ABD, Afganistan’da çekilmenin fiilen başladığını açıkladı

ABD’li bir kasın asker, Afganistan’da hayatını kaybeden arkadaşını selamlıyor (AP)

ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililer, ABD ve NATO güçlerinin Afganistan'dan fiilen çekilmesinin başlamasıyla Taliban hareketinin saldırılarının artma olasılığı hakkındaki endişeleri gidermeye çalışıyor. ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken, geri çekilmeyle iç savaş veya Kabil'in yeniden Taliban’ın kontrolüne geçebileceği ihtimalini dışlamazken, Pentagon yetkilileri 11 Eylül'e kadar tamamlanacak olan geri çekilme sürecinde Taliban’ın her türlü çıkaracağı gerilime karşı hazırlıkların olduğunu bildirdi. Beyaz Saray ve Pentagon geri çekilmenin başladığını onayladı ancak detaylara ilişkin ayrıntıyı kamuoyu ile paylaşmadı. İç savaş yaşanıp yaşanmayacağına dair bir soruya Blinken, “Bu elbette ki muhtemel bir senaryo ama kimse Afganistan'da iç savaşın yeniden başlamasını istemiyor. Bunu Afgan halkı istemez, Afgan hükümeti ve Taliban'ın da istediğini düşünmüyorum. Afganistan'ın komşuları da bunu istemez” şeklinde cevap verdi.
Şubat 2020’de ABD eski Başkanı Donald Trump ve Taliban arasındaki anlaşma uyarınca ABD ve yabancı güçlerin 1 Mayıs itibariyle Afganistan’dan ayrılması gerekiyor. Anlaşmanın bir parçası olarak Taliban ABD güçlerine yönelik saldırılarını durdurdu ancak Taliban, dünden itibaren ABD’nin çekilme tarihinin gerisinde kalarak anlaşmayı ihlal ettiğini düşündüğünü bildirdi. Biden, koalisyon güçleriyle birlikte yaklaşık 7 bin yabancı kuvvetin geri çekilmesinin tamamlanmasını geciktirmenin güvenlik riski oluşturabileceğini düşünüyor. ABD ihtiyaç duyulması halinde Afganistan'daki El Kaide ve diğer aşırılık yanlısı gruplara yönelik terörle mücadele operasyonlarını sürdürmek niyetinde ancak bu güçlerin nerede konuşlanacağı belli değil.
ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Kenneth F. McKenzie, Taliban ile muhtemel yüzleşme konusunda çok fazla açıklama yapmazken, Dışişleri Bakanlığı ise Kabil’deki büyükelçilik çalışanlarına ülkeyi terk etmeleri talimatı verdi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, Biden’ın geçtiğimiz günlerde Afganistan’da kalacak tek askeri varlığın elçiliği korumak için çok sınırlı sayıda olacağını belirterek, Afganistan’daki varlığın büyükelçilik ve sivil temsilciler aracılığıyla devam edeceğini kaydetti. Açıklamada, Büyükelçilik, Afganistan hükümeti ve halkı arasında diplomatik kanallarla yardımcı olabilecek sınırlı sayıdaki üyelerin Kabil’de kalacağı aktarıldı. Pentagon Sözcüsü John Kirby, Savunma Bakanı Lloyd Austin’in Ortadoğu’da önlem amaçlı olarak Eisenhower uçak gemisinin yanı sıra 4 adet B-52 bombardıman uçağının bölgeye nakletmeye karar verdiğini doğruladı.
ABD Genelkurmay Başkanı Mark Milley, geri çekilmenin karmaşık ve risksiz olmadığını söyledi. Geri çekilmeyle birlikte çok dikkatli olacaklarını söyleyen Milley, Taliban’ın Afgan güvenlik güçlerine yönelik saldırılarının seviyesine değindi. Son yaşananların endişe verici olduğunu söyleyen Milley, Taliban’ın anlaşmaya rağmen onlarca saldırı başlattığını, ABD ve koalisyon güçlerinin geri çekilmesiyle Afgan hükümetinin kararlılığının öngörülmez bir şekilde test edileceğini dile getirdi. Milley açıklamasında, en kötü ihtimal de olsa Afgan hükümetinin yanı sıra ordunun çöküş yaşayabileceğini, bununla birlikte iç savaş ve insani felaket senaryosu olabileceğini aktardı.