عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Sudan’da silahlı hareketler, barış anlaşmasının çökmesinden korkuyor

(Hasan Hammad- Independent Arabia)
(Hasan Hammad- Independent Arabia)
    Hartum/ Muhammed Emin Yasin
TT
TT

Sudan’da silahlı hareketler, barış anlaşmasının çökmesinden korkuyor

(Hasan Hammad- Independent Arabia)
(Hasan Hammad- Independent Arabia)

Sudan’daki geçiş hükümetiyle barış anlaşması imzalayan silahlı hareketler, hükümet güçlerini ‘ciddi olmamak ve güvenlik düzenlemelerini uygulama konusunda isteksiz olmakla’ suçladı. Hareketler, barış anlaşmasının tanık olduğu tehlikeli dönüm noktası konusunda da uyarıda bulundu. Aynı şekilde hükümet ve ‘Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N- Abdulaziz el-Hılu kanadı) arasında Güney Sudan’ın başkenti Cuba’da yapılan doğrudan müzakere turunun başlamasıyla karşılıklı suçlamalar gündeme geldi.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre askeri hareket liderler, yaptıkları yazılı açıklamada, Abdullah Hamduk liderliğindeki sivil hükümeti, güvenlik ve askeri hizmetlerde her düzeyde reform yapmak için ciddi adımlar atmakta gecikmesi nedeniyle sert bir dille eleştirdi. Ekim ayında iki taraf arasında imzalanan anlaşma, silahlı hareket savaşçılarının orduya ve diğer düzenli birimlere (barış anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren 39 aylık geçiş döneminin sona ermesiyle sonlanan) üç aşamada entegrasyonunu öngörüyor. Metni imzalayan liderler, Cuba Barış Anlaşması’nın tehlikeli bir dönemeçte olduğunu, ‘askeri’ tarafın temsil ettiği hükümetin ciddi olmadığı ve güvenlik düzenlemeleri maddesini uygulamaya isteksiz olduğunu belirtti.
Bazı askeri birimler, durumun gecikmesinin ardında siyasi, güvenlik ve finansman meselesinin olduğuna işaret ediyor. Açıklamada, imzalanmasından yedi ay sonra, askeri tarafın temsil ettiği hükümetin, ‘zaman kazanmak, askeri sahneyi karmaşık hale getirici ve barışı sabote edici adımlar atmak’ amacıyla güvenlik düzenlemeleri maddesini uygulamak için tek bir eylem ortaya koymadığı belirtildi.
Liderler, güvenlik düzenlemelerinin, Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan tarafından ‘silahlı mücadele liderlerinin, güvenlik hizmetlerinin siyasi ve idari düzeylerde yönetilmesine dahil olması’ yönünde karar alınmasını gerekli kıldığını aktardı.
Güvenlik düzenlemelerini uygulama görevlerini yerine getirmek üzere Ortak Yüksek Güvenlik Komitesi’nin oluşturulmasının yanı sıra liderler, güvenlik birimlerinde reform yapılması için savunma ve içişleri bakanlıklarına devlet bakanlarının atanması, Genelkurmay Başkanlığı, Polis Teşkilatı Komutanlığı, güvenlik komutanlığı, İstihbarat Teşkilatı ve Hızlı Destek Komutanlığı’nda adil şekilde temsil edilmeleri çağrısı yaptı.
Silahlı hareketler, güvenlik düzenlemelerinin uygulanmaması nedeniyle anlaşmanın çökmesi sorumluluğunu’, askeri bileşen’ tarafından temsil edilen hükümet tarafına yükledi. Açıklamaya imza atan en önde gelen askeri komutanlar arasında, Sudan Kurtuluş Hareketi’nden (Mini Arko Minavi kanadı) Korgeneral Muhammed Hakkar, Eşitlik Hareketi’nden Korgeneral Süleyman Sandal ve Sudan Kurtuluş Hareketi’nden (Geçiş Konseyi) Ahmed Yahya Ciddu da bulunuyor.
Sudan Kurtuluş Ordusu Hareketi Başkan Yardımcısı Nur ed-Daim Taha, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, barış taraflarının geçiş aşaması ortakları olduğunu ve Sudan Silahlı Kuvvetleri ve Hızlı Destek Güçleri gibi ülkede meydana gelen değişime katkıda bulunduklarını belirtti. Taha, “Devletin ve silahlı kuvvetlerin bu meseleyi uygulama yetkileri olmasına rağmen, güvenlik düzenlemelerinin uygulanmasını geciktiren taraflar var” ifadelerini kullandı. Silahlı hareketlerin ortak kuvvetleri oluşturmak için bazı adımlar ortaya koyduğunu söyleyen Taha, “Askeri bileşen, ortak kuvvetlere katılan kişilerin isim listelerini teslim etti” dedi. Yetkili, güvenlik düzenlemelerinin imzalandığı şekilde uygulanmaması halinde barışın olmayacağı konusunda da uyardı. Aynı şekilde SPLM-N Başkan Yardımcısı olan Yaser Arman, Sudan silahlı kuvvetlerini, özellikle de askeri istihbaratı, Cuba Barış Anlaşması’ndaki güvenlik düzenlemeleri maddesinin uygulanmasını engellemekle suçladı.
Arman, ordudaki bazı tarafların yeni silahlı hareketler oluşturmak ve onları güçlendirmek için çalıştığını söylerken, şu ana kadar düzenlemelerin de yüzde 5’inin uygulanmadığını dile getirdi.
Güvenlik düzenlemeleri maddesi, entegrasyon sürecinin, birleşme tamamlandıktan sonra 90 gün içerisinde, eğitimin ise 15 ay içerisinde gerçekleşmesini öngörüyor.
Anlaşma, entegrasyon sürecini takip etmek için ortak bir üst konseyin oluşturulmasını, kara kuvvetleri, polis ve genel istihbaratta bir dizi subayın atanmasını, güvenliği sağlamak ve Darfur’da silahları toplamak için 12 bin askerden oluşan ortak bir gücün oluşturulmasını öngörüyor.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Irak’ta Maliki, tüm çekincelere rağmen başbakanlığına aday gösterildi

Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
TT
TT

Irak’ta Maliki, tüm çekincelere rağmen başbakanlığına aday gösterildi

Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)

Koordinasyon Çerçevesi dün, eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki'nin başbakanlığa aday gösterildiğini duyurdu. Bu adımın ardından siyasi güçler, çekincelerinin dile getirirken bazı uyarılarda bulundular. Siyasi güçler, ‘ulusal kabulün’ dikkate alınmasını ve istikrarı sağlamada ‘yetersizliklerini kanıtlamış’ önceki deneyimlere geri dönülmemesini talep ettiler.

Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin liderleri dün Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri’nin ofisinde genişletilmiş bir toplantı düzenlediler ve bu toplantıda siyasi sahnedeki gelişmeleri ve yaklaşan anayasal süreleri tartıştılar.

Koordinasyon Çerçevesi tarafından yayınlanan bir açıklamada, ‘derinlemesine ve kapsamlı tartışmaların’ ardından, katılımcıların çoğunluk oyuyla, siyasi ve idari tecrübesi ve devlet yönetimindeki önceki rolüne dayanarak, en büyük parlamento bloğunun adayı olarak Maliki’yi başbakanlık için aday göstermeye karar verdikleri belirtildi.

Açıklamada, çerçevenin anayasal sürece tam bağlılığı ve çeşitli ulusal güçlerle işbirliği yaparak, zorluklarla başa çıkabilecek, hizmet sunabilecek ve Irak'ın güvenliğini ve birliğini koruyabilecek ‘güçlü ve etkili bir hükümet’ kurma konusundaki kararlılığı teyit edildi ve Temsilciler Meclisi'nden anayasal takvim içinde cumhurbaşkanı seçimine ayrılmış oturumu yapması çağrısında bulunuldu.

Siyasi çekinceler

Öte yandan Iraklı Sünnilerin çatı oluşumu Ulusal Siyasi Konsey, Koordinasyon Çerçevesi liderlerine başbakan adaylarını seçerken ‘tarihi sorumluluklarını’ üstlenmeleri çağrısında bulundu.

Ulusal Siyasi Konsey tarafından yapılan açıklamada, Irak'ta etkileri hala belirgin olan güvenlik, siyasi ve ekonomik krizlerle bağlantılı siyasi deneyimlerin tekrar kullanılmasının tehlikelerine karşı uyarıda bulundu.

efvev
Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin toplantılarından bir kare (INA)

Konsey yaptığı açıklamada, Irak’ın içinde bulunduğu hassas dönemin, ülkenin ve halkın çıkarlarını diğer tüm hususların üzerinde tutan ulusal kararlar alınmasını gerektirdiğini belirtti.

Özellikle savaş ve terör sebebiyle ağır darbe alan illerde, görev süreleri ciddi güvenlik başarısızlıklarıyla damgalanan isimlerin yeniden ortaya çıkması konusunda yaygın bir endişe olduğunun altı çizilen açıklamaya göre bu başarısızlıklar, terör örgütlerinin ülkenin geniş bölgelerini kontrol altına almasına, milyonlarca vatandaşın yerinden edilmesine ve şehirlerin tamamen yıkılmasına yol açtı.

Açıklamada, söz konusu dönemde Irak'ın bölgesel ve uluslararası ilişkilerinde komplikasyonlar yaşandığı, yatırım ve ekonomik kalkınma fırsatlarında düşüş olduğu, ayrıca kayıp ve saklananlar sorunu da dahil olmak üzere insani sorunların adil çözümler bulunamadan devam ettiği kaydedildi.

Bu tutumların ‘mezhepçi nedenlere dayalı olmadığını’ vurgulayan Ulusal Siyasi Konsey, Necef'teki en yüksek dini otorite ve diğer dini otoritelerin değişim, krizleri yönetebilecek liderlerin seçilmesi, ulusal ortaklığın güçlendirilmesi ve sosyal barışın korunması yönündeki çağrılarını hatırlattı.

Yolsuzlukla mücadele, yeniden yapılanma ve kurumlar ve hukuk devletinin inşasını önceliklerinin en üstüne koyacak, uzlaşmacı ve dışlayıcı olmayan bir ismin seçilmesi çağrısı yapılan açıklamada, önceki deneyimlere geri dönülmesinin bölünmeleri derinleştirebileceği ve halkın siyasi sürece olan güvenini zayıflatabileceği uyarısında bulunuldu.

ARAP DÜNYASI

Sisi: Milisler ve paralel yapılar devletlerin yıkılmasının sebebidir

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT
TT

Sisi: Milisler ve paralel yapılar devletlerin yıkılmasının sebebidir

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, ‘milisler ve paralel yapıların devletlerin yıkımının nedeni olduğunu’ belirterek, ülkesinin “bölge ülkelerinin bölünmesine, topraklarından parçalar koparılmasına ya da ordu ve ulusal kurumlara paralel yapılar oluşturulmasına yönelik girişimleri kesin bir dille reddettiğini” söyledi.

Sisi dün Polis Günü’nün 74’üncü yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada, “Bu yılki kutlamamız, dünyanın toprak, kaynak ve nüfuz mücadeleleriyle çalkalandığı; doğuda ve batıda, kuzeyde ve güneyde devletlerin temellerini sarsan, halkların imkânlarını tüketen ideolojik ve ekonomik çatışmalara ve benzeri görülmemiş meydan okumalara sahne olduğu bir döneme denk geliyor” dedi.

Tüm bu gelişmeler karşısında vurgusunu yineleyen Sisi, “Yeryüzü herkese yeter. İlahi dinler ve insani değerler, bugün dünyanın tanık olduğu vahşi uygulamaları reddetmektedir. Bu uygulamaların sürmesi, uluslararası hukuk sisteminin çökmesine ve İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan küresel düzenin zayıflamasına yol açabilir” ifadelerini kullandı.

Mısır’ın istikrar, güvenlik ve koruma unsuru olmaya devam edecek devlet kurumlarına sahip olduğunu belirten Sisi, milislerin oluşturulması senaryosuna karşı uyarıda bulunarak, “Belirli isimler zikretmeyeceğim… Rejimleri, milislerin bir rol üstlenebileceğini düşünen ülkelerde, bu milisler bir şekilde devletlerin yıkımına neden oldu. Bunu yapan yönetimler ise sonunda gitti ve onları koruyan kimse olmadı” dedi.

Gözlemciler, Sisi’nin konuşmasının Mısır’ın dış politikasındaki temel ilkelerden birine temas ettiğini belirterek, bunun ‘devlet dışı silahlı güçlerin, milislerin ve merkezi hükümetle çatışan ideolojik örgütlerin varlığına karşı çıkmak’ olduğunu ifade etti. Gözlemcilere göre, Mısır’ın bulunduğu bölgede birçok ülkede benzer milis yapılanmalarının ortaya çıktığına dikkat çekilerek, bu grupların yalnızca bulundukları ülkeleri değil, komşu ülkeleri de tehdit ettiği vurgulandı.

Sisi dün yaptığı konuşmada, ‘Mısır’ın yasa dışı göçe karşı aşılması güç bir set olmaya devam edeceğini’ belirterek, “Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden zorla göç ettirilmesi girişimlerinin, Avrupa ülkelerinin kaldıramayacağı yeni göç dalgalarına yol açacağını” söyledi. Sisi ayrıca, Mısır’ın son on yılda terörle mücadele sürecinde yaşadıklarına değinerek, bu dönemde verilen fedakârlıkların genç nesillere aktarılması amacıyla şehit ailelerinden üniversitelerde yararlanılması talimatını verdi.

Mısır güvenlik güçleri, 2013 yılında terör örgütü olarak sınıflandırılan Müslüman Kardeşler’in (İhvan-ı Müslimin) iktidardan ayrılmasının ardından, Kahire ve çeşitli vilayetlerde çok sayıda terör saldırısı gerçekleştiren silahlı gruplarla çatışmalara girdi. Mısır Silahlı Kuvvetleri, 2018 yılında Sina Yarımadası’nda DEAŞ ve diğer terör yapılanmalarına karşı kapsamlı bir operasyon kapsamında ‘terörle savaş’ ilan etti. Sisi, 2022 yılında terörün tamamen ortadan kaldırıldığını duyurdu.

Sisi dün, 2011’den bu yana Mısır’da yaşanan sürece de değinerek, “Mısır, terörle mücadele sırasında on yıldan fazla bir süre boyunca evlatlarının kanını akıttı” dedi ve “istikrarın yalnızca bugünü değil, geleceği de etkilediği” uyarısında bulundu.

Güvenlik ve strateji uzmanı Semir Ragıb, Cumhurbaşkanı’nın ulusal devletin korunmasını istikrarın tek yolu olarak gören bir yaklaşımı benimsediğini söyledi. Ragıb, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, bazı ülkelerin devleti yıpratan, toplumsal gerilimleri körükleyen ve nihayetinde devletin çökmesine yol açarak kurumların yerini milislerin ve kaosun aldığı ayrılıkçı terör örgütleri modeliyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Sisi, Polis Günü’ndeki konuşmasında ayrıca, devlet kurumlarının polis teşkilatının şehit ve gazilerinin fedakârlıklarını takdir ettiğini vurgulayarak, “Şehitlerimizin anısına sadık kalmaya ve ailelerine karşı sorumluluğumuzu yerine getirmeye devam edeceğiz” dedi.

ARAP DÜNYASI

Sudan: "İhracat yolu"nda çatışmalar şiddetleniyor

Hartum'u Batı Sudan'daki şehirlere bağlayan hayati öneme sahip "ihracat yolunu" gösteren bir harita
Hartum'u Batı Sudan'daki şehirlere bağlayan hayati öneme sahip "ihracat yolunu" gösteren bir harita
TT
TT

Sudan: "İhracat yolu"nda çatışmalar şiddetleniyor

Hartum'u Batı Sudan'daki şehirlere bağlayan hayati öneme sahip "ihracat yolunu" gösteren bir harita
Hartum'u Batı Sudan'daki şehirlere bağlayan hayati öneme sahip "ihracat yolunu" gösteren bir harita

Omdurman ile el-Ubeyd arasında, batıda el-Faşir ve Bara şehirlerinden geçen ve yerel halkın "ölüm yolu" olarak adlandırdığı "ihracat yolu", Sudan ordusu ile "Hızlı Destek Kuvvetleri" arasında önemli bir çatışma ekseni haline geldi. En tehlikeli cephelerden biri olarak tanımlanan bu yol, malların ve ürünlerin ihracat limanlarına taşınması için ekonomik ve stratejik bir arter olmasının yanı sıra hayati bir askeri ikmal hattı olarak da kabul edilmektedir.

Yolda, hava saldırıları ve insansız hava araçlarının (İHA) kullanımı da dahil olmak üzere, şiddetli vur-kaç çatışmaları yaşandı ve bu durum, iki taraf arasında farklı bölümlerde kontrolün el değiştirmesine yol açtı.

Şu anda Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK), Kuzey Darfur'daki el Faşir'e kadar uzanan Kordofan şehirlerinin birçoğunu da içeren yolun batı kesimini kontrol ederken, ordu Omdurman yakınlarındaki bölgeleri ve el Ubeyd şehri ile çevresini kontrol ediyor. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu çatışma siviller üzerinde olumsuz sonuçların doğmasına neden oldu; malların hareketi aksadı ve ulaşım maliyetleri arttı. Bu durum ise yetkililerin temas bölgelerinden geçişi kısıtlamasına yol açtı.