD ordusunun ekimdeki cinayet vakasının ardından bölgede alkol kısıtlamaları getirmesinden bu yana aynı şüpheyle gözaltına alınan ikinci Amerikalı asker.

Okinawa prefektörlük polisi sözcüsü, 27 yaşındaki askerin cumartesi günü yerel saatle 03.09 civarında Okinawa şehrinde bir yolda araç kullanırken gözaltına alındığını belirtti.

Kyodo Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre asker, adadaki Kadena Hava Üssü'nde görevliydi.

The Japan News'un aktardığına göre polis, adamı bir eğlence bölgesinin yakınındaki olay yerinde gözaltına aldı. Kanındaki alkol oranının yasal sınırın yaklaşık üç katı olduğu tespit edildi. Asker polise, alkol seviyesinin yasal sınırın altında olduğunu düşündüğünü ve evinin yakın olması nedeniyle araç kullanmasında bir sakınca görmediğini söyledi.

Polis sözcüsü, ABD yetkilileri tarafından getirilen kısıtlamalara atıfta bulunarak, "Sokağa çıkma yasağını ihlal edip etmediği henüz net değil" dedi.

Gözaltı, Tokyo ve Washington yönetimlerinin Okinawa'daki ABD askerlerinin işlediği suçları önlemeye yönelik tedbirler üzerinde anlaşmaya varmasından bir hafta sonra gerçekleşti. Anlaşma, bir Amerikalı deniz piyadesinin karıştığı iddia edilen ve büyük tepki çeken bir cinayetin ardından yapılmıştı.

20 yaşındaki bir deniz piyadesi ekimde Okinawa'nın Naha kentindeki bir otel odasında bir kadını öldürdüğü ve eşyalarını çaldığı şüphesiyle tutuklanmıştı. Bunun üzerine ABD kuvvetleri, 7-9 Ekim tarihleri ​​arasında Okinawa eyaletindeki tüm askerlerin üslerinden ayrılmasını ve hem üs içinde hem de dışında alkol almasını yasaklamıştı.

ABD ordusu, takip eden 30 günü değerlendirme dönemi ilan ederek personelin gece yarısıyla sabah 05.00 arasında üs dışına çıkmasını yasaklamıştı. 31 Ekim'de ise başka bir deniz piyadesi alkollü araç kullandığı şüphesiyle gözaltına alınmıştı.

ABD'li yetkililer geçen hafta, alt rütbeli askerlere yönelik sokağa çıkma yasağının 7 Aralık'a kadar uzatıldığını ve tüm askeri personelin gece yarısıyla sabah 05.00 saatleri arasında evlerinin dışında alkol almasının yasaklandığını duyurdu.

ABD ordusunun Japonya'da, büyük çoğunluğu Okinawa'da olmak üzere yaklaşık 54 bin personeli var. Askerler tarafından işlenen suçlar, iki yakın güvenlik müttefiki olan Japonya ve ABD arasındaki ilişkileri uzun süredir geriyor.

Independent Türkçe


Kalibaf: Ne savaş ne de barış durumunda kalmayacağız... Savaşın coğrafyasını silahlı kuvvetler belirleyecek

İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
TT

Kalibaf: Ne savaş ne de barış durumunda kalmayacağız... Savaşın coğrafyasını silahlı kuvvetler belirleyecek

İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a karşı yeni bir askerî harekâta girişmesi halinde savaşın coğrafyasını İran Silahlı Kuvvetlerinin belirleyeceği tehdidinde bulundu.

İran Meclisinin internet sitesine göre Kalibaf, çevrim içi gerçekleştirilen Meclis Genel Kurulu'nun gündem maddeleri öncesinde yaptığı konuşmada, “ABD'nin müzakere mi yoksa savaş mı istediği bizim için hiçbir önem taşımıyor. Amerikalılar bu kez bir hata yaparsa İran Silahlı Kuvvetlerinin kapasitesi ve iradesi savaşın coğrafyasını belirleyecektir” dedi.

İran'ın “ne savaş ne de barış” durumunda kalmayacağını belirten Kalibaf, “Yedi makul şartımızı kabul ederlerse anlaşmaya varmanın yolu açık olacaktır” ifadelerini kullandı. Kalibaf, yeni bir savaşın sonuçlarına çok sayıda kişinin katlanmak zorunda kalacağı uyarısında bulundu.

Kalibaf, yeni bir “füze şehrinin” açılışını, “savaş sırasında ve düşman ateşi altında” gerçekleştirilen bir başarı olarak nitelendirdi. Bunun bölgedeki stratejik dönüşümlerin bir simgesi olduğunu belirten Kalibaf, Devrim Muhafızları Ordusu'nun füze biriminin “imkânsızı mümkün hale getirdiğini” söyledi.

Kalibaf'ın açıklamaları, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in silahlı kuvvetler komutanlarına herhangi bir tehdide “derhal ve coğrafi sınırlama olmaksızın” karşılık verilmesi yönünde talimat vermesinin ardından geldi. Söz konusu talimat, Hamaney'in resmî internet sitesinde yayımlandı.

dgthy
Devrim Muhafızları Ordusunun perşembe günü Tahran yakınlarında düzenlediği sergide yer alan karadan havaya füze sistemi (AFP)

Genelkurmay Başkanı Ali Abdullahî, salı günü askerî komutanlarla birlikte yer altındaki bir füze tesisini ziyaret ettiği sırada, İran'ın yeni bir saldırıya vereceği karşılığın Orta Doğu'nun ötesine uzanabileceği uyarısında bulundu.

Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai de çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran'a saldırmak amacıyla kullanılması halinde Avrupa'dakiler de dahil olmak üzere Orta Doğu dışındaki ABD üslerinin hedef alınabileceğini söyledi.

Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Hüseyin Muhibî, geçen hafta füzelerin menziline ilişkin kısıtlamaların kaldırıldığını, füze ve İHA üretim hatlarının yer altına taşındığını duyurmuştu. İran füzelerinin açıklanan azami etkili menzili 2 bin ila 2 bin 500 kilometre arasında değişiyor.

Devrim Muhafızları'na yakın Tasnim Haber Ajansı ise cumartesi günü, uydu taşıyıcıları aracılığıyla ABD'nin doğu kıyısına ulaşabilecek, yaklaşık 10 bin kilometre menzilli kıtalararası bir füze geliştirilmesi seçeneğini gündeme getirdi.

Meclis Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Bahşayiş Erdestani de cumartesi günü yaptığı açıklamada, müzakereler bir açılım sağlayamadığı sürece savaş ihtimalinin devam ettiğini söyledi. Erdestani, İsrail'in Cebelülfas tesisini vurması halinde Dimona'nın hedef alınabileceği tehdidinde bulundu.

Ne savaş ne de barış

Tahran'ın tehditleri, Washington yönetiminin değişken açıklamalarda bulunduğu bir dönemde yoğunlaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump, haftanın başında savaşın askerî açıdan “fiilen sona erdiğini” söylemiş, perşembe günü ise ülkesinin İran'la bir anlaşmaya ihtiyaç duymadığını açıklamıştı.

Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, petrol fiyatlarının sert şekilde yükselmesine yol açan savaşın, 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerde Demokratların elde ettiği başarıya katkıda bulunduğunu kabul etti.

Reuters'ın cumartesi günü kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Trump'ın danışmanlarına, İran veya Husiler tarafından herhangi bir provokasyon gerçekleşmediği sürece yeni saldırılar düzenlemekten kaçınabileceğini söylediği aktarıldı. Başka kaynaklar ise üçüncü bir ABD uçak gemisinin bölgeye doğru ilerlediğini bildirdi.

Associated Press (AP) ajansı da cumartesi günü Ortadoğulu iki diplomata dayandırdığı haberinde, Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımının yeniden başlamasını amaçlayan geçici anlaşmaya yönelik Katar arabuluculuğunun bekleme aşamasına girdiğini aktardı. Haberde, Trump'ın Başkan Yardımcısı'nı müzakerelerden uzaklaştırmasının bu süreçte etkili olduğu belirtildi.

cdgthyj
Ziyaretçiler, perşembe günü Tahran dışında Devrim Muhafızları Ordusunun düzenlediği sergide sergilenen karadan havaya füze sisteminin önünde fotoğraf çekiyor (AFP)

Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı ise pazar günü, İran hava sahasında Tahran'a doğru ilerleyen Katarlı bir devlet uçağının tespit edildiğini bildirdi. Bu gelişme, başka bir Katar uçağının perşembe günü İran'ın başkentine gelişinden iki saatten kısa bir süre sonra ülkeden ayrılmasından günler sonra yaşandı.

Hürmüz Boğazı

Kalibaf, salı günü yayımladığı görüntülü mesajda, “ABD taahhütlerini yerine getirmezse onu bunları yerine getirmeye güç diliyle zorlayacağız” dedi.

İran'ın politikasının, dini liderin talimatı doğrultusunda “İslamabad Mutabakatı”ndaki şartların yerine getirilmesini sağlamak olduğunu belirten Kalibaf, ABD'nin taahhütleri uygulanmadığı sürece Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını ifade etti.

Kalibaf, “ABD'nin diplomasi sahasındaki üçüncü yenilgisi, taahhütlerini yerine getirmeye zorlanması olacaktır” diye konuştu.

Mutabakatın uygulanması sürecinde İran'ın 80 milyon varilden fazla petrol ihraç ettiğini belirten Kalibaf, temel ihtiyaç maddelerinin ithalatında da “olumlu adımlar” atıldığını söyledi.

Savaş öncesinde dünya petrol ve doğal gaz üretiminin beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Tahran, savaşın başlamasından bu yana boğazı fiilen kapatırken Washington yönetimi de İran limanlarına abluka uygulamaya başlamıştı.

İran, belirlediği güzergâhın dışından geçmeye çalışan gemileri hedef almaya devam ediyor. Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, cumartesiyi pazara bağlayan gece yaptığı açıklamada, belirlenen güzergâh dışında ve izinsiz bir rotadan geçmeye çalışan iki petrol ürünleri tankerinin mayınlara çarpması sonucu alev aldığını duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusu ayrıca cumartesi günü, ABD'ye ait MQ-1 tipi bir insansız hava aracını Keşm Adası üzerinde düşürdüğünü açıkladı. İran tarafı, bunun düşürülen 17'nci MQ-1 tipi İHA olduğunu ileri sürdü.

Ancak İran'ın söz konusu iki iddiası da bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.


Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor
TT

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada, yeni bir savaşın patlak vermesinin ağır sonuçları olacağı uyarısında bulunarak, ABD'nin ülkesine yönelik yeni bir saldırı düzenlemesi halinde İran Silahlı Kuvvetlerinin “savaşın coğrafyasını” belirleyeceğini söyledi. ABD istihbarat birimleri ise İran'ın hâlâ 2 bin 500'e kadar füzeye sahip olduğunu değerlendiriyor. Bu durum, savaşın yeniden başlaması halinde Tahran'a ABD ve müttefiklerinin bölgedeki hedeflerini vurma konusunda önemli bir kapasite sağlıyor.

Kalibaf, İran'ın “ne savaş ne de barış” durumunda kalmayacağını belirterek, Tahran'ın yedi şartının kabul edilmesi halinde anlaşmaya varılması için kapının açık olacağını ifade etti. Kalibaf'ın açıklamaları, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in silahlı kuvvetlere, herhangi bir tehdide “derhal ve coğrafi sınır tanımaksızın” karşılık verilmesi yönünde talimat vermesinin ardından geldi.

Öte yandan Wall Street Journal gazetesinin ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, İran'ın bin 500 ila 2 bin 500 arasında füzeye sahip olduğu ve üretim tesislerinde meydana gelen hasara rağmen füze cephaneliğini yeniden oluşturmaya devam ettiği belirtildi. Yetkililer, söz konusu tahminlerin “düşük güven düzeyine” sahip olduğunu, zira fırlatılmaya hazır veya depolarda bulunan füzelerin kesin sayısını belirlemenin güç olduğunu kaydetti.

Bu gelişmelerin ardından Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, pazar sabahı yaptığı açıklamada, İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısının hedeflerine ulaşmadan engellenerek imha edildiğini duyurdu. Açıklamada, kuvvetlerin her türlü tehdide karşı koymaya hazır olduğu vurgulandı.

Bu açıklama, İran'ın Bahreyn'deki bir ABD üssünü insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurmasının ardından geldi. Saldırı sırasında sirenler çalarken, yetkililer halka güvenli bölgelere gitmeleri çağrısında bulundu