Yemen’de Husiler son bir ay içinde 25 kabile liderine suikast düzenlemekle suçlanıyor

Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)
Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)
TT

Yemen’de Husiler son bir ay içinde 25 kabile liderine suikast düzenlemekle suçlanıyor

Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)
Geçen hafta Sana'da konuşlandırılan Husi silahlı unsurları (AFP)

Yemen’in başkenti Sana'daki kabile kaynakları, Husi milislerini, liderleri Abdulmelik el-Husi’nin doğduğu Saada kentinden olmayan destekçilerine yönelik uyguladığı bir suikast dalgası çerçevesinde, grubun kontrolündeki bölgelerde 25 kabile liderine suikast düzenlemekle suçladı. 
Kaynaklar, gruba darbe suçunda destek veren kabilelerin liderlerine ve önemli isimlerine yönelik söz konusu dalganın genişleyeceği konusunda uyarıda bulundu. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, milislerin geçen hafta kabile lideri Salah Ahsen Cem’an’ı Sana'nın merkezindeki evine baskın düzenledikten sonra kaçırdığını ve bilinmeyen bir yere götürdüğünü aktardı.
Kaynaklara göre bu olay, grubun militanlarının başkentteki Cem’an kabilesinin 3 üyesini kaçırmasından bir gün sonra meydana geldi. Kaynaklar Amran’ın el-Medan bölgesinden Şeyh Salah Ceman'ın darbe grubuyla işbirliği yapan önde gelen kabile liderleri arasında olduğuna dikkati çekti.
Kaynaklar açıklamalarında, Ceman’ın ve kabilesinin üç üyesinin durumunun bilinmediğini belirtirken, diğer ilgili kaynaklar bu adımın grubu suçlarında ve darbesinde destekleyen kalan kabile isimlerini ortadan kaldırmayı amaçlayan bir Husi planı dahilinde geldiğini öne sürdüler.
Sana'daki kabile kaynakları Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamalarda, "Son birkaç aydır gruba sadık ve itaatkar bir dizi kabile liderine yönelik Husiler tarafından suikast  suçlarında bir artış yaşandı" dediler.
Silahlı Husi unsurları başkent Sana'da ve Amran, İbb, Zimar ve Hacca kentlerinde 25'ten fazla kabile liderini tasfiye ettiği için geçen Mart ayının bu olayların oranı bakımından listenin başında yer aldığını açıkladı. Aynı ayın ilk üç haftasının, Husilerin aşiret liderlerine yönelik suikast suçlarında en belirgin ve artışın yaşandığı dönem olduğunu vurguladılar.

Kaynaklar, Husi grubunun liderini suçluyor
Kaynaklar, Saada vilayetine bağlı Husi grubunun liderlerini ve grubun liderine yakın isimleri bir dizi kabile liderine yönelik suikast ve tasfiye suçlarının çoğunun uygulanmasının arkasında olmakla suçladı.
Söz konusu olayların sonuncusu, Husi amiri Ebu Muhtar Harfeşe’ye bağlı silahlı kişilerin geçen Mart ayı ortasında kabile lideri Muhammed bin Asker Ebu Şevarib'i Sana'daki evine saldırarak tutukladıktan sonra yakması oldu. Bu olaydan birkaç gün önce ise sözde Husi Önleyici Güvenlik Teşkilatı üyeleri, Şeyh Nevvaf Abdulkerim el-Ahmar’ı Amran’a bağlı Hus bölgesindeki evinden kaçırarak yaraladı.
Önceki yerel raporlar, Husilerin ileri gelenleri hedef alan organize suçlarında artış olduğunu teyit ederken, Sana’nın kuzeyindeki  Amran kenti tasfiye operasyonlarından etkilenen kabile üyelerinin sayısı bakımından listenin başında yer aldı. Şarku’l Avsat’a konuşan Sana'daki bir kabile kaynağına göre bu adım, Husilerin özellikle grubun projelerinin gerçekleştirilmesini engelleyen ve gruba kabilelerinden yeni savaşçılar göndermeyi reddeden kalan kabile liderlerini ortadan kaldırmayı tamamlamayı amaçlayan planı kapsamında geldi. 
Başkent Sana, Şubat ayının son haftasında, ilki Sana kırsalındaki Arhab bölgesinin önde gelen şeyhlerinden birine yönelik, ikincisi ise bu olaydan iki gün sonra Amran valiliğine ait bir kabile liderinin hedeflendiği benzer bir suç ile iki ayrı suikast başta olmak üzere gruba destek verenlere karşı bir Husi cinayeti dalgasına tanık oldu.
O sırada Sana kırsalındaki kabile kaynakları Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Husi silahlı unsurlarının kabile lideri Ali Hizam Ebu Neştan'ın (Arhab bölgesinde gruba sadık en önde gelen liderlerden biri) evine baskın yaptığını ve onunla birlikte 3 çocuğu ve kız kardeşini öldürerek, karısını ise ağır yaraladığını aktardılar. Bu olay yaşandıktan saatler sonra silahlı Husi grupları ile Arhab liderine sadık silahlı kişiler arasında şiddetli çatışmalar meydana geldi.
İkinci olayda ise, Sana kırsalında Ebu Neştan'ın öldürülmesinden iki gün sonra diğer Husi unsurları gruba sadık aşiret lideri Mühelhel Ahmed Daban'ı başkent Sana'daki evinden çıkarken öldürdü. 
Sana'daki kabile kaynağı açıklamasında, kabileler arasında onları dışlamak, parçalamak, bağlarını ortadan kaldırmak ve ardından milislerin bu aşiretlerin işlerinin yönetimini kontrol etmelerini ve üyelerini Husi cephelerine göndermelerini kolaylaştıracak yeni bir toplumsal yapı oluşturmak için toplumsal bir çatlak yaratmayı amaçlayan yeni bir Husi planı konusunda uyardı. 
Kaynak, Husi suikast dalgasının önümüzdeki dönemde genişleyeceğini belirterek, gruba sadık olmayan ve halk arasında etkili olan diğer kabile liderleri ve toplumda öne çıkan isimleri hedef alabileceklerine dikkati çekti.

 


Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
TT

Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)

Avrupa Komisyonu Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib bugün yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze Şeridi’nde uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planlarının, hayat kurtaran yardımların bölgeye ulaşmasını engelleyeceğini belirtti.

Lahbib, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği’nin (AB) tutumunun net olduğunu vurgulayarak, “Sivil toplum kuruluşlarının mevcut haliyle kayıt altına alınması yasasının uygulanması mümkün değil” dedi.

Lahbib, insani yardımların önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini vurguladı ve “Uluslararası insancıl hukuk, herhangi bir belirsizliğe yer bırakmıyor; yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalı” ifadesini kullandı.

İsrail medyası, hükümetin dün yaptığı açıklamaya dayanarak, Sınır Tanımayan Doktorlar, ActionAid ve Oxfam gibi onlarca insani yardım örgütünün lisanslarının iptal edileceğini ve bunların ‘terörle bağlantılı’ olduğu gerekçesiyle kapatılabileceğini duyurmuştu.

Bazı uluslararası yardım kuruluşları, kayıtlarının iptal edilmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Eğer 31 Aralık’a kadar İsrail makamlarının belirlediği yeni kriterlere uyum sağlamazlarsa, 60 gün içinde faaliyetlerini durdurmak veya Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki çalışmalarına kısıtlama getirmek zorunda kalabilirler.


Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
TT

Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)

Şarku’l Avsat Suriye devlet televizyonu El-İhbariyye'den aktardığı habere göre bugün (Çarşamba) Süveyda kentinde meydana gelen el bombası patlamasında bir kişi hayatını kaybetti, iki kişi yaralandı.


Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
TT

Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)

Gazze Şeridi'ndeki Hamas hareketi, iki yıl süren İsrail savaşı sırasında liderlerinin suikastlara kurban gitmesinin ardından bir dizi liderlik değişikliği yaşıyor. Bu durum, hareketin eski lideri olan ve Ekim 2024'te Refah'ta İsrail güçleriyle çıkan çatışmalarda beklenmedik bir şekilde öldürülen Yahya Sinvar'a yakın kişilerin daha fazla öne çıkmasına neden oldu.

Şarku’l Avsat'a konuşan Hamas kaynaklarına göre, serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, siyasi büro üyesi ve savaş öncesinde hareketin medya departmanından sorumlu olan serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, kendisi ve Sinvar'a yakın bir dizi kişinin Gazze Şeridi'ndeki hareketi yönetmekle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunun başına geçti. Bu kişilerin çoğu, Şeridin güneyindeki Han Yunus'ta yaşıyor.

Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)

2011 Gilad Şalit esir takasıyla serbest bırakılan eski bir mahkum olan el-Amudi, Gazze Şeridi yönetiminin merkez figürü haline geldi. İsrail hapishanelerinde kaldıkları süre boyunca ve serbest bırakıldıktan sonra Sinvar'a çok yakındı ve sık sık toplantılarına ve diğer etkinliklerine eşlik etti.

Bazı kaynaklar, Gazze Şeridi'nde siyasi büro için gerçek bir seçim yapılmadığını, bunun yerine sürecin atama, onaylama ve istişare yoluyla yürütüldüğünü söylüyor.

Bazı kaynaklar operasyonun “iç yönetmelikleri ihlal ederek” gerçekleştirildiğini söylerken, diğerleri amacın “iç eksiklikleri gidermek” olduğunu ve “seçilenlerin hepsinin Tevfik Ebu Naim, Salah Ebu Şarik ve diğerleri gibi Sinvar'a yakın kişiler olduğunu” açıkladı.

Kaynaklar, el-Amudi'nin şu anda Gazze'deki Hamas içinde “devrim” olarak nitelendirilebilecek bir harekete öncülük ettiğini söylüyor. Özellikle İsrail saldırılarında yaralanan ilçe idari organlarının başındaki bazı yerel liderleri görevden aldı ve yerlerine atamalar yaptı. Savaş sırasında sorumluluklarının bir kısmından vazgeçen diğer kişiler için de aynı şeyi yaptı. Suikasta uğrayan, başka nedenlerle görevden alınan veya farklı görevlere atanan eski liderlerin yerine geçecek kişileri aramaya devam ediyor.

Bazı kaynaklara göre, bu adımlar Gazze Şeridi içindeki yerel Hamas liderlerinin yanı sıra yurtdışındaki liderler arasında da öfkeye yol açtı. Şeridin dışındaki siyasi büro üyelerinden bazıları yerel liderlere, "Olanlar kabul edilemez ve iç hukuka aykırıdır; önümüzdeki günlerde hareketin liderinin seçilmesini beklemeliyiz ki, bir yıl sonra yapılacak genel seçimlere kadar bazı bölgelerin liderliğindeki boşlukların geçici olarak doldurulması konusunda bir anlaşmaya varılabilsin" şeklinde bilgi verdi.

İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)

Kaynaklar, Gazze Şeridi'ndeki Hamas içinde siyasi düzeyde hüküm süren "kaosun" aksine, askeri kanadında istikrarlı bir durumun söz konusu olduğunu ve yeniden yapılanmanın sorunsuz ve sistematik bir şekilde devam ettiğini belirtiyor. İzzeddin Kassam Tugayları'nın yeni Genelkurmay Başkanı İzzeddin Haddad'ın savaş sırasında suikasta kurban giden veya öldürülenlerin yerine yeni atamalar yapmak üzere bir dizi toplantı düzenlediğini ve çeşitli kararlar aldığını ifade ediyorlar. Ayrıca, tüm taraflarla sürekli iletişim kurarak siyasi düzeydeki farklılıkların veya anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye ve böylece her düzeyde istikrarı sağlamaya çalışıyor.

Kaynaklara göre Haddad, bazı bölgelerdeki tugay komutanları da dahil olmak üzere çeşitli liderlik pozisyonlarındaki boşlukları doldurmak için çalışırken, asıl komutanlarının suikast sonucu öldürülmesinin ardından bu tugayları yönetmek üzere atanmış diğer kişileri de görevde tutuyor.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu, İzzeddin Haddad'ın komuta ettiği Gazze Şehri Tugayı hariç, suikast sonucu öldürdü. Yerine Muhanned Receb atandı.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu suikastla öldürdü. Bunun istisnası, Muhannad Receb'ın yerine geçen İzzeddin el-Haddad'ın komutasındaki “Gazze Şehri Tugayı”ydı.

Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)

Çeşitli kanatları ve kademeleriyle Hamas, İsrail'in çeşitli kaynaklarını hedef alması sonucu mali krizden muzdarip olmuş durumda. Bununla birlikte, savaş sırasında veya sonrasında, farklı oranlarda ve zamanlarda da olsa, maaş ve ödenekleri tamamen kesmedi.

Gerçekte Hamas, 7 Ekim 2023 saldırısının ardından, 1987'deki kuruluşundan bu yana eşi benzeri görülmemiş son derece karmaşık bir dönemle karşı karşıya. Hareketin gözlemcilerine göre, Gazze Şeridi'ne sınır komşusu İsrail tesislerine ve kasabalarına yönelik saldırılarla başlayan bu saldırı, İsrail'i uzun süreli bir savaşa sürükledi.

Yazar ve siyasi analist Mustafa İbrahim, hareketin “askeri yenilginin, örgütsel tükenmişliğin, siyasi karmaşanın ve geleceği ile rolü hakkındaki varoluşsal kaygının iç içe geçtiği bir aşamaya girdiği” değerlendirmesinde bulunuyor.

İbrahim, İsrail savaşının, Hamas'ın siyasi büro üyelerinin ve Gazze Şeridi'ni yıllarca yöneten idari komitelerin başkanlarının çoğunu kaybetmesinin ardından, liderlik ve karar alma yapısını vurduğunu açıkladı. Bu durum, doldurulması kolay olmayan derin bir liderlik boşluğu yarattı ve hareket içinde geleceği ve bir sonraki aşama hakkında anlaşmazlıkları ortaya çıkardı: Bu bir yönetim aşaması mı, örgütsel hayatta kalma aşaması mı yoksa sadece uzun süreli bir krizi yönetme aşaması mı olacak?

Hamas'tan birkaç kaynak Şarku’l Avsat'a şunları söyledi: "İşlerin iyi ve sorunsuz gittiğini söylemek mümkün değil. Birçok zorluk var ve yaşananlar, hiçbir şey bırakmayan ve hareketin liderlerinin çoğunun suikastına neden olan yıkıcı bir savaşın ışığında normal. Geniş bir liderliğe ve Filistin içinde ve dışında geniş bir halk tabanına sahip bir hareket için liderlik boşluğu normaldir ve bir yıl sonra kapsamlı seçimler yapılana kadar mevcut farklılıklar da normaldir."