Rusya: Suriye'de erken seçim yapılabilir

Şam rejimi yetkilileri WHO’nun toplantısına katıldı

Suriye rejim güçlerinin yaralı askerleri, Beşşar Esed'in 27 Mayıs'taki Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanmasının ardından kutlama yaptılar. (AP)
Suriye rejim güçlerinin yaralı askerleri, Beşşar Esed'in 27 Mayıs'taki Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanmasının ardından kutlama yaptılar. (AP)
TT

Rusya: Suriye'de erken seçim yapılabilir

Suriye rejim güçlerinin yaralı askerleri, Beşşar Esed'in 27 Mayıs'taki Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanmasının ardından kutlama yaptılar. (AP)
Suriye rejim güçlerinin yaralı askerleri, Beşşar Esed'in 27 Mayıs'taki Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanmasının ardından kutlama yaptılar. (AP)

Rusya Devlet Başkanı'nın Ortadoğu ve Afrika Özel Temsilcisi ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bogdanov, Suriye'de hükümet ve muhalefetin anayasa konusunda anlaşması halinde Suriye'de erken seçimlerin yapılmasının olası bir seçenek olduğunu duyurdu.
Bogdanov, St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu'nda (SPIEF) gazetecilere yaptığı açıklamada, “Suriye'deki taraflar anlaşırsa ve çalışma sonuçları onaylanırsa yeni anayasa veya anayasadaki reformlar çerçevesinde seçimler yapılabilir. Seçimler, mevcut anayasanın öngördüğü gibi 7 yıl sonra değil, erken de yapılabilir. Ancak bunun için Suriyelilerin anlaşmaya varması gerekiyor" dedi.
Rus diplomat, ay sonuna kadar Suriye meselesiyle ilgili Astana Formatı kapsamında Kazakistan'ın başkenti Nur Sultan'da toplantı düzenlemeyi planladıklarını belirterek, bu konuda Türk ve İranlı ortaklarla görüşmeler yapacaklarını ifade etti.
Bogdanov Moskova'nın, BM Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen'in yakın gelecekte Suriye Anayasa Komitesi'nin yeni bir toplantısını organize edebileceğine dair umudunu da dile getirerek, bu toplantının Suriye'deki son devlet başkanlığı seçimlerinden önce yapılması için önceden bir fikir olarak önerildiğini hatırlattı. 
Rusya haber ajansı RIA Novosti’de yer alan habere göre, Rusya tarafından insani yardımların Suriye'ye sürekli olarak gönderildiğini belirten Bogdanov, "Yardım teslimatları kesintisiz devam ediyor. Heyetler de sürekli olarak bölgeyi ziyaret ederek destek ve yardım sağlıyor” dedi.
Bogdanov, Suriye'ye yeni Rus buğdayı tedarik etmek için çalışmaların devam edip etmediğine ilişkin bir soruya cevaben, her şeyin gerektiği gibi yapıldığını ifade etti.
Şam rejimi konuya ilişkin yaptığı açıklamada, her bir buğday tanesini satın almaya istekli olduğunu belirterek, fiili üretimde planlananın aksine önemli bir eksiklik yaşanması nedeniyle buğday ticareti yapanlara müsamaha gösterilmeyeceği tehdidinde bulundu. İç Ticaret ve Tüketiciyi Koruma Bakanı Talal el-Barazi, buğdayın stratejik bir malzeme olduğunu ve bunun ticaretini yapanların en ağır cezalara maruz kalacağını belirtti.
Barazi, Halep’e mahsul ticareti ve satın alma durumuyla ilgili bilgi edinmek amacıyla düzenlediği bir ziyaret sırasında hükümetin buğdayı belirtilen fiyattan satın almak ve çiftçilere gerekli kolaylıkları sağlamak için istekli olduğunu ifade etti.
Bakan Barazi ayrıca, hükümetin mahsulün değerlerini doğrudan ve kısa bir süre içinde ödeyerek herhangi bir buğday tanesinin sızmasını önlemeye hevesli olduğuna dikkati çekti. Aynı zamanda, buğday mahsulü ticareti konusunda kaçakçılık yapanların stratejik bir ürün olduğu için 2021/8 sayılı maddeye göre caydırıcı cezalara tabi tutulacağını bildirdi. Ticaret Bakanlığı, Halep Valisi Hüseyin Diyab'ın sözlerini aktararak, "Buğdayın her bir tanesini almak, tüm tesisleri sağlamak ve tarımsal ürünleri yangından korumak için gerekli önlemleri almak konusunda çok istekliyiz" dedi.
Diğer taraftan Suriye, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Yürütme Kurulu’nun video-konferans aracılığıyla düzenlediği 149. oturumu çalışmalarına ilk kez katıldı.
Kurul söz konusu oturumu 34 ülkenin katılımıyla gerçekleştirdi. Suriye'nin katılımı, Dünya Sağlık Asamblesi'nin (DSA) oybirliğiyle Suriye'yi Doğu Akdeniz Bölgesi temsilcisi olarak 3 yıllık WHO Yürütme Kurulu üyeliğine seçmesinden günler sonra geldi. Suriye Sağlık Bakanı Hasan Gobaş, oturum sırasında yaptığı açıklamada, ülkesinin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ve uluslararası hukuka uygun olarak çalışacağını ve sürdürülebilir kalkınma çabalarını desteklemek için çok taraflı eylem çerçevesinde yapıcı bir şekilde Kurul’daki sorumluluklarını üstlenmeye ve etkin bir şekilde çalışmaya istekli olduğunu söyledi. 
Gobaş ayrıca, özellikle Kovid-19 pandemisi çerçevesinde esnek ve gelişmiş sağlık sistemleri inşa etme yeteneklerini geliştirmeleri için üye devletlere gerekli yardımın sağlanması çağrısında bulundu ve “tüm üye devletlerin insana saygı gösterme taahhüdüne ihtiyacı olduğunu vurguladı. SANA haber ajansına göre Gobaş, üye devletlerin BM Sözleşmesi ve uluslararası hukuka uygun olarak insan haklarına ve çalışmaya özen göstermesi ve halkların egemenliğine ve bağımsızlığına saygı duyması gerektiğini vurguladı.



Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
TT

Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera dün çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişiler ile 70 yaşını aşmış mahkûmları kapsayan genel af kararı yayımladı. Ancak karar, Suriyelilere yönelik ihlallerde bulunanları kapsam dışı bırakıyor.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre söz konusu kararname, Aralık 2024’te Beşşar Esed’in devrilmesinin ardından göreve gelen Şera’nın yayımladığı ilk af niteliğini taşıyor. Esed, görev süresi boyunca zaman zaman benzer af kararnameleri çıkarmıştı.

Suriye devlet televizyonunda yayımlanan kararnameye göre, ‘müebbet hapis cezası’ 20 yıla indiriliyor. Ayrıca kabahat ve ihlallerde verilen cezaların tamamı kaldırılıyor. Uyuşturucuyla Mücadele Kanunu, Suriye lirası dışında işlem yapılmasının yasaklanmasına ilişkin yasa ve devlet destekli malların kaçakçılığına dair kanunda yer alan bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da affediliyor.

Af kapsamında ayrıca Askerî Ceza Kanunu ve Bilişim Suçları Kanunu’nda düzenlenen bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da kaldırılıyor.

Silah ve mühimmat yasasında yer alan suçlardan hüküm giyenler de kararın yayımlanmasından itibaren üç ay içinde silahlarını yetkili makamlara teslim etmeleri şartıyla cezalarının tamamından muaf tutulacak.

Kararname, ‘tedavisi mümkün olmayan ağır bir hastalığa’ sahip olanlar ile 70 yaşını doldurmuş hükümlülerin de, metinde belirtilen istisnalar dışında, cezalarının tamamından muaf tutulmasını öngörüyor.

Buna karşılık, ‘Suriye halkına karşı ağır ihlaller içeren suçlar’ ile İşkencenin Suç Sayılmasına Dair Kanun’da düzenlenen suçlar af kapsamı dışında bırakıldı.

Yeni yönetimin göreve gelmesinden bu yana, eski yönetimle bağlantılı oldukları ve Suriyelilere karşı ihlallerde bulundukları iddiasıyla onlarca kişinin gözaltına alındığı açıklanmış, bazıları hakkında yargı süreci başlatılmıştı.


Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
TT

Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık ettiği “Barış Konseyi”nin ilk toplantısı bugün yapılacak. Toplantıda, İsrail'in saldırılarının devam etmesi ve ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının askıya alınmasıyla birlikte, Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilmesi ve istikrar güçlerinin konuşlandırılması ile Gazze Şeridi'ndeki durum ele alınacak.

Bu toplantı, yeniden yapılanma dosyası ve “Gazze Yönetim Komitesi”nin çalışmalarıyla birlikte çözülmemiş meselelere yoğunlaşıyor. Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlara göre İsrail'in Batı Şeria'daki Filistin topraklarını yağmalaması konusunun gündeme getirilmesi olasılığı var. Uzmanlar, İsrail'in toplantıya katılımının, Meksika'nın sınırlı katılım açıklamasında olduğu gibi, İsrail'e karşı çıkanların katılımını azaltabileceğini değerlendiriyor.

Gündemdeki dosyalar

Barış Konseyi Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov’un CNN'e yaptığı açıklamaya göre bugünkü toplantıda, Gazze Komisyonu'nun Şerid'e girmesini, ateşkes ihlallerinin sona ermesini sağlamak ve insani yardımı hızlı bir şekilde ulaştırmak için izlenecek süreç tartışılacak. Ayrıca “Gazze'de silahsızlanma süreci, İsrail güçlerinin sınır hattından çekilmesi ve Gazze'nin yeniden inşası ve Batı Şeria'nın Filistin Yönetimi'ne ilhakı da dahil olmak üzere Trump'ın 20 maddelik planının uygulanması” da ele alınacak.

Mladenov, “tüm tarafların bu konularda anlaşmaya varması ve çabalarını birleştirmesi”nin alternatifi olarak “savaşın yeniden başlaması” ve “savaşın yeniden başlamasından daha da tehlikeli olan, Hamas'ın Gazze'nin yaklaşık yüzde 50'sini kontrol ettiği ve geri kalanının İsrail kontrolü altında olduğu statükonun pekiştirilmesi” olacağı uyarısında bulundu.

İsrail güvenlik kaynakları, Trump'ın “Barış Konseyi” toplantısında uluslararası güçlerin Gazze Şeridi'ne girmesini ve Hamas'ın silahsızlandırılması ile yeniden inşa sürecinin başlatılmasını duyuracağını tahmin ediyor. Bu bilgi, dün İbranice web sitesi Walla'ya konuşan bir kaynak tarafından verildi.

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)

Endonezya, şu ana kadar Gazze'ye asker gönderme niyetini açıklayan tek ülke olurken, İsrail ise Gazze Şeridi'nde Türkiye'nin varlığını reddediyor. Endonezya ordu sözcüsü Dony Pramono pazartesi günü yaptığı açıklamada, Cakarta'nın önerilen çokuluslu gücün bir parçası olarak nisan ayı başlarında Gazze'ye gönderilmek üzere 1.000 asker hazırladığını belirtti.

Siyaset bilimi profesörü ve Filistin ve İsrail meseleleri uzmanı Dr. Tarık Fahmi, ilk toplantının konseyi kurup, çalışmalarına başlamak için fon toplamaya odaklanacağını ve ilgili ve etkili ülkelerin çoğunu kapsayacağını düşünüyor. En önemli konular, istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve silahsızlanma olacak, ancak bazı zorluklar olduğunu da belirtiyor. Ancak anlaşmaya varmaktan başka bir alternatifin olmadığı da ifade ediyor.

Filistinli siyasi analist Dr. Ayman el-Raqab da onunla aynı fikirde ve Hamas'ın silahsızlandırılması, Filistin polis güçlerinin yanı sıra istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve teknokrat komitenin çalışmaları ile Batı Şeria sorunu ile İsrail'in toprak gaspı konularının toplantının ana gündem maddeleri olacağını belirtiyor. Trump'ın, başkanlığını yaptığı konseyin başarısını vurgulamak için bu sorunların bazılarının çözülmesi için çaba göstereceğini değerlendiriyor.

Katılımcılar için engel

Katılımcı düzeyinde Kahire, Başbakan Mustafa Medbuli'nin Cumhurbaşkanı Abdulfettah el-Sisi adına toplantıya katılacağını duyurdu. Bakanlar Kurulu tarafından dün yapılan açıklamaya göre bu katılım, “Mısır'ın kapsamlı ve adil barış çabalarını destekleme rolü ve Trump'ın Filistin halkının Gazze'den sürülmesini reddeden tutumunu ve çabalarını onaylama rolü çerçevesinde” gerçekleşecek.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün yaptığı açıklamada, “Barış Konseyi”nin Gazze Şeridi'nde kalıcı istikrar, ateşkes ve arzu edilen barışın sağlanmasına katkıda bulunacağını umduğunu belirterek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın toplantıda ülkesini temsil edeceğini kaydetti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın Başbakan Binyamin Netanyahu adına toplantıya katılmak üzere ABD'ye gitmesinden bir gün sonra, Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum dün yaptığı açıklamada, toplantıya her iki tarafın da tam katılımının olmadığını (Filistin'in Filistin'in yokluğuna atıfta bulunarak) AFP’ye göre bu nedenle Meksika'nın katılımının sınırlı olacağını belirtti

Fehmi, Mısır'ın bölgedeki ağırlığı ve önemi göz önüne alındığında, Mısır'ın katılımına alternatif olmadığını düşünüyor. İsrail'in katılımının, Trump'ın isteklerine aykırı görünmemek için yarı çözüm çerçevesinde olduğunu, ancak aynı zamanda Konsey'in kararlarını etkili bir şekilde engellemek ve ihlallerine ve saldırılarına devam etmek için çalışacağını açıklıyor.

El-Raqab, Mısır'ın hem sahada hem de Gazze meselesine ilişkin müzakerelerde sahip olduğu uluslararası deneyim nedeniyle katılımının son derece önemli olduğunu ve bunun durum üzerinde olumlu bir etki yaratacağına dair umutlar olduğunu değerlendiriyor.


Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki tüm güçlerini geri çekmeye hazırlanıyor

Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
TT

Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki tüm güçlerini geri çekmeye hazırlanıyor

Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)

Wall Street Journal (WSJ), üç ABD'li yetkiliye atıfta bulunarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin Suriye'deki yaklaşık 1.000 askerinin tamamını geri çekmeye hazırlandığını bildirdi.

ABD ordusu geçen hafta Suriye'deki stratejik üssünden çekilme işlemini tamamladığını ve üssü Suriye güçlerine devrettiğini duyurdu. Bu, ABD-Suriye ilişkilerinin güçlendiğinin son işareti olup, daha geniş kapsamlı bir ABD çekilmesinin yolunu açabilir. WSJ’de dün yer alan habere göre, birlikler önümüzdeki iki ay içinde Suriye'deki kalan ABD mevzilerinden de çekilecek.

Suriye Savunma Bakanlığı geçen perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin ayrılmasının ardından ordu birliklerinin Tanf askeri üssünü devraldığını belirtti.

Bakanlık şu açıklamayı yaptı: “Suriye ve Amerika Birleşik Devletleri tarafları arasındaki koordinasyon sayesinde, Suriye Arap Ordusu birlikleri el-Tanf üssünün kontrolünü ele geçirdi, üssü ve çevresini güvence altına aldı ve el-Tanf çölündeki Suriye-Irak-Ürdün sınırına konuşlanmaya başladı.” Açıklamada ayrıca, “Bakanlığın sınır koruma güçleri önümüzdeki günlerde görevlerine başlayacak ve bölgede konuşlanacak” denildi.

El-Tanf üssü, Suriye, Ürdün ve Irak arasındaki sınır üçgeni bölgesinde stratejik bir konuma sahiptir. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre üs, 2014 yılında Suriye ve Irak'ın büyük bir bölümünde DEAŞ'a karşı yürütülen savaşta çok önemli rol oynamıştır. Örgüt, 2017'de Irak'ta ve iki yıl sonra da Suriye'de yenilgiye uğratıldı.

Beşşar Esed rejiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinden önce, üsse insansız hava araçlarıyla (İHA) birkaç kez saldırı düzenlenmiş ve bu saldırıların sorumluluğunu Irak'taki gruplar üstlenmiştir.