Suriye’de devlet başkanlığı adaylık başvuruları başladı

Muhalif kanat seçimleri işgal ve güvenlik teşkilatlarının gözetiminde bir oyun olarak niteliyor.

Suriye’nin kuzeydoğusunda, DEAŞ mensubu olmakla suçlanan ailelerin çocukları. (AFP)

Suriye’de gelecek ayın 26’sında yapılması planlanan devlet başkanlığı seçimleri için iki kişinin adaylıklarını ilan ettiği duyuruldu. Şam’da adaylıklarını duyuran iki ismin Halk Konseyi üyesi Abdullah Sellum Abdullah ve Mühendis Muhammed Firas Yasin Racuh olduğu belirtildi. Bölgeden gelen haberler üçüncü bir aday daha olduğu yönünde.
Suriye Halk Konseyi, Abdullah Sellum Abdullah ve Muhammed Firas Yasin Racuh’un seçimlere katılma şartı olarak Halk Konseyi’nin 35 üyesinin onayını almak üzere isimlerini konseye sunduklarını bildirdi.
1956 yılında Halep kırsalının kuzeyindeki Suran Azez ilçesine bağlı Gazel Mazraa köyünde doğan Abdullah Sellum Abdullah, Şam Üniversitesi’nden hukuk diplomasına sahip. 2003- 2007 yıllarında sekizinci yasama turunda ve 2012 ve 2016 yıllarında da ilk yasama turunda Halk Konseyi üyesi olarak seçildi. Halk Konseyi İşleri Devlet Bakanı olarak görev yaptı. Siyasi Büro üyesi Abdullah Sellum, Sosyalist Birlik Partisi’ne (Baas Partisi ile ittifak kuran partilerden biri) mensup. Daha önce partinin Şam Kırsal Şubesi Sekreterliği görevini yürüttü.
İkinci aday, 1966 yılında Şam’ın Mezzeh bölgesinde doğan mühendis Muhammed Firas Yasin Racuh ise bir iş adamı ve kendisini ‘vatansever bir medya politikacısı’ olarak tanımlıyor. Daha önce 2014’te devlet başkanlığı seçimlerine aday olmuştu. Ancak Yüksek Anayasa Mahkemesi, söz konusu dönemde talebini kabul etmedi. İsmi tekrar 2021 devlet başkanlığı seçimleri için aday olarak gösteriliyor. Genel faaliyetleri hakkında ise herhangi bir bilgi mevcut değil.
Suriye Halk Konseyi Başkanı Hammude Sabbağ, 19 Nisan’da Suriye devlet başkanlığı seçimlerine aday olmak isteyenleri 28 Nisan Çarşamba gününe kadar, on gün içerisinde Anayasa Mahkemesi’ne adaylık başvurusunda bulunmaya çağırdı. Sabbağ, yurt içi ve dışındaki Suriyelilerden de seçimlere katılmalarını istedi. Sabbağ, ayın 20’sinde yurt dışındaki Suriyelilerin, ayın 26’sında da sabah 7’den akşam 7’ye kadar ülke içindeki vatandaşların oy kullanabileceğini bildirdi.  
Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu Başkanı Nasır el-Hariri yaptığı açıklamada 19 Nisan’da Suriye’nin 1963’ten bu yana gerçek bir seçime tanık olmadığını söyledi. Hariri açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Bizim açımızdan bu seçimler, işgalin ve güvenlik hizmetlerinin gözetiminde yapılan saçma bir oyundan başka bir şey değil. Hukuken ve siyaseten hiçbir değeri yok.”
Seçimler, 2012 anayasasına göre düzenleniyor. Washington ve muhalefetin ‘otoriter iktidarın daha da güçlenmeyi amaçladığı bir saçmalık’ olarak tanımladığı seçimlerde Devlet Başkanı Beşşar Esed’in yedi yıllık üçüncü bir dönem için zafer kazanmasına kesin gözüyle bakılıyor.   
Suriye’nin 50 yıldır liderliğini üstlendiği Esed ailesi ve Baas Partisi, güvenlik güçleri ve ordunun yardımıyla iktidar üzerindeki hakimiyetini sıkılaştırıyor. Demokrasi talep eden protestoculara yönelik kanlı baskıların, Suriye’nin birçok bölgesini harap eden iç savaşı ateşlemesinin üzerinden on yıl geçti. Çok taraflı çatışma, küresel güçleri kendine çekti ve yüz binlerce insanın ölümüne ve milyonlarcasının da yerinden edilmesine neden oldu.
Esed, Rus ve İranlı müttefiklerinin desteğiyle ülkenin çoğunun kontrolünü ele geçirmesinin ardından yönetime devam ediyor.  Seçime aday olma kapısı 11 gün içinde kapanacak. Suriye seçimlerinin kuralları, devlet başkanı adayının en az son 10 yıldır Suriye’de yaşamış olmasını şart koşuyor. Bu durum da pratikte sürgündeki muhaliflerden herhangi birnin aday olmasını engelliyor.
Suriye Halk Konseyi Başkanı Hammude Sabbağ Suriyelilere devlet başkanını seçme haklarını kullanma çağrısı yaptı.
Muhalefet koalisyonu ise seçimleri kınadı. Koalisyon güçleri, Suriye’nin kuzeybatısında, milyonlarca sivilin Esed’in bombalarından kaçtığı bir bölgeyi kontrol ediyor. Önde gelen muhaliflerden Mustafa Secari şu açıklamada bulundu:
“Muhalefetteki bizler ve Suriye devrim güçleri bu ilanla ilgilenmiyoruz. Esed’in parlamentosunu, meşruiyetten yoksun ve çağrısını da geçersiz görüyoruz. Bu, Esed’i ve onun terörist rejimini yeniden canlandırmak için yeni bir saçmalık ve sefil bir girişimden başka bir şey olmayacak.”
ABD'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Linda Thomas Greenfield geçen ay, Suriye’deki demokrasi yanlısı protestoların onuncu yıl dönümü münasebetiyle yaptığı açıklamada “Bu seçimler, özgür ve adil olmayacak. Ayrıca Esed rejimini meşrulaştırmayacaktır” dedi.
Rejim yandaşları, Washington’ın ve Batılı müttefiklerinin uyguladıkları ağır yaptırımlarla Esed’i devirmeye çalıştıklarını savunuyor. Rejimin kalesi Lazkiye’den siyasetçi Hüsameddin Hallasi açıklamasında “Suriye’nin düşmanlarının beklentilerine rağmen devlet başkanlığı seçimleri günü geliyor. İsrail ve ABD’ye boyun eğmedik” ifadesini kullandı.  
Esed, 1971 yılında devlet başkanı olan babası Hafız Esed’in ölümünün ardından, 2000 yılında iktidara geldi.