Lübnanlılar, fiyatların yükseleceği endişesiyle gıda stoklamaya başladı

Lübnan'da, devletin bazı sarf malzemelerine yaptığı sübvansiyonları kaldırması bekleniyor. (Merkez Ajans)

Lübnan hükümetinin temel tüketim malzemelerindeki sübvansiyonları rasyonalize etme planını onaylama tarihi yaklaşırken, kendilerini adeta kaçınılmaz bir kıtlığın eşiğindeymiş gibi hissetmeye başlayan Lübnanlılar fiyatların yükseleceği ve temin etme sıkıntısı yaşanacağı endişesiyle maddi güçleri nispetinde gıda ve tüketim malları stoklamaya başladı.
Lübnanlı iki çocuk annesi Noura Ayoub, Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, “Sübvansiyonların kaldırılma olasılığıyla ilgili tartışmalar başladığından bu yana fiyatların yükseleceği korkusuyla mercimek, şeker, pirinç, yağ gibi temel gıdaların yanı sıra temizlik malzemeleri depolamaya çalışıyorum. Bugün dolar 12 bin lira ve küçük bir şişe yağın bedeli 40 bin lira tutuyor. Eğer bütçem elverirse dolar daha fazla yükselmeden bir veya iki aylık daha stok yapacağım” dedi. Ayrıca Noura, aylardır sadece birkaç sübvansiyonlu ürün bulabildiğini fakat artan dolar kuru üzerinden fiyatlandırılmasına rağmen sübvanse edilmeyen bazı ürünleri de stokladığını belirtti.
Bloomberg Haber Ajansı tarafından yayınlanan bir haberde, Lübnan'ın yıllık enflasyon oranının 2013'ten bu yana rekor seviyeye ulaştığı ve gıda fiyatlarındaki artışın geçen Aralık ayında yüzde 400'e ulaştığını kaydedildi.
Noura’nın eşi aylık maaşı 2 milyon lirayı (yaklaşık 167 dolar) geçmeyen bir memur olduğu için az bir stok yapabildiler. Eğer maaşı 1300 dolar seviyesinde olsaydı, Mahmut, evindeki odalardan birini konserve, tahıl, yağ, makarna gibi temel gıdalar ve fiyatı her daim yükselen temizlik malzemeleriyle dolduracağını belirtiyor. Bununla birlikte, satın aldığı her ürünün bozulmasını engellemek için düzenli olarak "Google" üzerinden en iyi depolama yöntemlerini araştıran Mahmut, et ve et ürünlerini koymak için büyük bir buzdolabı satın alarak, evini söylediği gibi bir "mini market”e dönüştürdü.
Lübnan’da önümüzdeki haftalarda tavuk fiyatlarının yüzde 40'ın üzerinde artması beklenirken kırmızı et fiyatlarının ise en az ikiye katlaması bekleniyor.  
Gıda İthalatçıları Sendikası Başkanı Hani Bohsali Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, Lübnan vatandaşının stok yapmaya yönelik talebinin haklı ve hatta doğal olduğunu, çünkü siyasi istikrardan yoksun ve art arda krizler yaşayan bir ülkede yaşadığını belirterek, durumu her geçen gün kötüleşen bir ülkede işlerin yoluna gireceği konusunda vatandaşı ikna etmenin mümkün olmadığını söyledi.
Ayrıca Bohsali, sübvansiyon kaldırıldıktan sonra emtia fiyatlarında önemli bir artış olduğu yönündeki iddianın doğru olmadığını belirterek, fiyatı asıl artıran şeyin vatandaşın güvenle bulabileceği ancak bir süredir piyasadan çekilen, halihazırda sübvanse edilen kalemler olduğunu açıkladı. Bohsali’ye göre tedarik sorunu olan bu kalemlerdeki fiyat artışı vatandaşı etkilemeyecektir.
Piyasanın tüketiminin yüzde 90'ından fazlasını temsil eden ve şu anda sübvanse edilmeyen emtialara gelince, şayet bunların fiyatı büyük ölçüde artarsa, dolara endeksli olduğu için sübvansiyonun kaldırılmasıyla da fiyatları çok değişmeyecektir. Dolayısıyla en önemli şey doların istikrarıdır.
Bohsali, tahıl, yağ ve şeker gibi temel gıda maddelerinin piyasadan çekilmeyeceğini ve satışta kalacağını belirtirken, tüketici açısından elzem olmayan yahut lüks tüketim ürünlerinin mağazaların raflarında olmaması hiçbir zaman göz ardı edilmiyor. Ayrıca ithalatçılar, yüksek fiyatlı gıda maddelerini (belirli çikolata türleri veya konserve yiyecekler ve reçeller vb.) ithal etmeyi zaten bıraktı ve bu malların tüketicileri de önemli ölçüde azaldı.
Diğer dikkat çekici bir durum ise krizin başlangıcından beri depolamanın sadece gıda maddeleriyle sınırlı olmayıp Lübnanlıların ilaçları da depolamasıdır. Bu durum, kronik hastalık ilaçlarının temininde sorunlar yaşanmasına yol açmaktadır.