Ekonomik kriz Beyrut’un sokak lambalarını söndürüyor

Beyrut’ta bozuk bir trafik ışığı (AFP)

Lübnan’ın başkenti Beyrut’un caddelerindeki çok sayıda trafik ışığı ve sokak lambası sonunda söndü ve bazı sokaklardaki kanalizasyon kapakları kayboldu. Bunun sebebi hizmet sağlayan şirketlerin çoğunun belediyeye dolarla ya da karaborsadaki döviz kuruna göre eşdeğer bir miktarda ödeme yapma şartı getirmesinin ardından bakım eksikliğinden kaynaklanıyor. Karaborsadaki döviz kuruna göre ödeme yapılması belediyenin belirlediği bakım bütçesinin en az altı katına tekabül ediyor.
Başkentteki çoğu trafik ışığının bakıma ihtiyacı var. Işıkların çoğu ana kavşaklarda bile çalışmıyor. Bu yüzden artık bazı kavşaklarda bir polis bekliyor ve trafiği yönlendiriyor. Birçok kavşakta trafik ışığı ve polisin olmaması trafiğin sıkışmasına sebep oluyor ve kazaya davetiye çıkarıyor.
Belediyede görevli bir kaynağın ifadelerine göre trafik ışıklarının bakımı ile Beyrut Belediyesi değil Trafik Yönetim Kurulu ilgileniyor. Park sayaçlarının çalışmasından sorumlu şirketin trafik ışıklarının bakım masraflarını karşılaması ve gelirlerin bir kısmını belediyeye vermesi gerekiyordu. Ancak şirket taahhütlerini yerine getirmedi ve hukuki bir anlaşmazlık çıktı. Bunun yanı sıra şirketin 2019 yılı itibariyle sözleşmesi bitmiş durumda ve şu anda bakım yapan herhangi bir kuruluş bulunmuyor.
17 Ekim protestoları sırasında ve daha önceden göstericiler tarafından park sayaçları kırılmıştı. Yasa, sorumlu şirketin yeni bir ihale yapılana dek kamu hizmetini yapmaya devam etmesini şart koşsa da sorumlu şirket ne park sayaçlarını düzeltti ne de trafik ışıklarının bakımını yaptı.
Beyrut sokaklarındaki lambaların sönmesi ile ilgili Şarku’l Avsat’a konuşan kaynak, pek çok bölgede bunun sebebini Beyrut Limanı’nda meydana gelen patlamaya dayandırdı. Kaynak, iki ay içerisinde Mar Mikhael’den Karantina bölgesine kadar sokaklara tekrar ışık verileceğini ve böylece daha sonra patlama yüzünden zarar gören diğer bölgelerdeki sokakların aydınlatılacağını söyledi. Kaynak limandan uzakta bulunan diğer bölgelerde ışıkların gitmesinin sebebinin ise doların yükselmesi ve şirketlerin karaborsadaki döviz kuruna göre ödeme yapılmasını şart koşması ile birlikte bakım işlemlerinin durması olduğunu söyledi.
Diğer belediyeler gibi, Beyrut Belediyesi de, karaborsada Lübnan lirasının (lbp) değerinin düşüp doların yükselmesi durumunda ödemenin gecikmesinin kayıp anlamına geldiği bir zamanda sözleşmelerin dolar üzerinden yapılamaması sebebiyle şirketlerin peşinen ödeme yapılmasını şart koşmasından ötürü sıkıntı yaşıyor.
Trafik ışıkları ve sokak lambalarında olduğu gibi, aynı şey Beyrut sokaklarında kapakları çalınan kanalizasyonlar için de geçerli. Beyrut Belediyesi’nde çalışan bir kaynak kapakların sürekli çalındığını, bu durumu güvenlik güçlerine bildirdiklerini ve belediyenin elindeki eski kapakları kullanarak ya da bu kapaklar özellikle dolar ile satıldığı için çok pahalı olduğundan belediyedeki demirlerden kapaklar yaparak olabildiğince kanalizasyonlarını kapatmaya çalıştığını söyledi.
Aktivistler, birkaç gün önce bir vatandaşın kapağı çalındığı için açık olan kanalizasyon çukuruna düştüğü anları kaydeden bir videoyu sosyal medya üzerinden paylaşmıştı.
Güvenlik güçleri zaman zaman, özellikle bir kapağın ağırlığı 100 kilograma ulaşabileceği için hurda pazarlarına demir olarak satmak üzere kanalizasyon kapaklarını çalan çete üyelerini yakalıyor.
Beyrutlular çukurlarla dolu başkent sokaklarından ve tekrar asfaltlanması gereken yollardan şikayetçi. Özellikle başkentin iki yıldır aralıklı zamanlarda sahne olduğu halk hareketleri sırasında göstericiler lastikleri ve çöp konteynırlarını sürekli yaktığı için asfalt tahrip olmuş durumda.