İran'da Eski Devrim Muhafızları Komutanı Cumhurbaşkanı adayı oldu

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) eski komutanlarından Tuğgeneral Said Muhammed (EPA)
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) eski komutanlarından Tuğgeneral Said Muhammed (EPA)
TT

İran'da Eski Devrim Muhafızları Komutanı Cumhurbaşkanı adayı oldu

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) eski komutanlarından Tuğgeneral Said Muhammed (EPA)
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) eski komutanlarından Tuğgeneral Said Muhammed (EPA)

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) eski komutanlarından Tuğgeneral Said Muhammed, Cumhurbaşkanlığı için adaylık kapısının resmi olarak açılmasına sayılı günler kala dün seçim kampanyasını başlattı. Muhammed “değişim” ve “güçlü” bir hükümet kurma vaadinde bulundu.
Fransız haber ajansına (AFP) göre Muhammed (53 yaşında) DMO’nun ekonomik kolu olan, yapım ve imar işleri ile ilgilenen Hatemu’l Enbiya Karargahı’nın iki yıl boyunca komutanlığını yaptı. Muhammed’in ismi 18 Haziran seçimleri için adaylığını duyuran ya da olası adaylar arasında anılan askeri geçmişe sahip kişilerin içerisinde yer alıyor.
İçişleri Bakanlığı’nda adaylık başvuru süreci resmi olarak 11 Mayıs’ta açılacak ve 15’ine kadar sürecek. Bunun ardından muhafazakarların çoğu sandalyeyi elinde tuttuğu Anayasa Koruma Konseyi’nin adayların dosyalarını incelemesi ve aralarından uygun olanları onaylaması gerekiyor. Bunun ardından Hasan Ruhani’nin halefi olarak Cumhurbaşkanlığı pozisyonunu kazanmak için yarışacak olan isimler resmi olarak duyurulacak.
Muhammed Tahran’da düzenlenen ve yaklaşık iki saat süren bir basın toplantısında resmen aday olduğunu açıkladı.
Muhammed “Aday olmaya karar verdim çünkü Devrim Rehberi Ali Hamaney’in idari kadroda bir değişim ve dönüşüm çağrısı yaptığını ve bunu defalarca kez istediğini fark ettim” dedi.
Muhammed açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Herhangi bir hareket, parti veya grup ile ilişkimiz yok. Kimseyle oturmadık veya hiçbir şey vaat etmedik. Toplumun kutuplaştırılmasına karşıyız. Bu devam eden anlaşmazlık ülkeyi içten içe yiyip bitiriyor. Solcu-sağcı, reformcu-muhafazakar konuşmaları yapmak ülkeye zarar veriyor.”
Muhammed seçimlerde aday olmak için istifa ettiğini duyurmadan önce mart ayına kadar Hatem-ül Enbiya Karargahı’nın komutanlığını üstlendi.
DMO, Tümgeneral Hüseyin Selami’nin danışmanı olarak askeri yapının içinde kalması şartıyla yerine yeni birinin atandığını açıkladı.
Muhammed askeri geçmişine ve İran’ın şu anda askeriyeden gelen bir cumhurbaşkanına ihtiyacı olup olmadığına ilişkin bir soruya karşılık, geçmişinden çok adaylık sürecine odaklanılmasının daha yararlı olduğunu söyledi.
Muhammed “İnsanların farklı alanlarda tecrübeleri var. Mesele adayın nereden geldiğinden ziyade fikirlerinin, başarılarının ve sorunlara getirdiği çözümlerin neler olduğu ile ilgili. Ne yazık ki bugün insanların yorgun olduğunu söylemeliyiz. Sadece devrim yüzünden değil. Kötü yönetim, içi boş sözler, eyleme geçmemek. Kısacası, insanlar ortada bir hükümet olmadığı için yorgunlar” şeklinde konuştu.
Muhammed “insanların bir saha adamı görmek istediklerini, bugün reformlara ihtiyaçları olduğunu ancak reformların ilkelere dayalı olduğunu ve güçlü bir hükümet kurulması gerektiğini” ifade etti.



Amerikan basını, Venezuela operasyonunu nasıl gördü?

ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)
ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)
TT

Amerikan basını, Venezuela operasyonunu nasıl gördü?

ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)
ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)

ABD'nin Venezuela lideri Nicolas Maduro'yu kaçırıp Latin Amerika ülkesini bombalaması dünya gündemine oturdu.

Başkent Karakas'ta yerel saatle saat 02.00 sularında gelen patlama sesleri, alçaktan uçtuğu gözlemlenen uçak ve helikopterlerle kentte paniğe yol açtı.  

Karakas'ın kuzeyindeki La Guaira eyaletinde, ülkenin kıyı kesimlerinde ve Miranda eyaletine bağlı sahil kenti Higuerote'de de patlama sesleri duyuldu. Higuerote Havalimanı'nın yanı sıra askeri tesisler de hedef alındı.

Maduro yönetimi olağanüstü hal ilan ederken, askeri birlikler ve yerel savunma birimleri konuşlandırıldı. Karakas, ABD ordusunun sivil bölgelere de saldırı düzenlediğini savundu. Operasyonda can kaybı olup olmadığı henüz bilinmiyor.  

Venezuela halkı daha saldırıların şokunu atlatamamışken ABD Başkanı Donald Trump, Maduro ve eşi Cilia Flores'in ülke dışına çıkarıldığını duyurdu.

Amerikan basınında gelişmelerle ilgili çeşitli analizler yayımlandı.   

Wall Street Journal: Usame bin Ladin'i öldüren ekip Maduro operasyonuna katıldı

CBS, ABD'nin Delta Gücü komandolarının Maduro'yu yakaladığını bildirdi. Bu özel harekatçılar, IŞİD lideri Ebubekir el Bağdadi'nin 2019'da Suriye'nin İdlib şehrinde ölümüyle sonuçlanan operasyona da imza atmıştı.

Wall Street Journal, operasyonda 160. Özel Harekât Havacılık Alayı'nın da yer aldığını aktarıyor.

ABD Kara Kuvvetleri'ne bağlı 160. Alay, 2011'de Pakistan'ın Abbottabad şehrinde Usame Bin Ladin'in öldürüldüğü operasyona da katılmıştı.

New York Times: Yasadışı ve akılsızca

New York Times'da (NYT) yayımlanan başyazıda, Trump'ın Venezuela'ya saldırı emrinin "yasadışı ve akılsızca olduğu" ifade ediliyor.

Maduro'nun "demokrasiden uzak ve baskıcı" bir rejime liderlik ettiği savunulurken, ABD'nin müdahaleci yaklaşımının her şeye rağmen gerekçelendirilemeyeceği belirtiliyor.

Analizde, Washington'ın 20 yıl boyunca Afganistan'da istikrarı sağlayamadığı ve 2003'teki Irak savaşının trajik sonuçlarının Amerika ve Ortadoğu'yu etkilemeye devam ettiği yazılıyor.

Beyaz Saray'ın geçmişte Şili, Küba, Guatemela ve Nikaragua'ya müdahaleleriyle Latin Amerika'yı istikrarsızlaştırdığına da dikkat çekiliyor.

Washington Post: Kongre, Maduro kaçırıldıktan sonra bilgilendirildi

Trump operasyonun ardından NYT'ye yaptığı açıklamada, ABD Kongresi'nden yetki alıp almadığı ve Venezuela'ya yönelik sonraki adımlarının ne olacağı hakkındaki sorulara yanıt vermedi.

Ancak kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Washington Post'a konuşan bir yetkili, Kongre'nin Maduro yakalandıktan sonra bilgilendirildiğini söylüyor.

Kaynağa göre Trump, Maduro yönetiminin ABD için tehdit oluşturduğunu öne sürerek, Anayasa'nın ikinci maddesi uyarınca Başkomutan olarak yetkilerini kullandığını savunmuş.

CNN: Sınır tanımayan küresel gücün yeni bir boyutu

CNN'in analizinde, Trump'ın Venezuela operasyonunda "sonuçları ve uluslararası hukuku hiçe sayarak" hareket ettiği belirtiliyor.

Beyaz Saray'ın, Meksika ve Kolombiya'daki çok daha güçlü karteller yerine Venezuela'daki uyuşturucu kaçakçılığına odaklandığı ifade ediliyor. Trump'ın hamlesinin uyuşturucu kaçakçılığını engelleme kisvesi altında "ABD'nin arka bahçesi üzerindeki kontrolünü artırma" amacı taşıdığı yazılıyor.

Ayrıca Maduro'nun yerinden edilmesiyle Venezuelalı göçmenlerin ABD'den sınır dışı işlemlerinin daha da hızlandırılabileceğine işaret ediliyor.

Axios: Amerika'nın müdahaleci politikası yeniden sahnede

Axios, "Önce Amerika" sloganı altında Başkan Trump'ın dünyanın dört bir yanındaki ülkelere saldırdığını yazıyor.

Karakas'a gece yarısı operasyonuyla Maduro'nun kaçırılmasının, "Amerika'nın müdahaleci politikasının geri döndüğünün" işareti olduğu belirtiliyor.

Politico: ABD halkının desteği yoktu

Politico, Trump'ın Amerikan halkının desteğini almadan Venezuela'ya operasyon düzenlediğine işaret ediyor.

ABD'deki Quinnipiac Üniversitesi'nin geçen ay düzenlediği ankete göndermeyle, Amerikan halkının büyük kısmının Venezuela'ya müdahaleye ve Karayipler'deki gemilerin vurulmasına karşı çıktığı hatırlatılıyor.

The Hill: Demokratlar, Venezuela operasyonunu "utanç verici" buluyor

The Hill, Venezuela operasyonuna karşı çıkan Demokrat siyasetçilerin tepkilerini derledi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Karayipler'deki gemilere düzenlenen saldırılarla ilgili aralıkta Kongre'de yaptığı açıklamada, bölgedeki operasyonların rejim değişikliğini hedeflemediğini iddia etmişti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio da benzer açıklamalarda bulunmuştu.

Ancak Demokrat Senatör Andy Kim, X'teki gönderisinde Rubio ve Hegseth'i ABD Kongresi'ne yalan söylemekle suçladı.

Amerikan halkının böyle bir müdahaleye karşı çıktığını, Trump'ın da bu yüzden Kongre'den onay almadan davrandığını belirtti.

Demokrat Senatör Ruben Gallego da sosyal medya paylaşımında "Bu savaş yasadışıdır, bir yıldan kısa bir sürede dünya polisi konumundan dünyanın zorbası konumuna düşmemiz utanç verici" diye yazdı.

Independent Türkçe, CNN, New York Times, Wall Street Journal, Axios, The Hill, Politico


Maduro'nun yerine geçebileceği düşünülen 7 isim

Fotoğraf: X
Fotoğraf: X
TT

Maduro'nun yerine geçebileceği düşünülen 7 isim

Fotoğraf: X
Fotoğraf: X

Venezuela’nın başkenti Karakas’ta gece saatleri boyunca art arda meydana gelen patlamaların ardından Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, hava saldırısının Başkan Donald Trump’ın talimatıyla gerçekleştirildiğini resmen teyit etti.

Donald Trump, Truth Social platformundaki kişisel hesabından yaptığı açıklamada, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşi Cilia Flores’in yakalanarak ülke dışına çıkarıldığını öne sürdü.

Saldırıya dünya liderlerinden farklı ve çelişkili tepkiler gelirken, Nicolas Maduro ve Cilia Flores’in önümüzdeki günlerde New York’ta yargılanmasının beklendiği ifade ediliyor.

Venezuela Dışişleri Bakanı Yván Gil, Nicolas Maduro’nun yakalanmasına ilişkin yöneltilen bir soruya verdiği yanıtta, Maduro’nun halen Venezuela’nın anayasal cumhurbaşkanı olduğunu savundu.

Bazı siyasi yorumcular ise Donald Trump’ın Nicolas Maduro’nun görevden uzaklaştırılmasından memnuniyet duyması halinde askeri operasyonları sona erdirebileceğini değerlendiriyor. Ancak bu durum yeni bir soruyu da beraberinde getiriyor: Nicolas Maduro olmadan Bolivarcı sosyalist yönetim iktidarda kalmayı sürdürebilecek mi?

Hem muhalefet cephesinde hem de mevcut hükümet içinde Nicolas Maduro’nun yerine geçebileceği düşünülen çeşitli isimler gündeme geliyor.

Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez

Nicolas Maduro’nun olası halefleri arasında en çok konuşulan isimlerden biri olan Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez, 2018 yılından bu yana Maduro’nun yardımcılığı görevini yürütüyor ve Venezuela siyasetinde kilit bir aktör olarak değerlendiriliyor.

Maduro’nun yakalanması ya da görevinden ayrılması durumunda Delcy Rodriguez’in fiilen devlet başkanı olarak ülke yönetimini devralması ihtimaller arasında bulunuyor.

Ayrıca Nicolas Maduro’nun da daha önce selefi Hugo Chavez’in yardımcısı olduğu, Chavez’in ölümünün ardından 2010’lu yılların başında Venezuela’nın liderliğini üstlendiği hatırlatılıyor.

İçişleri Bakanı Diosdado Cabello

Bazı siyasi analizlerde, Nicolas Maduro sonrası dönemde sosyalist yönetim içerisinde daha sert ve radikal politikaları sürdürebilecek bir isim olarak İçişleri Bakanı Diosdado Cabello öne çıkarılıyor.

Cabello’nun, parti örgütlenmeleri ve güvenlik yapıları üzerinde önemli bir nüfuza sahip olduğu yönünde iddialar bulunuyor.

Muhalif çevreler ise Diosdado Cabello’nun iktidara gelmesi halinde ülkede daha fazla otoriterleşme yaşanabileceğini ileri sürüyor.

Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez

Maduro sonrası süreçte devletin başına geçebileceği konuşulan bir diğer isim ise Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez. Padrino Lopez, cumartesi günü yayımladığı bir video mesajda, Venezuela’nın yabancı askeri varlığa karşı direniş göstereceğini açıklamıştı.

Venezuela basınına yansıyan haberlere göre, cumartesi sabah erken saatlerde Amerika Birleşik Devletleri’nin Karakas’a düzenlediği hava saldırıları sırasında Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez’in konutu da hedef alınan noktalar arasında yer aldı.

İstihbarat lideri Iván Hernández Dala

Bazı kaynaklar, Venezuela’daki askeri bürokrasinin geçiş sürecinde belirleyici bir rol üstlenmesi durumunda Iván Hernández Dala’nın halef olma ihtimalinin güçlenebileceğini belirtiyor.

Iván Hernández Dala, devlet başkanının muhafız birliğinin komutanı ve askeri istihbaratın başı olarak ülkede son derece etkili bir konumda bulunuyor.

“Kriz yöneticisi” Jorge Rodríguez

Hugo Chavez döneminde siyaset sahnesinde yükselen Jorge Rodríguez, özellikle 2000’li yılların ortalarından itibaren hükümetin “kriz yöneticisi” olarak ön plana çıktı. O dönemde Ulusal Seçim Konseyi başkanlığı görevini yürüten Rodríguez’in etkisi, Nicolas Maduro döneminde daha da arttı. İletişim ve Enformasyon Bakanlığı görevinde bulunduğu süreçte devlet medyasının yeniden yapılandırılmasında ve hükümetin kriz dönemlerindeki söylem stratejisinin oluşturulmasında kilit rol üstlendi.

2020 yılından itibaren Ulusal Meclis Başkanı olarak görev yapması, Jorge Rodríguez’i ülke siyasetinin merkezindeki en önemli figürlerden biri haline getirdi. Ayrıca Maduro hükümetinin muhalefetle yürüttüğü çeşitli diyalog ve müzakere süreçlerinde başmüzakereci olarak görev aldı.

Muhalefetin öne çıkan iki ismi: María Corina Machado ve Edmundo González

Sosyalist yönetimin devrilmesi halinde ise Venezuela’nın en güçlü muhalefet liderlerinden biri olarak María Corina Machado’nun adı öne çıkıyor. Uluslararası alanda tanınan muhalif siyasetçinin 2023 seçimlerinde aday olması hükümet tarafından engellenmişti.

Fox News tarafından yayımlanan analizde, Venezuela’da Nicolas Maduro sonrası oluşabilecek iktidar boşluğunu doldurabilecek en güçlü isimler arasında María Corina Machado ve onun müttefiki Edmundo González gösteriliyor.

Edmundo González, 2024 seçimlerinde Nicolas Maduro’nun karşısında muhalefetin ortak adayı olarak yarışmıştı.

Amerika Birleşik Devletleri, González için bir plan mı hazırladı?

CNN International’ın haberine göre, Donald Trump yönetimi, Nicolas Maduro’nun görevden alınması halinde Venezuela’da ortaya çıkabilecek iktidar boşluğunu nasıl dolduracağı konusunda haftalardır perde arkasında planlamalar yapıyor.

Ancak geçtiğimiz ay Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya, Maduro’nun görevden alınması durumunda Venezuela’da istikrarın nasıl sağlanacağı sorulmuş, Rubio bu soruya yanıt vermekten kaçınmıştı.

Haberde görüşlerine yer verilen kaynaklardan birine göre, daha önce hazırlanan taslak planlar, Venezuela muhalefetinin lideri Edmundo González’i destekleyecek bir siyasi yapı oluşturulmasına odaklanıyordu.

Independent Türkçe, Euronews


Birlikte açlık grevi yaptığı taksici, Mamdani'yi yemin törenine götürdü

Zohran Mamdani ve eşi Rama Duwaji göreve başlama törenine, Mamdani'nin New York işçilerine bağlılığının sembolü olan sarı taksiyle gitti (Reuters)
Zohran Mamdani ve eşi Rama Duwaji göreve başlama törenine, Mamdani'nin New York işçilerine bağlılığının sembolü olan sarı taksiyle gitti (Reuters)
TT

Birlikte açlık grevi yaptığı taksici, Mamdani'yi yemin törenine götürdü

Zohran Mamdani ve eşi Rama Duwaji göreve başlama törenine, Mamdani'nin New York işçilerine bağlılığının sembolü olan sarı taksiyle gitti (Reuters)
Zohran Mamdani ve eşi Rama Duwaji göreve başlama törenine, Mamdani'nin New York işçilerine bağlılığının sembolü olan sarı taksiyle gitti (Reuters)

Ariana Baio ABD Muhabiri 

New Yorklu taksi şoförü Richard Chow, fırsatçı borç uygulamalarının kurbanı taksi şoförleri için daha iyi bir borç ödeme planı talebiyle dönemin Eyalet Meclis Üyesi Zohran Mamdani'yle birlikte 2021'de açlık grevine başlamıştı.

Bu perşembe günü, başarılı açlık grevinden yaklaşık 4 yıl sonra, belediye başkanlığı yemin töreni için Mamdani'yi New York Belediye Binası'na bırakan kişi Chow oldu.

Göreve başlama töreninde City and State NY'a konuşan Chow, "Çok mutluyum" dedi.

Kendisini kutluyorum.

Böylece, kentin sömürücü iş uygulamalarının hedefi olan taksi şoförlerine daha fazla destek sağlanması amacıyla Ekim ve Kasım 2021'de belediye binasının önünde 15 gün boyunca kamp kurup açlık grevi yapan Chow ve yeni New York Belediye Başkanı başladıkları yerde tekrar buluşmuş oldu.

Kardeşi Kenny, "Taksi Ehliyeti Krizi"nin yol açtığı ezici borçlar nedeniyle intihar ettiği için Chow bu mücadeleye bilhassa tutkuyla bağlıydı. 

Dönemin Belediye Başkanı Bill de Blasio, Senatör Chuck Schumer'in yardımıyla borç yardımı planı için daha fazla para temin edene kadar, o zamanlar siyasi kariyerinin başlarında olan Mamdani, Chow ve New York Taksi İşçileri Birliği sendikasının diğer üyeleriyle birlikte oturmuştu.

Mamdani'nin taksi şoförleri için mücadele etmesi kendi kimliğiyle örtüşüyor çünkü New York Times'a göre çoğu göçmen olan şoförlerinin yüzde 40'ı Güney Asya kökenli. Daha iyi bir yaşam arayışıyla New York'a gelen bu kişiler, kredi verenlerin fırsatçılığı yüzünden yüzbinlerce dolarlık borca girmişti.

O dönem Mother Jones'a konuşan Mamdani, "Benim yaşayacağım şeyler, Richard ve diğer birçok şoförün yaşayacağı şeylere kıyasla önemsiz kalır" demişti.

Mamdani şöyle eklemişti: 

Bu açlık grevinin yüzü, bu şehir için bedenlerini mahveden insanlardır. Günde 16 saate kadar varan sürelerde koltukta oturuyorlar. Bu kadar uzun süre oturmaktan her türlü komplikasyonu yaşıyorlar. Kullanabilecekleri tuvaletleri yok. Öğle ve akşam yemeği yemek için sürekli olarak park edecek bir yer aramaları gerekiyor.

Mamdani'nin taksi şoförlerine verdiği destek, nihayetinde kendisine New York Taksi İşçileri Birliği'nde destekçiler kazandırdı. Chow gibi bazı destekçileri, belediye başkanlığı kampanyasını duyuran Mamdani'ye oy topladı.

Yine 2021'deki açlık grevinde Mamdani'yle tanışan bir başka taksi şoförü Kuber Sancho-Persad, belediye başkanının kampanyasını destekledi ve perşembe günkü göreve başlama törenine katıldı.

Chow geçen yıl boyunca Mamdani'nin etkinliklerine katıldı ve sosyal medyayı kullanarak 34 yaşındaki adayı destekledi, Mamdani'yi "kahraman" diye nitelendirdi ve "hayatlarını kurtardığı" için ona teşekkür etti.

Ayrıca son olarak Chow, First Lady Rama Duwaji'yle birlikte yeni belediye başkanını New York'u 4 yıl boyunca yöneteceği yere bırakarak Mamdani'ye minnettarlığını bir kere daha gösterdi.

Independent Türkçe,independent.co.uk/news