İsrail’de 'Değişim Hükümeti' için zemin hazırlanıyor

Yeni Sağ (Yamina) Partisi lideri Naftali Bennett ve hükümet kurmakla görevli Yair Lapid’in ‘bir değişim hükümeti kurmayı ve Binyamin Netanyahu dönemini sona erdirmeyi’ amaçlayan uzlaşılarının son ipliklerini dokuduklarını açıklamalarına rağmen tüm yetkililer temkinli davranıyor.
Netanyahu’nun bu gelişmeye boyun eğmediğini ve etmeyeceğini söyleyen liderler, Netanyahu’nun ilerleyen günlerde bu hükümetin liderlerine yönelik saldırısını artırmaya ve hükümet kurulmadan önce onu gömmeye çalışacağını vurguladı. Likud’a yakın kaynaklar, Netanyahu’nun şu an hayatının savaşını verdiğini ve bu savaşta başarısız olmasına izin vermeyeceğini belirtti. Kaynaklar, Netanyahu’nun, Lapid ile koalisyondan ayrılana kadar sağ kutupları olan Bennett ve parti arkadaşları Ayelet Şaked ve ‘Yeni Umut’ partisi başkanı Gideon Saar’a baskı uygulamak için tam bir haftası olacağını ifade etti. Netanyahu, başbakanlık koltuğunu üç kişi arasında paylaşmayı teklif ederek Bennett ve Saar’ı kışkırtmaya çalışmıştı. Teklifine göre önce Saar, sonra kendisi ve son olarak da Bennett göreve başlayacaktı. İki yetkili, öneriyi reddettiğinde öfkeyle Lapid’e katılmalarının, ‘tasavvur edilemez bir dolandırıcılık’, hatta İsrail siyasi tarihinde büyük bir sahtekarlık olduğunu belirtti. Binyamin Netanyahu, “Bu, Naftali Bennett’in haftalar önce Hamas’a karşı savaş sırasında kendisine tüm sözlerin açık bir ihlalidir. Sol hükümetin servetini kaybettiğini ve bu yüzden ondan çekildiğini açıkladı, peki ne değişti?” ifadelerini kullandı.
Netanyahu, “İsrail Devleti’nin güvenliği, doğası ve geleceği için çok önemli bir saatteyiz. Bu saatte tüm kişisel düşüncelerimizi bir kenara bırakıp geniş kapsamlı, eşi görülmemiş adımlar atıyoruz. Sağcı blokların liderlerinin ve şimdi de benim yaptığımız buydu” dedi. Saar ve Bennett’i, kendisine karşı kişisel düşmanlık nedeniyle sağcı hükümeti devirmek için bilinçli ve önceden bir karar almakla suçlayan Netanyahu, partisinin (Likud) onlara, solcu bir hükümetin kurulmasını engellemek amacıyla benzeri görülmemiş büyük tavizler içeren yeni bir anlaşma girişimi teklif ettiğini söyledi. Binyamin Netanyahu ayrıca, “Size, Naftali Bennett'in imzalamak istemediğini ve sol hükümete doğru koşmaya devam ettiğini söylemek istiyorum” dedi.
Saar ve Bennett, Netanyahu’ya yanıt verirken, Netanyahu’yu ‘aldatıcı olmakla’ eleştirdi. Saar’a yakın bir kaynak, “Netanyahu, alternatif hükümet başarısız olana ve yeni seçimlere giden bir sonraki adımı atana kadar kurnazca adım atıyor” dedi. Bennett’e yakın bir kaynak ise, “Netanyahu dürüst değil. İki hafta önce söz vermiştik, sözlerini tutmadı ve rotasyondan çekildi. Bu cömert teklifi sunması için olan ne? Basitçe bu adam, başbakanlıktan ciddi şekilde çekilmek istemiyor” dedi.
Lapid ve Bennett, bir değişim hükümetinin temel hatları üzerinde anlaşma sağladı. Bennett, 30 Mayıs akşamı parlamento bloğunda bir toplantı düzenleyerek, bir değişim hükümeti pozisyonu için kapsamlı destek elde etti. Partisinin, toplantı sonunda yayınladığı bildiride, “Bennett, Knesset üyelerine son günlerde yaşananları ve İsrail’de istikrarlı ve işleyen bir hükümet kurma çabalarını sundu. Blok, bir hükümet kurma ve beşinci seçimi önleme çabalarını oybirliğiyle desteklemektedir” ifadelerine yer verildi. Bildiride, Bennett’in toplantı sırasında ‘Netanyahu’nun sağcı bir hükümet kurmak için yeterli temsilcisi yok’ ifadelerini kullandığı da aktarıldı.
Lapid’in hükümet kurma görevi, çarşambayı perşembeye bağlayan gece yarısı sona eriyor. Bir ‘değişim hükümeti’ kurulması durumunda, aynı gün İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin’e bir hükümet kurulduğu bilgisi verileceği ve hükümetini Knesset’e sunmadan önce Lapid’e 7 gün süre verileceği tahmin ediliyor. Ancak Netanyahu ve sağ tarafın Bennett ve Saar üzerindeki baskıyı sürdürmek için bu haftayı sömüreceği beklentisiyle Lapid, bu süre dolmadan hükümeti Knesset’e sunmaya ve hükümeti atamaya çalışacak. Milletvekili Mansur Abbas başkanlığındaki Ortak Liste’nin desteğiyle bir ‘değişim hükümeti’ kurulması durumunda Bennett, görev süresinin ilk yarısında başbakanlığı devralacak, Lapid ise ‘alternatif başbakan’ ve dışişleri bakanlığı pozisyonunu üstlenecek. Görev süresinin ikinci yarısında ise pozisyon değişikliği olacak. Benny Gantz Savunma Bakanı olarak kalacak, Avigdor Liberman Maliye Bakanı, Gideon Saar Adalet Bakanı, İşçi Partisi başkanı Merav Michaeli Ulaştırma Bakanı, İşçi Partisi’nden Omer Bar-Lev İç Güvenlik Bakanı, Meretz Partisi başkanı Nitzan Horowitz Sağlık Bakanı ve meslektaşı Arap İssavi Frec Bölgesel İşbirliği Bakanı olacak. Yesh Atid’den Knesset üyesi Meir Cohen’in de Knesset Başkanı olarak atanması bekleniyor.