Filistin’de ateşkes sonrası hedef Abbas’ı mı devirmek?

Hamas Abbas'ın önderliğinde birleşik bir ulusal liderlik oluşturmak için El Fetih hareketiyle daha önceki anlaşmayı harekete geçirme çağrısı yapıyor

Ramallah'taki Filistin cumhurbaşkanlığı binası yakınındaki güvenlik önlemleri (Independet Arabia)
Ramallah'taki Filistin cumhurbaşkanlığı binası yakınındaki güvenlik önlemleri (Independet Arabia)
TT

Filistin’de ateşkes sonrası hedef Abbas’ı mı devirmek?

Ramallah'taki Filistin cumhurbaşkanlığı binası yakınındaki güvenlik önlemleri (Independet Arabia)
Ramallah'taki Filistin cumhurbaşkanlığı binası yakınındaki güvenlik önlemleri (Independet Arabia)

Halil Musa
Filistin güvenlik güçleri, Cumhurbaşkanı Mahmud Abbas'ın yönetimini protesto etmek isteyen Filistinli iki gencin Ramallah'taki cumhurbaşkanlığı binasına gitmelerine izin vermedi. Yetkililer mevcut siyasi yapıyı dış destekle değiştirilmesi konusunda uyarıda bulunarak bu tür girişimlerin engelleneceğine dair söz verdi.
Geçtiğimiz günlerde Ramallah'taki cumhurbaşkanlığı binasının çevresi, şehir merkezinden binaya ulaşmaya çalışan protestocuların engellenmesi için alınana sıkı güvenlik önlemlerine tanık oldu.

Siyasi sistemin değiştirilmesi
Geçen hafta sonu, bu hafta başında ve Ramazan Bayramı tatilinde yoğunlaşan bu tedbirler geçtiğimiz saatlerde geri çekildi.
Bir televizyon röportajında, Fetih Hareketi Merkez Komitesi Sekreteri Cibril Racub, protestocuları Cumhurbaşkanlığı binası yerine İsrail ordusuyla çatışma noktalarına gitmeye, İsrail güvenlik güçlerine taş atmaya ve Filistin bayrağı taşımaya davet etti.
Racub, Fetih'in, Filistin siyasi sisteminin, Telaviv tarafından işgal edilmiş bölgesel bir irade tarafından değiştirilmesine asla izin vermeyeceğini vurgulayarak, isim vermeden “yerel kuklalar vasıtasıyla Filistin’in siyasi yapısını kendi düzlemine getirmeye çalışmaması” hususunda uyarıda bulundu.
Racub, mevcut yönetimin performansıyla ilgili açıklamalara rağmen siyasi sistemi savunacağına dair söz vererek reformun Filistin iç meselesi olduğunu ve Filistin liderliğinin seçimleri iptal etmediğini vurguladı.
Konuşmasının devamında, “Biz Libya ve Suriye değiliz, hiçbir kimsenin bizimle oynamasına izin vermeyiz” dedi.
İki gün önce, Filistin Önleyici Güvenlik komutanı Ziyad Hab ar-Rih, El Fetih hareketinin liderlerini Hamas hareketinin Batı Şeria’da kaos oluşturmaya yönelik planları hakkında bilgilendirmek için bir toplantıya katıldığı söylenirken, Fetih hareketi bunu yalanladı.

Hamas değişim gerçekleştireceği iddialarını kabul etmiyor
Diğer taratan Hamas liderlerinden Eymen Daraghmeh, hareketin siyasi sistemi değiştirme planını reddederek, Fetih hareketiyle Cumhurbaşkanı Abbas'ın liderliğinde birleşik bir ulusal liderlik kurmak için daha önceki bir anlaşmayı harekete geçirme çağrısında bulundu. FKÖ Yürütme Komitesinin yerine geçmesi için sahnede görünmediğini ve tüm Filistinlileri temsil etmediğini belirttiği örgüt kurumlarında reform yapmak için çalışma yapılmasını istedi.
Daraghmeh, FKÖ Yürütme Komitesinin artık Filistin ve diasporadaki Filistin halkının temsil etmediğini belirterek, Ulusal ve Merkez Konseylerin kapsamlı bir değişikliğe ihtiyacı olduğunu belirtti.
Buna karşılık, Muhammed Dahlan liderliğindeki Demokratik Reform Hareketi’nin sözcülerinden Dimitri Deliani, hareketin, mevcut yaklaşımı tamamen değiştirmek için diğer Filistin partileri gibi seçimler yoluyla, Filistin siyasi sistemini değiştirmeye çalıştığını ancak sadece insanları değiştirmenin yeterli olmadığını belirtti.
Daliani, Racub'un ifadelerinde yer alan “kukla” tabiriyle Muhammed Dahlan liderliğindeki hareketi değil başkalarını kastettiğini işaret etti.
Cumhurbaşkanı Abbas'ın seçimleri erteleme kararıyla statükoyu korumaya ve Filistinlilerin reddettiği politikaları uygulamaya ve korumaya çalıştığını, bunun da tüm kesimlerin hayatının bozulmasına yol açtığını vurguladı.

 


Faslılar, 2030 Dünya Kupası öncesinde hükümetin şeklini belirleyecek seçimde oy kullanıyor

Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)
Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)
TT

Faslılar, 2030 Dünya Kupası öncesinde hükümetin şeklini belirleyecek seçimde oy kullanıyor

Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)
Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)

Fas'ta seçmenler bugün, 2030 FIFA Dünya Kupası finallerine ev sahipliği hazırlıkları kapsamında yürütülen 20 milyar dolarlık planın son aşamalarını yönetecek hükümetin yapısını belirleyecek parlamento seçimleri için sandık başına gidiyor. Seçimlerin aynı zamanda ekonomik kazanımların ülkedeki hayal kırıklığı yaşayan gençlere yönlendirilmesini amaçlayan projelerin geleceğini de şekillendirmesi bekleniyor.

Parlamento seçimlerinin Fas'taki güç dengesinde köklü bir değişiklik yaratması beklenmiyor. Ancak yeni Temsilciler Meclisi, gençlerin artan hoşnutsuzluğunu gidermeye yönelik girişimleri hayata geçirmekle yükümlü olacak. Şarku’l Avsatın Reuters'ten aktardığına göre bu hoşnutsuzluk, geçen yıl İspanya'nın Ceuta (Sebte) özerk bölgesine toplu geçiş girişimi ve “Z Kuşağı” öncülüğündeki, ölümlere yol açan protestolarla kendini gösterdi.

2011'de kabul edilen Anayasa uyarınca kral, 395 sandalyeli parlamentoda en fazla sandalye kazanan partiden başbakanı atıyor.

İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi destekçileri, Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de seçim kampanyasına katılıyor (Reuters).
İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi destekçileri, Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de seçim kampanyasına katılıyor (Reuters)

Başbakanın ardından hükümet koalisyonunu oluşturmak için istişarelerde bulunması ve bakanların listesini hazırlayarak kralın onayına sunması gerekiyor.

Sandıklar sabah saat 08.00'de açıldı ve 19.00'da kapanacak. İlk sonuçların genellikle seçimden sonraki gün açıklanması bekleniyor.

Katılım oranı, özellikle genç seçmenlerin sandığa ilgisi yakından takip edilecek. Katılımın, vatandaşların seçilmiş kurumlarla ne ölçüde etkileşim içinde olduğuna ve bu kurumlara duyduğu güvene ilişkin bir gösterge olarak değerlendirilmesi bekleniyor.

Fas'ta oy kullanma yaşındaki nüfus yaklaşık 27 milyon kişiden oluşuyor. Ancak seçmen kütüklerine kayıtlı kişi sayısı 15,8 milyonda kalıyor. Bu sayı, 2021 seçimlerine kıyasla yaklaşık yüzde 12'lik düşüş anlamına geliyor.

Harcama planları

Mevcut parlamentodaki iki büyük parti olan Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI) ile Asalet ve Çağdaşlık Partisi (PAM), gelecek beş yıllık yasama döneminde yaklaşık 1 milyon istihdam yaratma sözü verdi. İki parti ayrıca konut, ücretler ve hastanelerde iyileştirme vaatlerinde bulundu.

İki parti koalisyon hükümetinde birlikte yer alıyor. Ancak seçim kampanyası sırasında gıda fiyatlarındaki artışın önlenememesi ve diğer politika alanlarındaki eksiklikler konusunda birbirlerini suçladılar.

Bu anlaşmazlıklar nedeniyle Asalet ve Çağdaşlık Partisi yöneticileri, seçimden birinci çıkması halinde Ulusal Bağımsızlar Birliği ile yeniden koalisyon kurmayacağını açıkladı.

2021'den bu yana hükümete başbakan olarak liderlik eden milyarder iş insanı Aziz Ahnuş ise bu kez yeniden aday olmayacak. Ahnuş, bu yıl Ulusal Bağımsızlar Birliği'nin genel başkanlığından da ayrılmıştı.

Fas Kraliyet Futbol Federasyonu Başkanı ve Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nda bütçeden sorumlu bakan yardımcısı Fouzi Lekjaa, seçimlerden birkaç hafta önce Asalet ve Çağdaşlık Partisi yönetimine katıldı. Lekjaa, 2030 FIFA Dünya Kupası organizasyon komitesine de başkanlık ediyor.

Fas, İspanya ve Portekiz'le birlikte ev sahipliği yapacağı Dünya Kupası öncesinde stadyumlar, demiryolları ve diğer altyapı projelerine büyük yatırımlar yapıyor.Ülke ayrıca 2035'e kadar kişi başına düşen ekonomik üretimi iki katına çıkarmayı hedefliyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF), planlanan harcamaların yaklaşık 190 milyar dirhem, yani 20 milyar dolar olduğunu tahmin ediyor. Bu tutar, Fas'ın 2024'teki GSYH'sinin yaklaşık yüzde 12'sine denk geliyor.

Seçimde yarışan diğer partiler arasında iktidar koalisyonunun ortağı olan muhafazakâr milliyetçi İstiklal Partisi, önceki seçimlerde ağır bir yenilgi alan İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi ile çeşitli sol partiler bulunuyor.


Irak, “silahsızlanma” sürecini 2027’nin ortasına erteledi

Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)
Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)
TT

Irak, “silahsızlanma” sürecini 2027’nin ortasına erteledi

Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)
Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)

Irak, silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik planını 2027 yılının ortasına erteledi. Planın daha önce bu ayın sonunda uygulanmaya başlanması öngörülüyordu.

Irak Başbakanı Ali Zeydi, dün yaptığı açıklamada, silahlı grupların unsurlarının devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören bir plan açıkladı. Zeydi planın, grupların saldırılarını durdurmaları karşılığında ABD saldırılarına maruz kalmamalarını öngören 90 günlük bir aşamayla başlayacağını belirtti.

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Zeydi ile New York'ta gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yayımlanan açıklamada, Irak Başbakanı ile “milislerin dağıtılması ve saldırılarının durdurulması” konusunda mutabakata vardığını söyledi.

ABD'nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Tom Barrack ise Irak'ın, “Haziran 2027 sonuna kadar askeri güce sahip tek makamın devlet olması” yönünde taahhütte bulunduğunu ifade etti.


Gazzeliler, alternatifleri olmaksızın yıkılma tehlikesi bulunan çatılar altında

Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)
Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)
TT

Gazzeliler, alternatifleri olmaksızın yıkılma tehlikesi bulunan çatılar altında

Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)
Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)

Gazze'deki yetkililer, bölgede sakinlerin yaşadığı ve yıkılma tehlikesi bulunan bina sayısının yaklaşık 2 bin olduğunu tahmin ediyor. Buna rağmen bölge halkı ve yetkililer, kendilerini barındıkları binaların çatılarının çökmesi tehlikesine karşı koruyabilecek herhangi bir alternatif bulunmadığını kabul ediyor.

Gazze kentinde bir hafta önce “Saade” binasının çökmesinden zarar gören kişiler ve görgü tanıkları, yaklaşan kış ve yağışlarla birlikte ortaya çıkabilecek tehlikelere ilişkin “Şarku'l Avsat”a konuştu. Görgü tanıkları ve mağdurlar, yağışların, İsrail'in Gazze'ye yönelik savaşı sırasında hasar gören diğer binaların da çökmesini hızlandırabileceği uyarısında bulundu.