عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Cezayir: İbrahimi seçimlerin ertelenmesini içeren bir girişim önerdi

Partiler güvenlik çekincelerine dayanarak adaylıktan çıkarılan isimler için protesto düzenledi.

Geçen Cuma Cezayir’in başkentindeki halk hareketi gösterilerinden bir kare (AFP)
Geçen Cuma Cezayir’in başkentindeki halk hareketi gösterilerinden bir kare (AFP)
    Cezayir/ Boualem Goumrassa
TT
TT

Cezayir: İbrahimi seçimlerin ertelenmesini içeren bir girişim önerdi

Geçen Cuma Cezayir’in başkentindeki halk hareketi gösterilerinden bir kare (AFP)
Geçen Cuma Cezayir’in başkentindeki halk hareketi gösterilerinden bir kare (AFP)

Cezayir’in eski Dışişleri Bakanı Ahmed Talib İbrahimi dün, ülkede 12 Haziran’da yapılması planlanan parlamento seçimlerinin ertelenmesini ve ulusal birlik hükümeti kurulmasını içeren ‘krizden çıkış girişimini’ duyurdu. Ayrıca girişimin halk hareketinden (Hirak) tutuklananları ve iç güvenlik teşkilatına atıfta bulunarak "siyasi polis" olarak tanımladığı durumu sonlandırmayı önerdiğini belirtti. 
İbrahimi'nin 1999 yılında kurduğu ve yönetimin faaliyette bulunma izni vermeyi reddettiği Vefa Partisi’nin eski üyeleri dün, temelde Hirak içinden çıkan ve İçişleri Bakanlığı’nın siyasi parti olarak ruhsat vermeyi reddettiği Yeni Ulusal Akım üyeleri tarafından hazırlanan girişimin içeriğini yayınladı. İbrahimi’nin söz konusu girişimi kendisine sunulduktan sonra onayladığı belirtildi. Girişimi hazırlayanlar, Cezayir halkının özgürlük, demokrasi ve insani yaşam koşulları çerçevesindeki meşru taleplerini karşılayan ve başta askeri kurumlara yönelik olmak üzere tüm siyasi partilerin mevcut endişelerini savunan bir siyasi yaklaşım önerdiler.
Girişimde, bugün gerekli olanın normal koşullarda olduğu gibi, sadece otorite ve muhalefet arasındaki teknik ve prosedürel yönlere ilişkin görüş alışverişi değil, önyargısız olarak verme ve almaya dayalı sorumlu bir diyalog kurma ve kaçınılmaz ulusal mutabakatı sağlamak için tüm taraflardan tavizler verilmesi olduğu vurgulandı. 
Girişimi hazırlayanlar, sükuneti sağlayacak koşullar olarak harekete geçirilmesi gereken 6 mekanizma önerdiler. Bunlar, tüm siyasi tutukluların koşulsuz salıverilmesi, medyanın çeşitli siyasi taraflara açılması ve basın özgürlüğüyle çelişen siyasi ve güvenlik talimatları ve her türlü baskı biçimlerinin kaldırılması, tüm Cezayirlilere dışlanmadan kamusal alanların açılması ve siyasi aktivistlere karşı her türlü adli kovuşturmanın durdurulması.
Ayrıca bunlar arasında, muhalefet ve otoritenin, her türlü karşılıklı medya saldırılarını durdurma taahhüdünde bulunması ve mevcut aşamanın özgüllüğünü dikkate alan bir medya söylemine bağlılığı öneriliyor. Aynı zamanda, parlamento seçimlerinin tüm siyasi partilerin kararlaştırdığı bir tarihe ertelenmesi de önerildi.
Girişim belgesinde otoriteden partileri ulusal bir sempozyum aracılığıyla, askeri kurumun ulusal diyaloğun sonuçlarının uygulanmasında garantör rolünü oynadığı ve herhangi bir siyasi çözümün temel taşı olduğu için demokratik geçiş sürecini kolaylaştırmak amacıyla siyasi partilerin hiçbirini dışlamadan kapsamlı, sorumlu ve bağlayıcı bir diyaloğa davet etme çağrısında bulunması talep edildi. Girişimin önerilerine göre söz konusu diyalog bir ulusal birlik hükümeti kurulması, seçim yasalarının, siyasi partilerin ve kamu reklamlarının, seçim yetkisi yasasının gözden geçirilmesinin yanı sıra, tüm bireysel ve kamuoyu özgürlüklerini reddeden yasaların kaldırılmasını ve ‘siyasi polisin’ çözümünü sağlayacak.
Belgede ayrıca diyaloğun, yeni parlamentonun anayasa yazımını devralması şartıyla parlamento seçimleri için yeni bir tarih belirlemesi de öneriliyor. Ayrıca, hukukun üstünlüğünü tesis etmek ve askeri düzenin siyasi yaşamdan sorunsuz ve mutabık kalınarak geri çekilmesi ile sivil bir hükümet sistemi kurmaya çalışacak ve aynı zamanda radikal ekonomik reformlar yapacak geçici bir başkanlık dönemine girmek için erken cumhurbaşkanlığı seçimlerinin düzenlenmesi önerildi.
Girişimin duyurusu, çok sayıda göstericinin tutuklanması ve soruşturulması ile kötü yaşam koşulları nedeniyle birçok sektörde yapılan grevlerin yaşandığı gergin bir atmosferde geliyor. Hükümet, yönetime karşı çıkan gösterilerin devamının ve talepkar hareketlerin protestosunun ülkeyi istikrarsızlaştırmak amacıyla dış taraflarca düzenlenen bir komplo olduğuna inanıyor.
Öte yandan, Bağımsız Ulusal Seçim İdaresi Başkanı Muhammed Şerefi, güvenlik çekincelerine dayanarak çok sayıda adayının listeden çıkarılmasını protesto eden 6 partinin liderleriyle dün başkentte bir araya geldi. Seçim İdaresi’nin adayların liste dışı bırakılması kararı, seçim kanunun 200. maddesinin birinci fıkrasında yer alan adayların finans ve iş çevreleriyle olan bağlantısının kamuoyu tarafından bilinmesi ve adayların özgür seçmen seçimi ve seçim sürecinin sorunsuz yürütülmesi üzerine doğrudan veya dolaylı olarak etkisi gerçeğine dayanıyor. 
Kararı protesto eden partiler, güvenlik yetkililerinin söz konusu yasayı kötüye kullandıklarını öne sürüyorlar. Seçim İdaresi, adayların biyografileri ve davranışları ile ilgili iç güvenlik raporlarına dayanarak adaylık listelerine yönelik karar aldılar. Beş parti, listeden çıkarılanlara kendilerini cezalandıran güvenlik raporlarının verilmesini, böylece mahkemeye itiraz edebilmelerini talep etti. Dünkü toplantıyı takip eden kaynaklar Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Şerefi’nin öfkeli partilerin listeden çıkarılan adayların isimlerini iade etme sözü vermediğini ve yasayı bağımsız bir şekilde uyguladığını belirttiğini aktardı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Aden, güvenlik, temizlik ve kapsamlı organizasyon kampanyalarıyla sivil yaşamın yeniden tesis edilmesini teşvik ediyor

Aden'deki diplomatik bölgenin ulusal güvenlik güçlerine devri (X)
Aden'deki diplomatik bölgenin ulusal güvenlik güçlerine devri (X)
TT
TT

Aden, güvenlik, temizlik ve kapsamlı organizasyon kampanyalarıyla sivil yaşamın yeniden tesis edilmesini teşvik ediyor

Aden'deki diplomatik bölgenin ulusal güvenlik güçlerine devri (X)
Aden'deki diplomatik bölgenin ulusal güvenlik güçlerine devri (X)

Yemen’in geçici başkenti Aden, sivil kimliğini yeniden kazanmak, devletin ve kurumlarının varlığını güçlendirmek amacıyla kapsamlı bir dizi adımı hızla hayata geçiriyor. Güvenlik düzenlemeleri, geniş çaplı temizlik kampanyaları, trafik ve ulaşımın yeniden organize edilmesi ile ekonomik ve kültürel öncelikli dosyaların canlandırılmasını kapsayan bu adımlar, kentin genel görünümünü iyileştirmeyi hedefliyor.

Söz konusu çalışmalar, hizmet kalitesini artırmayı, istikrarı pekiştirmeyi ve Aden’i birlikte yaşam kenti olarak yeniden konumlandırmayı amaçlayan bütüncül bir vizyon çerçevesinde yürütülüyor.

Bu kapsamda Amalika Tugayları, Başkanlık Konseyi üyesi Abdurrahman el-Mahrami’nin talimatları doğrultusunda, askeri güçlerin Aden dışına yeniden konuşlandırılmasına yönelik planın ikinci aşamasını uyguladı. Buna göre, diplomatik bölgenin güvenliğinin sağlanmasına ilişkin görevler ulusal güvenlik güçlerine devredildi. Bu adım, askeri birliklerin şehir dışına çıkarılması ve kurumsal güvenlik yapısının güçlendirilmesi sürecinde önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.

Teslim edilen bölgeler arasında, çok sayıda büyükelçilik, konsolosluk ve uluslararası kuruluşun merkezlerine ev sahipliği yapan Büyükelçilikler Mahallesi ile el-Urud Meydanı da yer aldı. Bu durum, diplomatik öneme sahip hayati bölgelerde en üst düzey güvenliğin sağlanmasına verilen önemi ortaya koyuyor.

fdvedrv
Aden'deki kampların kaldırılması planının ikinci aşamasının uygulanmasına başlandı. (Hükümet medyası)

Bu adımlar, askeri birliklerin şehirlerin dışına konuşlandırılmasını öngören daha geniş kapsamlı bir planın parçası olarak gerçekleştiriliyor. Amaç, silahlı görüntüleri azaltmak, vatandaşların güvenini artırmak ve sivil yaşam için istikrarlı bir ortam hazırlamak.

Amalika Tugayları, bu ayın başında, Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu ve yerel yönetim ile koordineli olarak, kamu düzeninin korunması ve kamu ile özel çıkarların güvence altına alınmasını desteklemek için müdahalede bulunmuştu. Bu süreçte Suudi Arabistan liderliğindeki Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, askeri kamp ve birliklerin şehir dışına çıkarılmasını, güvenlik düzenlemelerinin denetlenmesini ve askeri yapılanmanın yeniden yapılandırılmasını sürdürüyor.

Temizlik ve topluluk ortaklığı

Güvenlik çalışmalarının paralelinde, Aden yerel yönetimi, vilayetin tüm ilçelerinde ‘Güçlü ve Sivil Yeni Aden İçin Birlikte’ sloganıyla kapsamlı bir temizlik kampanyası başlattı. Aden Valiliği Birinci Vekili Muhammed Şazeli’nin başkanlık ettiği geniş katılımlı toplantıda, kampanyanın uygulanma mekanizmaları ele alındı. Toplantıya geniş bir toplum kesimi dahil edilirken, tüm ilçelerde ayda bir gün temizlik günü olarak belirlenmesi kararlaştırıldı.

frgthy
Aden, Yemen'de medeniyetin ve birlikte yaşamanın sembolünü temsil ediyor. (Yerel medya)

Şazeli, kampanyanın temizlik kültürünü ortak bir sorumluluk olarak yerleştirmeyi, toplum temelli çalışmaları güçlendirmeyi, kentin genel görünümünü iyileştirmeyi ve çevrenin korunmasını hedeflediğini vurguladı. Şazeli, gençler, öğrenciler ve kadınlar başta olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin sürece dahil edilmesinin önemine dikkat çekti; okullarda farkındalık programlarının desteklenmesi, medyanın aktif rol oynaması ve yerel sivil toplum kuruluşları ve özel sektörün kampanyanın başarısına katkıda bulunması gerektiğini belirtti.

Buna karşılık, Temizlik ve Kent Geliştirme Fonu’nun İcra Direktörü Kaid Raşid, kampanyanın düzenli ve sürdürülebilir bir şekilde yürütülmesi için gerekli teknik ve lojistik imkanları sağlayacağını ve ilgili kurumlarla koordinasyonu üstleneceğini taahhüt etti.

Toplantıda ayrıca, kampanyayı hazırlamak ve denetlemek üzere küçük bir komite kurulması kararlaştırıldı. Kampanya, önce pilot uygulama olarak bir ilçede başlatılacak ve değerlendirme sonrasında diğer ilçelere genişletilecek.

Dosyaları düzenleme ve taşıma

Sivil yaşamın normalleşmesi ve Aden’in sivil kimliğinin yeniden kazanılması çerçevesinde, Aden Valisi ve Devlet Bakanı Abdurrahman Şeyh el-Yafei, kara ulaşımı ofisi ve trafik polisi yönetimi yetkililerinin katılımıyla bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda, ulaşım ve trafik sektörlerinin düzenlenmesi ele alındı. Vali, kurumsal performansın yükseltilmesinin, özellikle vatandaşların hizmet alma kalitesini artırmada önemli rol oynayacağını vurguladı ve mevcut yaşam zorlukları göz önünde bulundurularak hizmetlerin iyileştirilmesinin önemine dikkat çekti.

fvgfr
Aden'deki trafik ve yolcu taşımacılığı istasyonlarının yeniden düzenlenmesi toplantısından (Hükümet medyası)

Toplantıda, yolcu taşımacılığı istasyonlarının düzenlenmesi, bazı istasyonların şehrin dış mahallelerine taşınarak trafik yoğunluğunun azaltılması ele alındı. Ayrıca, yetkililer resmi taksi plakalarının belirlenmesi, etiketlenmesi ve tüm ulaşım araçlarının güzergâhlarının tespit edilmesi konularını görüştü. Araçların teknik muayene süreçleri ve farklı kategorilere göre ücretlendirme mekanizmaları da değerlendirildi; bu adımların trafik güvenliğini artıracağı ve sektörde düzeni sağlayacağı vurgulandı.

Toplantıda ayrıca, farklı ilçelerden öğrencilere ücretsiz taşımanın yeniden başlatılması planları da ele alındı. Bu uygulamanın, ailelerin ekonomik yükünü hafifletmek ve eğitim sürecini desteklemek amacıyla hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Aden Valisi, Aden Rafinerileri Şirketi’nin mevcut durumunu ve yeniden işletilmesini engelleyen sorunları da inceledi. Vali, karşılaşılan zorlukların Başkanlık Konseyi ve hükümete iletilerek çözülmesini ve rafinerinin faaliyetlerinin hızla yeniden başlatılmasını talep etti.

Kültürel alanda ise Vali, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) projesi yöneticisi Nuno Oliveira ile Aden’in kültürel mirasının korunması ve tarihi mirasının yaşatılması için ortaklığın güçlendirilmesini görüştü. Toplantıda, UNESCO’nun gelecek planları, tarihi evlerin restorasyon projesinde kaydedilen ilerleme ve erken uyarı sisteminin yeniden aktive edilerek risk ve felaketlerin önlenmesine yönelik olasılıklar değerlendirildi.

ARAP DÜNYASI

İsrail, son rehinenin cesedinin bulunmasından bir gün sonra Gazze Şeridi'nde dört Filistinliyi öldürdü

Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)
Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)
TT
TT

İsrail, son rehinenin cesedinin bulunmasından bir gün sonra Gazze Şeridi'nde dört Filistinliyi öldürdü

Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)
Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)

İsrail güçlerinin bugün Gazze Şeridi’nde açtığı ateş sonucu 4 Filistinli hayatını kaybetti, birkaç kişi de yaralandı. Bu olay, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Hamas’ın elinde bulunan son asker Ran Gvili’nin cesedinin bulunduğunu açıklamasının hemen ardından yaşandı.

Şarku’l Avsat’ın Filistin Enformasyon Merkezi’nden aktardığına göre bir sağlık kaynağı, “Gazze şehrinin doğusundaki et-Tuffah mahallesi yakınlarındaki el-Batş Mezarlığı civarında İsrail işgal güçlerinin ateşi sonucu 4 vatandaş şehit oldu, 3 kişi de yaralandı” dedi.

Dün de Gazze’de İsrail güçlerinin açtığı ateş sonucu 3 kişi hayatını kaybetmişti.

Filistin Enformasyon Merkezi tarafından yapılan açıklamada, “Söz konusu ihlaller, ateşkese uyumu sağlamak için etkili herhangi bir mekanizmanın bulunmadığı bir ortamda devam ediyor. İnsan hakları örgütleri, öldürmelerin, bombardımanların ve yıkımların sürmesinin anlaşmanın içeriğini boşalttığını ve sivil yaşamının korunması yerine cezadan kaçma politikasını pekiştirdiğini belirtiyor” denildi.

Filistin resmi haber ajansı WAFA ise işgal güçlerinin bugün erken saatlerde güneydeki Refah kentine hava saldırıları düzenlediğini ve aynı zamanda yoğun kara ateşi açtığını bildirdi.

WAFA ayrıca, işgal güçlerinin Gazze ve Han Yunus’un doğu bölgelerini topçu ateşiyle hedef aldığını, deniz kuvvetlerinin ise Han Yunus açıklarında balıkçı teknelerine saldırdığını ve topçu bombardımanı gerçekleştirdiğini aktardı.

WAFA, 11 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkesten bu yana, İsrail ordusunun gerçekleştirdiği bin 300’ün üzerinde ihlal sonucu bin 850’den fazla Filistinlinin yaşamını yitirdiğini veya yaralandığını bildirdi.

Askeri kaynaklara göre İsrail, birkaç ay önce Ran Gvili’nin cesedinin İslami Cihad Hareketi tarafından kurulan bir toplu mezara yanlışlıkla gömüldüğüne dair istihbarat bilgisine sahipti. Ordu, mezarda arama yapılmasını talep etti ancak siyasi liderlik bunu engelledi. İsrail, Hamas’tan cesedi teslim etmesini istedi; Hamas, cesedi, müzakerelerde pazarlık kozu olarak kasıtlı şekilde tutmakla suçlandı.

ABD yönetimi ise İsrail’in cesedin serbest bırakılmasını Refah Sınır Kapısı’nın açılmasıyla ilişkilendirme yaklaşımını kabul etmedi. Geçtiğimiz cumartesi günü danışmanlar Steve Witkoff ve Jared Kushner’ı Tel Aviv’e gönderen Washington, bu yetkililerin Netanyahu ile görüşmesinin ardından, ceset bulunmadan önce Refah Sınır Kapısı’nın açılmasına onay verdi.

ARAP DÜNYASI

Guterres’tan BMGK’nın rolüne vurgu: Hukukun üstünlüğü yerini orman kanunlarına bıraktı

BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)
BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)
TT
TT

Guterres’tan BMGK’nın rolüne vurgu: Hukukun üstünlüğü yerini orman kanunlarına bıraktı

BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)
BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, pazartesi günü, ‘orman kanunlarının’ hüküm sürdüğü bir dünyada barışa ilişkin kararları uygulamaya yetkili ‘tek’ organ olarak BMGK’nin rolünü savundu.

Guterres, “Dünya genelinde hukukun üstünlüğü, orman kanunuyla yer değiştiriyor. Uluslararası hukukun açıkça ihlal edildiğine ve BM Şartı'nın alenen hiçe sayıldığına tanık oluyoruz” dedi.

BMGK’da konuşan Guterres, “Gazze'den Ukrayna'ya ve dünyanın dört bir yanında hukukun üstünlüğü isteğe bağlı bir şey gibi ele alınıyor” diye ekledi.

BM Şartı'nın ‘güç kullanma veya güçle tehdit etmeyi’ yasakladığını ve ‘büyük küçük tüm devletlere aynı kuralları uyguladığını’ belirtti.

BM Genel Sekreteri, ABD Başkanı Donald Trump tarafından kurulan ve BM’ye rakip olarak görülen yeni Barış Konseyi’nden açıkça bahsetmedi, ancak BMGK’nın ‘münhasır’ sorumluluğunu vurguladı.

asdfrgt
BM Genel Sekreteri António Guterres, New York'taki BM genel merkezinde düzenlenen BM Genel Kurulu'nun 80. oturumunda bir konuşma yaparken, 23 Eylül 2025 (Reuters)

BMGK’nın barış ve güvenlik konularında, bu tür girişimlerin arttığı bir dönemde tüm üye devletler adına hareket etmeye yetkili tek organ olduğuna işaret eden Guterres, “Başka hiçbir organ veya geçici koalisyon, tüm üye devletleri barış ve güvenlikle ilgili kararlara uymaya yasal olarak zorlayamaz” diye ekledi.

BM Genel Sekreteri BMGK’nın ‘güç kullanımına izin verme’ yetkisine sahip tek organ olduğunun da altını çizdi.

Guterres, bu açıklamaları, Trump'ın dünya genelindeki çatışmaları çözmeyi amaçlayan ve başkanlığını üstleneceği bir Barış Konseyi kurulacağını duyurmasından birkaç gün yaptı. Barış Konseyi ve rolü birçok ülkede şüphe uyandırdı.

Guterres, ‘tüm devletlerin uluslararası hukuka tam olarak saygı gösterme ve BM Şartı'nda belirtilen vaat ve yükümlülükleri yerine getirme taahhütlerini yenileme zamanının geldiğini’ de vurguladı.