Kovid-19’un çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisi

Kovid-19’un çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisi
TT

Kovid-19’un çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisi

Kovid-19’un çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisi

Sivil toplum kuruluşu KidsRights Foundation tarafından yürütülen ve dün yayınlanan yıllık bir araştırma, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının çocuk haklarını ciddi şekilde etkilediğini ortaya çıkardı. Araştırmada hükümetlerin önlem almamaları halinde bunun “tüm bir nesil için felaket” olacağı uyarısında bulunuldu. Amsterdam merkezli insan hakları grubu, milyonlarca çocuğun koronavirüs kısıtlamaları nedeniyle eğitimden mahrum kaldığını ve bu durumun fiziksel ve zihinsel sağlıkları üzerinde uzun vadeli sonuçları olacağı uyarısında bulundu. İzlanda, İsviçre ve Finlandiya, 182 ülkenin Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne uyma derecelerine göre sıralayan Çocuk Hakları Endeksi 2021’nin ilk sırasında, Çad, Afganistan ve Sierra Leone ise son sıralarda yer aldı.
KidsRights Foundation kurucusu Marc Dullaert yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Ne yazık ki bir yıl önce, pandeminin başlangıcındaki tahminlerimii oldukça aşan yıkıcı etkiler gözlemledik. Koronavirüs salgınından doğrudan zarar görmeyen çocuklar, hükümetlerin ihmali nedeniyle en çok etkilenen kesim oldular.  
Dullaert ayrıca eğitimin yeniden başlatılmasının nesiller boyu sürecek bir felaketten kaçınmanın anahtarı olduğunu vurguladı.
KidsRights Foundation’a göre 168 milyondan fazla çocuk okula gidemezken dünyadaki her üç çocuktan biri de online derslere katılamıyor. Küresel ekonominin salgından darbe alması nedeniyle 142 milyon çocuk yoksullukla yüzleşmek zorunda kaldı. 370 milyon çocuk da artık okulda yemek alamaz hale geldi.
KidsRights’ın internet sitesinde, ücretsiz okul yemekleri sağlanması için kampanya yürüten Manchester United oyuncusu Marcus Rashford’a da övgüde bulunuldu.
Kurum ayrıca ulusal bir televizyon kanalını evde eğitim için tahsis eden Bangladeş’den de övgüyle bahsedilirken Belçika ve İsveç de okulları açık tutmaya çalışmaları nedeniyle tebrik edildi.
Araştırmanın yazarları ayrıca sağlık sistemleri üzerindeki baskı nedeniyle 80 milyon çocuğun koronavirüs dışındaki hastalıklar için yapılan rutin aşılara ulaşamayacağına dikkat çektiler. Araştırmacılar salgın nedeniyle yaşanan kapanma döneminde, çoğunlukla çocukların kurban olduğu aile içi şiddetin ‘keskin bir şekilde artmasına’ yönelik endişelerini de dile getirdiler.
Kuruluş ilk defa Filistin’i listesine ekledi. Filistin zor koşullara rağmen sağlık hizmetlerine gösterdiği ilgi ile 104’üncü sırada yer aldı.
Buna karşılık önceki yıllarda da olduğu gibi İngiltere, Avustralya ve Yeni Zelanda, çocuklara yönelik koruma eksikliği nedeniyle düşük puan aldılar. Avusturya ve Macaristan da ayrımcılık nedeniyle sıralamada düştü.



Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
TT

Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)

Antik Mısır'da evcil kediler, bu hayvanlara duyulan saygıya rağmen her zaman şımartılmıyordu. Hatta kafatası kalıntıları üzerinde yapılan yeni bir çalışma, bazılarının kötü koşullarda yaşadığını, yaralanma ve hastalıklardan muzdarip olabileceğini ortaya koydu.

Antik Mısır'da tanrıça Bast'la ilişkilendirilen kediler, ilahi gücün sembolleri ve dini ritüellerin katılımcıları olarak saygı görmenin yanı sıra ev halkının da parçasıydı

Ayrıca tarım, kemirgenleri çeken tahıl depolamaya bağlı olduğundan, kediler sıçan ve fareleri avlayarak gıda depolarını korumada da kilit rol oynuyordu.

Kedilere o kadar büyük bir saygı duyuluyordu ki bazı Yunan tarih kaynakları, Antik Mısır'da kedi öldüren kişilerin idam cezasına çarptırılmış olabileceğini öne sürüyor.

Ancak mumya kafatasları üzerinde yapılan yeni ve kapsamlı bir araştırmada Antik Mısır'daki kedilerin bir kısmının, daracık yerlerde hastalıklar ve yaralanmalarla boğuşarak zorlu bir hayat sürdüğü tespit edildi.

Araştırmacılar, bazı kedilerin muhtemelen karanlık uygulamaların yer aldığı kedi üretimi endüstrisinde ritüel amaçlarla yetiştirildiğini düşünüyor.

Çalışmada bilim insanları, Avusturya'nın Viyana kentindeki Doğa Tarihi Müzesi'nde daha önce gözden kaçmış bir kedi kafatası koleksiyonunu analiz etti. İyi korunmuş 131 kedi kafatasından oluşan bu koleksiyondaki kalıntılar 2 bin yıldan daha eskiydi.

Araştırmacılar, kafataslarını incelerken özellikle kedilerin yaşı, türü, yaraları ve hastalıklarına dair işaretler aradı.

Kedilerin neredeyse üçte ikisinin en az bir hastalığı olabileceğini saptadılar.

Bilim insanları, Journal of Archaeological Science'ta yayımlanan yeni çalışmada şöyle yazıyor: 

Kedigillerin yarısından fazlasında (yüzde 62) büyük ölçüde diş anomalilerinin yanı sıra iyileşmiş kırıklar, delik izleri ve muhtemelen bulaşıcı veya metabolik rahatsızlıklarla bağlantılı deformasyonlar gibi patolojiler gözlemlendi.

sxcdfvgt
22 kedi kafatasında diş taşı görüldü (Journal of Archaeological Science [2026])

131 kediden 23'ünde diş eti hastalığı belirtileri görülürken, 24'ünün de dişleri eksikti.

Bazı kedi kafataslarında ise bu hayvanların daha korkunç yaralar aldığına dair kanıtlar bulundu.

35 kedinin kafatası yüzeyinde oyuk izleri bulunurken, 19 kedinin göz çukurlarının tabanında enfeksiyonlar veya olası beslenme yetersizliğiyle örtüşen küçük delikler vardı.

Araştırmacılar, kafataslarındaki bazı delik izlerinin diğer kedilerin ısırıklarıyla bağlantılı olabileceğini söylüyor.

Daha küçük bir kedinin kafatasında, bir sazlık kedisinin köpek dişleriyle bıraktığı düşünülen izler vardı.

sdcfrgth
Bazı kedi kafataslarında delik izleri bulundu (Journal of Archaeological Science [2026])

Ayrıca başka kedilerde keskin bir metal aletin darbeleriyle uyumlu izler de görüldü, bu da yaralara insanların yol açtığına işaret ediyor. 

Araştırmacılar çalışmada, "Kafataslarındaki travmatik lezyonlara ilişkin gözlemlerimiz, ölümcül yaralanmaların yanı sıra şiddet içeren insan etkileşimlerinden sağ çıkan hayvan vakalarına dair kanıtlar da sunuyor" diye yazıyor.

"Bulgular, kedilerin kötü koşullarda yaşadığına, bulaşıcı hastalıkların yaygın olduğuna ve yüksek ihtimalle beslenme sıkıntısı yaşadıklarına işaret ediyor" diyen ekip, kedilerin muhtemelen "serbestçe dolaşmalarına izin verilmediği dar alanlarda, stresli bir ortamda yaşadığını" ekliyor.

Antik Mısır'da bazı kedilerin mumyalama hazırlığı kapsamında kafalarına darbe vurularak veya boyunları kırılarak kasten öldürüldüğü biliniyor.

Araştırmacılar, bazı kedilerin mumyalama için kasten üretildiğinden şüpheleniyor.

Bilim insanları, bu kedilerde hastalık ve yaralanmaların yaygın görülmesinin, daracık yerlerde bir arada tutuldukları sinyalini verdiğini belirtiyor.

Muhtemelen kedi üretimi endüstrisinde çalışan insanlar, ceza amacıyla ya da kediler arasındaki kavgaları ayırmaya çalışırken bu yaralanmalara sebep oldu.

Independent Türkçe


Bridgerton yıldızı Nicola Coughlan'dan "büyük pişmanlık" itirafı

Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
TT

Bridgerton yıldızı Nicola Coughlan'dan "büyük pişmanlık" itirafı

Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)

Nicola Coughlan, kendisini yıldız yapan Bridgerton rolüyle ilgili "pişmanlık" duyduğunu açıkladı.

39 yaşındaki İrlandalı oyuncu, 2018'de başlayan popüler komedi dizisi Derry Girls'te örnek öğrenci Clare'i canlandırarak şöhret kazanmış ancak Hollywood'daki konumunu, Netflix'in şehvet dolu dönem draması Bridgerton'daki rolüyle sağlamlaştırmıştı.

Coughlan'ın canlandırdığı Penelope Featherington karakteri dizide ilk sezondan itibaren yer alsa da 2024'teki üçüncü sezona kadar merkezi rolde değildi. Bu sezonda Luke Newton'ın hayat verdiği Colin Bridgerton'la birlikte romantik başrolleri paylaşmıştı.

Coughlan'ı uluslararası izleyiciye tanıtan bu rolle hayran kitlesi hızla arttı. Bu durum, oyuncuyu şaşkına çevirerek o zamandan bu yana bir miktar pişmanlık duymasına yol açtı.

The Observer'a yakın zamanda verdiği röportajda Coughlan, "Bunun beni ünlü yapacağını hiç düşünmemiştim, ki bu gerçekten aptalca geliyor" dedi. 

Aslında daha sonra bu rolün beni bu kadar tanınır hale getirmesinden büyük pişmanlık duydum ve ve bir süre gözlerden uzak durdum.

Bunun sonucunda maruz kaldığı mahremiyet ihlallerinden bahseden Coughlan, bir cenazede ve "çok hassas tıbbi durumlarda" bile kendisinden fotoğraf istendiğini anlattı.

Oyuncu, "Sanırım insan, kendisi asla böyle bir şey yapmayacağı için başkalarının da yapmayacağını varsayıyor" diye konuştu. 

Ama yapıyorlar.

Oyuncu, şöhretinin artık biraz azalmasından memnun olduğunu belirtti ancak yaşadıklarından sonra gişe canavarı yapımlarda rol almak için özellikle çabalamak istemediğini de ekledi.

"Başarılı kişiler görüyorum ve her gişe canavarı filmde rol almak istediklerini söylüyorlar ama ben 'Yok, hayır' diye yaklaşıyorum" diyen Coughlan, son zamanların en büyük gişe başarılarından birine imza atan Barbie'de oynadığını kabul etse de bunun "kısacık" bir rol olduğunu ekledi.

Oyuncu, Greta Gerwig'in 2023 yapımı filminde kısa bir kameo rolü üstlenen birkaç oyuncudan biriydi. Filmde Diplomat Barbie karakterini canlandırmıştı.

Aktris, "O seviyede bir şeyin peşinden koşmak istemem" dedi. 

Eğer tekrar olursa 'Tamam' derim. Ama peşinden koşmak bana göre değil.

Coughlan, Bridgerton sayesinde kazandığı muazzam şöhretle daha önce Derry Girls'le elde ettiği tanınırlığı birbirinden ayırdı. Oyuncu, "Bu bana sahte bir güvenlik hissi verdi" ifadelerini kullandı. 

Çünkü popüler bir dizide oynamakla etrafında tutkulu bir hayran topluluğu oluşmuş bir dizide oynamak çok farklı şeyler. İkisi aynı değil.

sxdfrgthy
Dylan Llewellyn, Saoirse-Monica Jackson, Jamie-Lee O'Donnell, Nicola Coughlan ve Louisa Harland, Kuzey İrlanda sorununun yaşandığı dönemde geçen komedi dizisi Derry Girls'de (Channel 4)

Bu nedenle Coughlan'ın, Bridgerton'ın gelecek yıl gösterime girecek 5. sezonunda daha az rol alması şaşırtıcı değil. Ancak hayranları onu Steve Martin, Martin Short ve Selena Gomez'in de rol aldığı komedi dizisi Only Murders in the Building'de izleyebilecek.

Coughlan ayrıca Channel 4'un iki bölümlük Britanya draması I Am Helen'da da başrol oynayacak. Dominic Savage'ın BAFTA ödüllü antoloji dizisinin devamı olan ilk bölüm pazartesi gecesi (16 Kasım) izleyicilerle buluşacak.

Independent Türkçe


Nvidia krizi: ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick neden hedef tahtasında?

Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)
Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)
TT

Nvidia krizi: ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick neden hedef tahtasında?

Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)
Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)

Casusluk skandalının ardından Nvidia CEO'su Jensen Huang istifa ederken, Çin'e çip satışı kısıtlamalarını geciktirdiği öne sürülen ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick hedef tahtasında.

Axios'un 6 üst düzey kaynağa dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminde Çin'e çip ihracatının sınırlandırılmasına yönelik görüş ayrılıkları yaşandı.

Kaynaklar, Nvidia çiplerinin kaçak şekilde Çin'e gönderilmesini sağladığı iddia edilen şirketlere yönelik Trump'ın bu yıl üç kez kısıtlama getirilmesini istediğini söylüyor. Ancak Ticaret Bakanı Lutnick'in Çin'le ticaret savaşını alevlendirebileceği gerekçesiyle sözkonusu kısıtlamaların uygulanmasına karşı çıktığı savunuluyor.

Lutnick'in özellikle Çin'e çip gönderilmesinde rol oynadığından şüphelenilen Megaspeed şirketine yönelik ihracat kontrollerinin uygulanması konusunda ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yla karşı karşıya geldiği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın haberinde, Jensen Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan şüphelenilen Alice Huang'la ilişkisi etrafında büyüyen skandalın siyasi sorumluluğunun Lutnick'e yüklenmeye başladığı yazılıyor.

Alice Huang, Çin'e Nvidia çipleri kaçırdığından şüphelenilen Singapur merkezli Megaspeed şirketinin üst düzey yöneticilerinden biriydi.

ABD Ticaret Bakanlığı, Megaspeed'in Nvidia'nın gelişmiş yapay zeka çiplerini Güneydoğu Asya üzerinden Çin'e yönlendirip yönlendirmediğini saptamak için 2024'te inceleme başlatmıştı.

New York Times'ın haberine göre Nvidia'nın hukuk müşaviri Tim Teter, geçen yıl bakanlık yetkilileriyle iletişime geçerek soruşturmayla ilgili bilgi istemiş. Bunun bakanlık içinde rahatsızlık yarattığı aktarılıyor. Bir süre sonra dosya olası ihracat kontrolü ihlallerinin cezai yönden soruşturulması amacıyla ABD Adalet Bakanlığı'na devredilmiş.

Buna ek olarak Teter'in, şirketi ilgilendiren Ticaret Bakanlığı düzenlemelerinin taslaklarına doğrudan yorum ekleyebildiği belirtiliyor. Bunun Teter'e "bakanlık ve bakanlığın düzenleme hazırlama süreci üzerinde benzersiz bir etki gücü kazandırdığı" iddia ediliyor.

Diğer yandan Jensen Huang ve Howard Lutnick arasındaki yakın ilişki de mercek altında. Nvidia'nın dün istifasını veren CEO'su Jensen Huang geçen yıl "Yönetimde en çok konuştuğum kişi Howard" demişti.

NYT, Nvidia'nın Ticaret Bakanlığı içinde diğer şirketlerden farklı muamele gördüğünü öne sürüyor. Şirketin taleplerinin öncelikli olarak değerlendirildiği ve firmanın bakanlıkla özel kanallar üzerinden iletişim yürüttüğü aktarılıyor.

Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise kurumların düzenlemeleri kesinleştirirken şirketlerle istişare etmesinin rutin bir uygulama olduğu belirtildi. Ayrıca Lutnick ve Huang arasında özel bir ilişki bulunmadığı savunuldu.

Lutnick hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi kanattan baskı altında. Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Tim Scott, Jensen Huang ve Lutnick'i 3 Aralık'ta düzenlenecek oturumda ifade vermeye çağırdı.

Demokratlar da ocak ayında Kongre'de çoğunluğu devraldıklarında Lutnick'e yönelik baskıyı artırmaya hazırlanıyor. Demokrat Senatör Ron Wyden ve Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Richard Neal, Trump yönetiminin Nvidia'yla ilişkilerine yönelik soruşturma başlattıklarını duyurarak Lutnick'ten ilgili belgeleri muhafaza etmesini istedi.

Öte yandan Axios'un irtibata geçtiği bir Beyaz Saray yetkilisi, "Başkan Trump'ın Lutnick'e ve onun modern tarihin en köklü değişimleri gerçekleştiren Ticaret Bakanı olarak görevini yerine getirme yeteneğine tam güven duyduğunu" söylüyor.

Jensen Huang, Çin istihbaratı adına çalıştığı öne sürülen Alice Huang'la ilişkisini kabul ederek çalışanlarından özür dilemiş, dün de görevinden istifa etmişti. 

Çin ise casusluk iddialarını "karalama kampanyası" diye niteleyerek reddetmişti.

 Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal, Axios, The Hill