Yemen’de Husiler son bir ay içinde 25 kabile liderine suikast düzenlemekle suçlanıyor

Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)
Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)
TT

Yemen’de Husiler son bir ay içinde 25 kabile liderine suikast düzenlemekle suçlanıyor

Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)
Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)

Yemen’in başkenti Sana'daki kabile kaynakları, Husi milislerini, liderleri Abdulmelik el-Husi’nin doğduğu Saada kentinden olmayan destekçilerine yönelik uyguladığı bir suikast dalgası çerçevesinde, grubun kontrolündeki bölgelerde 25 kabile liderine suikast düzenlemekle suçladı. 
Kaynaklar, gruba darbe suçunda destek veren kabilelerin liderlerine ve önemli isimlerine yönelik söz konusu dalganın genişleyeceği konusunda uyarıda bulundu. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, milislerin geçen hafta kabile lideri Salah Ahsen Cem’an’ı Sana'nın merkezindeki evine baskın düzenledikten sonra kaçırdığını ve bilinmeyen bir yere götürdüğünü aktardı.
Kaynaklara göre bu olay, grubun militanlarının başkentteki Cem’an kabilesinin 3 üyesini kaçırmasından bir gün sonra meydana geldi. Kaynaklar Amran’ın el-Medan bölgesinden Şeyh Salah Ceman'ın darbe grubuyla işbirliği yapan önde gelen kabile liderleri arasında olduğuna dikkati çekti.
Kaynaklar açıklamalarında, Ceman’ın ve kabilesinin üç üyesinin durumunun bilinmediğini belirtirken, diğer ilgili kaynaklar bu adımın grubu suçlarında ve darbesinde destekleyen kalan kabile isimlerini ortadan kaldırmayı amaçlayan bir Husi planı dahilinde geldiğini öne sürdüler.
Sana'daki kabile kaynakları Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamalarda, "Son birkaç aydır gruba sadık ve itaatkar bir dizi kabile liderine yönelik Husiler tarafından suikast  suçlarında bir artış yaşandı" dediler.
Silahlı Husi unsurları başkent Sana'da ve Amran, İbb, Zimar ve Hacca kentlerinde 25'ten fazla kabile liderini tasfiye ettiği için geçen Mart ayının bu olayların oranı bakımından listenin başında yer aldığını açıkladı. Aynı ayın ilk üç haftasının, Husilerin aşiret liderlerine yönelik suikast suçlarında en belirgin ve artışın yaşandığı dönem olduğunu vurguladılar.

Kaynaklar, Husi grubunun liderini suçluyor
Kaynaklar, Saada vilayetine bağlı Husi grubunun liderlerini ve grubun liderine yakın isimleri bir dizi kabile liderine yönelik suikast ve tasfiye suçlarının çoğunun uygulanmasının arkasında olmakla suçladı.
Söz konusu olayların sonuncusu, Husi amiri Ebu Muhtar Harfeşe’ye bağlı silahlı kişilerin geçen Mart ayı ortasında kabile lideri Muhammed bin Asker Ebu Şevarib'i Sana'daki evine saldırarak tutukladıktan sonra yakması oldu. Bu olaydan birkaç gün önce ise sözde Husi Önleyici Güvenlik Teşkilatı üyeleri, Şeyh Nevvaf Abdulkerim el-Ahmar’ı Amran’a bağlı Hus bölgesindeki evinden kaçırarak yaraladı.
Önceki yerel raporlar, Husilerin ileri gelenleri hedef alan organize suçlarında artış olduğunu teyit ederken, Sana’nın kuzeyindeki  Amran kenti tasfiye operasyonlarından etkilenen kabile üyelerinin sayısı bakımından listenin başında yer aldı. Şarku’l Avsat’a konuşan Sana'daki bir kabile kaynağına göre bu adım, Husilerin özellikle grubun projelerinin gerçekleştirilmesini engelleyen ve gruba kabilelerinden yeni savaşçılar göndermeyi reddeden kalan kabile liderlerini ortadan kaldırmayı tamamlamayı amaçlayan planı kapsamında geldi. 
Başkent Sana, Şubat ayının son haftasında, ilki Sana kırsalındaki Arhab bölgesinin önde gelen şeyhlerinden birine yönelik, ikincisi ise bu olaydan iki gün sonra Amran valiliğine ait bir kabile liderinin hedeflendiği benzer bir suç ile iki ayrı suikast başta olmak üzere gruba destek verenlere karşı bir Husi cinayeti dalgasına tanık oldu.
O sırada Sana kırsalındaki kabile kaynakları Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Husi silahlı unsurlarının kabile lideri Ali Hizam Ebu Neştan'ın (Arhab bölgesinde gruba sadık en önde gelen liderlerden biri) evine baskın yaptığını ve onunla birlikte 3 çocuğu ve kız kardeşini öldürerek, karısını ise ağır yaraladığını aktardılar. Bu olay yaşandıktan saatler sonra silahlı Husi grupları ile Arhab liderine sadık silahlı kişiler arasında şiddetli çatışmalar meydana geldi.
İkinci olayda ise, Sana kırsalında Ebu Neştan'ın öldürülmesinden iki gün sonra diğer Husi unsurları gruba sadık aşiret lideri Mühelhel Ahmed Daban'ı başkent Sana'daki evinden çıkarken öldürdü. 
Sana'daki kabile kaynağı açıklamasında, kabileler arasında onları dışlamak, parçalamak, bağlarını ortadan kaldırmak ve ardından milislerin bu aşiretlerin işlerinin yönetimini kontrol etmelerini ve üyelerini Husi cephelerine göndermelerini kolaylaştıracak yeni bir toplumsal yapı oluşturmak için toplumsal bir çatlak yaratmayı amaçlayan yeni bir Husi planı konusunda uyardı. 
Kaynak, Husi suikast dalgasının önümüzdeki dönemde genişleyeceğini belirterek, gruba sadık olmayan ve halk arasında etkili olan diğer kabile liderleri ve toplumda öne çıkan isimleri hedef alabileceklerine dikkati çekti.

 


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.


İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
TT

İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)

Irak sahnesinde derin bir siyasi kriz, ülkenin iç işlerine yönelik açık bir ABD müdahalesi ve komşu İran’da olası bir savaş riski bulunuyor. Bu tablo karşısında, Irak’ın geçmişte yaşadığı ve ancak kısmen toparlanabildiği yeni bir istikrarsızlık sürecine yeniden sürüklenip sürüklenmeyeceği sorusu gündeme geliyor.

Yıllar boyunca ülkeyi yıkım ve kaosa sürükleyen çatışmaların ardından Irak son dönemde görece bir istikrar yaşamaya başladı. Ancak siyasi alandaki derin görüş ayrılıkları ve İran ile ABD arasındaki ilişkilerde denge kurmanın zorluğu, bu kırılgan istikrarı tehdit etmeyi sürdürüyor.

Bağdat’ta hükümet kurma süreci, çoğu zaman Tahran ve Washington’un çıkarları ile siyasi nüfuzundan etkilenen karmaşık bir süreç olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta yaptığı açıklamada, eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden iktidara gelmesi hâlinde Washington’un Bağdat’a yönelik tüm desteğini keseceğini dile getirdi. ABD yönetiminden bazı temsilcilerin de kulislerde Iraklı siyasetçiler üzerinde aynı yönde baskı kurduğu belirtiliyor.

erregt
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

Siyaset analisti İhsan eş-Şemmeri’ye göre“Başkan Trump’ın yönetimi İran ile Irak arasında bir ayrım yapmıyor; iki ülkeyi tek bir dosya olarak ele alıyor ve aralarında net bir çizgi çekmiyor.”

Kasım ayında yapılan parlamento seçimlerinin ardından yaşanan uzun siyasi çekişmeler sonrasında, Tahran’a yakın Şii partileri bünyesinde barındıran ve parlamentodaki en büyük blok konumundaki Koordinasyon Çerçevesi, cumartesi günü Nuri el-Maliki’yi yeni hükümetin başbakanlığına aday gösterdiğini duyurdu.

75 yaşındaki Maliki, 2006-2014 yılları arasında iki dönem başbakanlık yapmış; bu süreçte ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi, mezhep temelli şiddetin tırmanması ve DEAŞ’ın ülkenin geniş kesimlerini ele geçirmesi gibi kritik gelişmeler yaşanmıştı. İkinci döneminde Washington ile ilişkileri soğurken, İran ile bağları güçlenmişti.

Trump, salı günü Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda Maliki’yi “son derece kötü bir seçenek” olarak nitelendirerek, “çılgın politikaları ve ideolojisi” nedeniyle seçilmesi hâlinde ABD’nin Irak’a gelecekte hiçbir yardım sağlamayacağını söyledi.

dwfrgty6
Nuri el-Maliki (Reuters)

AFP’nin Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre Trump’ın açıklamalarının ardından ittifak içinde önümüzdeki döneme ilişkin yoğun görüşmeler yürütülüyor. Siyasi kaynaklar, ittifak içinde bir bölünme yaşandığını; bazı liderlerin Irak’ı Trump’ın tehditlerinden korumak için Maliki’ye geri çekilme çağrısı yaptığını, bazılarının ise ABD müdahalesini reddederek tutumlarını sürdürmekte ısrar ettiğini aktarıyor.

Maliki’ye yakın bir Iraklı yetkili ise, Maliki’nin ABD yönetimiyle “çatışma arayışında olmadığını”, ekibinin Washington ile “uzlaşı yolları bulmaya çalıştığını” söyledi. Yetkili, “Durum zor ama imkânsız değil; bunun için zamana ihtiyaç var” dedi.

ABD’nin nüfuzu

ABD, Irak üzerinde önemli bir nüfuza sahip. Özellikle Irak’ın petrol ihracatından elde edilen gelirlerin, 2003’te Saddam Hüseyin rejimini deviren ABD işgalinin ardından yapılan bir düzenleme uyarınca New York’taki ABD Merkez Bankası’nda tutulması bu etkinin başlıca unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Son yıllarda birçok ABD’li şirket Irak’ta büyük ölçekli yatırımlara imza atarken, Washington ile iyi ilişkilere sahip olan Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani hükümeti de özellikle ülke gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını sağlayan petrol sektöründe yeni yatırımlar çağrısı yapıyor.

fgt
Muhammed Şiya es-Sudani (DPA)

Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın kaynak, Maliki’nin yeniden başbakan olması hâlinde Trump’ın Irak’a yönelik yaptırımlar uygulamasından ciddi endişe duyulduğunu belirtti. Ekonomik büyümede zorluklar yaşayan Irak için, daha önce İran’a yaptırımları delmeye yardımcı olmakla suçlanan Iraklı kuruluşlara yaptırım uygulayan ABD’nin yeni cezai adımlar atması büyük bir risk olarak görülüyor.

Şemmeri, Irak’ın bir sonraki hükümette “İran merkezli bir çizgide ilerlemesi” durumunda ülkenin “büyük bir kırılma noktasına” sürükleneceğini, bunun da Trump’ın uyguladığı “azami baskı politikası” kapsamında ekonomik ve mali alanları kapsayan bir izolasyona yol açabileceğini ifade ediyor.

İran’da savaş ihtimali

Irak için komşu İran’ı denklemin dışında tutmak zor görünüyor. Özellikle Tahran’ın, son yirmi yılda bölgesel nüfuzunu genişletmede kilit rol oynayan Irak’taki kazanımlarını koruma çabası ve Gazze savaşı sonrası bölgedeki müttefiklerinin ağır kayıplar vermesi bu durumu daha da karmaşık hâle getiriyor.

Tahran, yıllardır Irak’ta; başbakanların belirlenmesinde etkili olan Şii partiler veya direniş ekseninin bir parçası olan ve ABD ile İsrail karşıtı silahlı gruplar aracılığıyla belirleyici bir etkiye sahip. Bu gruplar, İran’ı savunmak için müdahalede bulunacaklarını sık sık dile getirmiş olsa da, örneğin haziran ayında 12 gün süren İsrail-İran çatışmasında fiilen devreye girmediler.

Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale tehdidini yinelemesi ve Tahran’ın “ezici bir karşılık” sözü vermesi üzerine, bu hafta Irak’taki iki önde gelen silahlı grup olan “Hizbullah Tugayları” ve “Nüceba Hareketi”, İran’a destek amacıyla “kapsamlı savaşa” hazır olduklarını açıkladı ve “düşmanlara” karşı “intihar operasyonları” için gönüllü başvuru merkezleri kurduklarını duyurdu.

Şemmeri, ABD’nin İran’a yönelik olası bir savaşının Irak’ı “bir savaş alanına, bir misilleme platformuna ya da askeri baskı sahasına” dönüştürebileceği uyarısında bulunuyor. Washington’un “İran rejimini devirmek, dini lider Ali Hamaney’i hedef almak ve askeri saldırı düzenlemek” yönündeki tehditlerinin Irak iç siyasetinde her düzeyde güçlü yankılar uyandıracağını belirtiyor.

Şemmeri’ye göre İran’da rejimin çökmesi hâlinde Irak’taki müttefik güçler askeri ve siyasi düzeyde “varoluşsal bir mücadeleye” girmek zorunda kalacak. Bu durumun ise Irak’ta siyasi sistemin yeniden şekillendiği yeni bir senaryonun önünü açabileceği ifade ediliyor.