Mekke, Afganistan'da Barış Bildirgesi'nin imzalanmasına tanık oldu

Dünya İslam Birliği (Rabıta) tarafından Mekke-i Mükerreme’de düzenlenen “Afganistan'da Barış Bildirgesi” isimli konferansın sonunda tarihi bildirge imzalandı (SPA)
Dünya İslam Birliği (Rabıta) tarafından Mekke-i Mükerreme’de düzenlenen “Afganistan'da Barış Bildirgesi” isimli konferansın sonunda tarihi bildirge imzalandı (SPA)
TT

Mekke, Afganistan'da Barış Bildirgesi'nin imzalanmasına tanık oldu

Dünya İslam Birliği (Rabıta) tarafından Mekke-i Mükerreme’de düzenlenen “Afganistan'da Barış Bildirgesi” isimli konferansın sonunda tarihi bildirge imzalandı (SPA)
Dünya İslam Birliği (Rabıta) tarafından Mekke-i Mükerreme’de düzenlenen “Afganistan'da Barış Bildirgesi” isimli konferansın sonunda tarihi bildirge imzalandı (SPA)

Mekke-i Mükerreme bugün, Afganistan ve Pakistan'ın önde gelen alimleri arasında Dünya İslam Birliği (Rabıta) Genel Sekreteri Dr. Muhammed bin Abdulkerim el-İsa’nın katılımıyla tarihi nitelikteki ‘Afganistan’da Barış Bildirgesi’nin imzalanmasına tanıklık etti.
Bildirge, Suudi Arabistan'ın himayesi ve desteğiyle Mekke'de düzenlenen ve Rabıta çatısı altında Afganistan ve Pakistan'ın önde gelen alimlerini ilk kez Afgan halkı arasında uzlaşı sağlamak için bir araya getiren İslam Konferansı'nın sonunda imzalandı.
Tarihi bildirge, Afganistan’da uzun süredir devam eden krizin yanı sıra çatışan gruplar arasındaki müzakereleri destekleyerek, her türlü şiddet ve aşırılığı tüm biçim ve tezahürleriyle reddederek bir çözüm bulunmasının önünü açarken konferansta, şiddetin din, dil, milliyet, medeniyet veya ırkla bağlantılı olmadığı vurgulandı. Konferans ayrıca akan kanın durması ve Afgan halkına barış, uzlaşı, istikrar ve ilerleme yolunda öncülük etmesi için ortak hareket etme ruhuyla tüm siyasi, sosyal, ekonomik ve diğer ilgili konuları ele alarak çatışmaya nihai ve kapsamlı bir çözüm bulunmasına ve ortak bir uzlaşı ortamına ulaşılmasına tanık oldu.
Alimler, Suudi Arabistan'ın Afganistan'da barışı ve istikrarı desteklemeye yönelik sağlam ve tarihi duruşunu ve her iki tarafın alimlerini tek bir platformda toplamasıyla sonuçlanan köprüler inşa etme ve safları birleştirme konusundaki samimi çabalarını övdüler. Suudi Arabistan’ın İslam aleminde dayanışma ve uyumu sağlama rolünün önemini vurgulayan alimler, Suudi Arabistan’ın genel olarak İslam dünyasında, özelde ise Pakistan ve Afganistan'daki alimler arasında bu bildirgenin yarattığı ivmenin sürmesi için desteğini devam ettirmesini istediklerini belirttiler. 
Rabıta Genel Sekreteri Dr. el-İsa konferans sırasında yaptığı konuşmada, “Güçlü ve etkili ilmi iradesiyle bu asil topluluk, İslam dünyasının ve hatta tüm insanlığın yararına hayırlı bir doğumun gerçekleştiğinin delillerinden biridir. Kardeşlerin iyilik, dostluk ve sevgi sofrasında buluşmasının asil bir davranış olduğuna hiç şüphe yoktur. Allah'a şükür bu toplantıda da kardeşlerimiz bu kararlılığı gösterdiler. Pakistan ve Afganistan’ın, İslam dünyasının vicdanında hayır ve muhabbet dolu bir çevrede din bağıyla geniş bir yere sahip olduklarını ve kendilerine büyük güven duyulduğunu herkes biliyor” ifadelerini kullandı.
Rabıta Genel Sekreteri sözlerini şöyle sürdürdü:
“Sarsılmaz imanı, samimi kararlılığı ve sorumlu ahdi ile kardeşlerin barışı, alimlerin nefeslerinin bereketi ve evrensel kıblenin enginliğinde buradaki alimlerin sorumluluğunu üstlenecekleri ciddi bir ahit olmuştur. Bu barış, gerçekten de barışın en güçlü hallerinden biridir. Başarılı ve hedefe odaklı olmasını temenni ediyorum.”
Dr. el-İsa konuşmasına şunları ekledi:
“Suudi Arabistan hükümetinden gelen bu hayırlı adım ve verilen büyük destek, geniş kapsamlı İslami çalışmalarının ve Cenab-ı Hakk'ın onu Müslümanların kalbi olan Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi’ye hizmet etmekle şereflendirdiği İslami sorumluluğundan dolayı görevini yerine getirme arzusunun bir uzantısıdır.”
Pakistan ve Afganistan'daki İslam alimlerinin, bu temiz yerlerde bir araya geldiklerinin altını çizen Dr. el-İsa, “Bilgi ve inanç açısından onların sözleri daha fazla korunmuştur ve sözlerinin insanlar üzerindeki etkisinin ufkunda daha fazla mesaj vardır. İlim ve iman ehli, sözünü tutanların ve sorumluluklarını üstlenenlerin en samimisidir” şeklinde konuştu.
Afganistan topraklarında (herhangi bir bahaneyle) bir protestocunun başvurabileceği hiçbir şey kalmadığının altını çizen Rabıta Genel Sekreteri, “Burada alimlerin belirleyici olan rolünün yanı sıra bu rolün önemi ve etkisi büyüktü. Milletin alimlerine olan inancı da bunu gerektiriyordu. İçimizden kim ihtilafları uzlaştırabilecekken bunun için çaba harcanmamasına razı olur?” diye sordu.
Pakistan ve Afganistan'dan bazı alimlerin, tüm taraflar üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olan bu tarihi bildirgeye katıldığına ve Afganistan topraklarına barış getirmek için ortak bir bildiri sözü verdiklerine dikkati çeken Dr. İsa, dini tartışmalara konu olan barış meselelerinin, ancak din alimleri tarafından benimsenmiş, destekleyici bir mekanizma ile çözülebileceğini vurguladı.
 



Kuzey Kore liderine geniş yetkiler tanıyan yeni düzenleme: Milletvekillerini görevden alma ve nükleer gücü artırma

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
TT

Kuzey Kore liderine geniş yetkiler tanıyan yeni düzenleme: Milletvekillerini görevden alma ve nükleer gücü artırma

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un (ortada), ülkenin 10. Tarım İşçileri Sendikası Kongresi katılımcılarıyla gerçekleştirilen fotoğraf çekimi sırasında el sallıyor (DPA)

Kuzey Kore, anayasasında dört temel değişiklik yaptı. Değişikliklerin en önemlileri arasında Güney Kore'ye yönelik sert tutumun anayasal güvence altına alınması ve lider Kim Jong-un'un ülkenin nükleer kuvvetleri üzerindeki yetkisinin genişletilmesi yer alıyor.

İki buçuk yıllık aranın ardından yeniden erişime açılan anayasa metninden, Güney Kore ile yeniden birleşmeyi hedefleyen tüm taahhütler çıkarıldı.

“Yeni Bir Kargaşa Ekseni: Kuzey Kore, Rusya, Çin ve İran” kitabının yazarı Edward Howell dün Newsweek dergisine yaptığı açıklamada, anayasa değişikliğinin son üç yıldır bilinen bir gerçeği yansıttığını belirterek, Kuzey Kore'nin artık Güney Kore ile herhangi bir ilişki kurmak istemediğini söyledi.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ülkenin Kangwon eyaletinde yeni tamamlanan ve halka tahsis edilen konutları denetliyor (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ülkenin Kangwon eyaletinde yeni tamamlanan ve halka tahsis edilen konutları denetliyor (Reuters)

Kuzey Kore anayasasında neler değişti?

Kim Jong-un'un 2023 yılı sonlarında düzenlenen bir parti toplantısında iki Kore'nin birbirine düşman, ayrı devletler olduğunu ilan etmesinin ardından Kuzey Kore anayasası Mart 2024'ten bu yana internette erişime kapalıydı.

Güney Kore'nin Korea JoongAng Daily gazetesine göre anayasa, 23 Mart'ta düzenlenen 15. Yüksek Halk Meclisi'nin ilk oturumunda değiştirildi.

Gazete, yeni anayasanın Güney Kore Birleşme Bakanlığının bu yılın başlarında elde ettiği değiştirilmiş metinle örtüştüğünü bildirdi.

Değiştirilen anayasa çarşamba günü Kuzey Kore'nin propaganda sitesi Naenara'da yayımlandı. Metinde dört temel değişiklik bulunuyor:

1. Kuzey Kore topraklarının yeniden tanımlanması

Anayasanın ikinci maddesi değiştirilerek Kuzey Kore toprakları; kuzeyde Çin ve Rusya, güneyde ise Güney Kore ile sınır oluşturan topraklar ve bunlara ait hava sahası ile kara suları olarak tanımlandı.

Anayasa ayrıca Güney Kore'yi bağımsız bir devlet olarak tanımlarken, iki ülke arasındaki kara ve deniz sınırlarını açık biçimde belirtmiyor.

Güney Kore merkezli Asiae.kr haber sitesine göre bu ifade, açık düşmanlık belirten veya deniz sınırlarını tanımlayan ifadelerden kaçınırken “iki devlet” yaklaşımını koruma girişimi olabilir.

Oxford Üniversitesinde öğretim görevlisi ve araştırmacı olan Howell, Pyongyang'ın artık Seul'ü bölünmüş tek bir Kore yarımadasının parçası olarak görmediğini belirterek, Kim Jong-un yönetiminin Güney Kore'yi başlıca ve kalıcı bir düşman olarak konumlandırdığını söyledi.

2. Yeniden birleşme hedefinin kaldırılması

Güney Kore'nin ilerici ve sol eğilimli Devlet Başkanı Lee Jae-myung, geçen yıl göreve gelmesinden bu yana gerilimi azaltmaya yönelik bir politika izledi. Lee, zorla veya bir tarafın diğerini kendi bünyesine katması yoluyla birleşmeye karşı olduğunu vurguladı.

Lee, Ağustos 2026'da da 1953 yılında Kore Savaşı'nı sona erdiren ancak resmen barış sağlamayan ateşkes anlaşmasının yerini alacak bir “barış düzeni” oluşturulması için müzakereler yapılmasını önerdi.

Ancak Kuzey Kore lideri bu söyleme karşılık vermedi. Kim, şubat ayında düzenlenen parti kongresinde Kuzey Kore'nin Güney Kore ile hiçbir ilişki kurma niyetinin bulunmadığını açıkladı.

Kim, Ocak 2024'te Yüksek Halk Meclisi toplantısında, Kuzey Kore'yi Kore'nin “kuzey yarısı” olarak tanımlayan anayasal ifadelerin kaldırılması talimatını vermişti.

Yeni anayasa da bu yaklaşımı yansıtıyor. Metinden “barışçıl yeniden birleşme” ve “ulusal birlik” gibi ifadeler çıkarıldı.

Howell, Lee'nin 2025 yılında iktidara gelmesinden kısa süre sonra Kim Jong-un'un kız kardeşi Kim Yo-jong'un Seul'ün uzlaşma girişimlerini “yatıştırma saldırıları” olarak nitelendirerek sert biçimde eleştirdiğini hatırlattı.

Howell'e göre anayasa değişikliği, Pyongyang'ın Güney Kore'ye mevcut hükümetin ilişkileri düzeltme isteğini önemsemediği yönünde açık bir mesaj verme çabasını ortaya koyuyor.

3. Kim Jong-un'un yetkilerinin genişletilmesi

Şarku’l Avsat’ın İngilizce yayın yapan NK News sitesinden aktardığına göre yeni anayasa, Kim Jong-un'a parlamento kararlarını veto etme ve “halkın güvenini kaybeden” milletvekillerini görevden alma yetkisi tanıyor.

Anayasanın başlangıç bölümünde, eski liderler Kim İl-sung ve Kim Jong-il'e yapılan vurgunun azaltılması da Kim Jong-un etrafındaki kişilik kültünün güçlendirilmesiyle uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor.

4. Nükleer kuvvetler üzerindeki yetkinin artırılması

Yeni düzenleme, Kim'in siyasi hayattaki rolünü güçlendirmenin yanı sıra Devlet İşleri Komisyonu Başkanı sıfatıyla ülkenin nükleer kuvvetleri üzerinde daha geniş yetkilere sahip olmasını sağlıyor.

Bu adım, Pyongyang'ın nükleer programına ilişkin endişelerin arttığı bir zamanda atıldı. Kuzey Kore, 2026 yılı içerisinde balistik füze sistemleri ve nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip silahlarla ilgili çeşitli denemeler gerçekleştirdi.

Bu denemeler arasında, hipersonik silah programıyla bağlantılı orta menzilli stratejik bir füzenin 3 Ekim'de test edilmesi de bulunuyor.


Pakistan’ın kuzeybatısında silahlı saldırganlar 10 polis memurunu öldürdü

Pakistan polisinden yaralılar, Kohat’taki sağlık merkezlerinden birinde tedavi görüyor (Reuters)
Pakistan polisinden yaralılar, Kohat’taki sağlık merkezlerinden birinde tedavi görüyor (Reuters)
TT

Pakistan’ın kuzeybatısında silahlı saldırganlar 10 polis memurunu öldürdü

Pakistan polisinden yaralılar, Kohat’taki sağlık merkezlerinden birinde tedavi görüyor (Reuters)
Pakistan polisinden yaralılar, Kohat’taki sağlık merkezlerinden birinde tedavi görüyor (Reuters)

Silahlı kişiler, bugün Pakistan’ın kuzeybatısında yasa dışı altın çıkarılan bir bölgeye gitmekte olan polis konvoyuna saldırdı. Yetkililere göre saldırıda 10 polis hayatını kaybederken, ardından çıkan çatışmalarda 18 militan öldürüldü.

Pakistan’ın Hayber Pahtunhva eyalet emniyet müdürlüğünden yapılan açıklamada, polis ekiplerinin Kohat bölgesine bağlı Gumbat ilçesindeki bir madenden döndükleri sırada silahlı kişilerin ateşine maruz kaldığı belirtildi. Açıklamada, saldırıda 10 polis memuru ile 18 militanın öldüğü, 12 polisin de yaralandığı kaydedildi.

Çatışmaların ardından Pakistan Talibanı, ülkenin çeşitli bölgelerinde düzenlenen bir dizi saldırının sorumluluğunu üstlendi. Bu saldırılar arasında Gumbat bölgesinde polis konvoyunu hedef alan saldırının da bulunduğu bildirildi. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre daha önce ajansa konuşan yerel bir yetkili, saldırganların iki polis aracını ateşe verdiğini, iki polis aracı ile bir sivil otomobilin ise kaybolduğunu ifade etti.

Kohat’a bağlı Orakzai bölgesinden bir başka yetkili, ayrı bir operasyon sırasında Pakistan Talibanı mensubu 10 militanın öldürüldüğünü, militanların üzerinde çok sayıda silah ele geçirildiğini açıkladı.

Pakistan’ın sınır bölgelerinde güvenlik güçleri, artan silahlı saldırılarla karşı karşıya. İslamabad yönetimi, saldırıların Afganistan topraklarından düzenlendiğini öne sürerken, Afganistan’daki Taliban hükümeti bu iddiaları reddediyor.

Yerel bir acil durum kurumunun sözcüsü, bugün erken saatlerde Kohat bölgesinde polis ekiplerinin silahlı saldırıya uğradığını bildirmiş, kurtarma ekiplerinin yaralanan yaklaşık 12 polis memuruna müdahale ettiğini belirtmişti.

Pakistan ile Afganistan arasındaki ilişkiler, Taliban’ın 2021 yılında Afganistan’da iktidara gelmesinden bu yana gergin seyrediyor. Geçen yıl ekim ayında yaşanan ve can kayıplarına yol açan sınır çatışmalarının ardından kriz daha da derinleşmiş, iki ülke arasındaki sınır kapıları büyük ölçüde kapatılmıştı.

Arabuluculuk girişimleri sonucunda çatışmaların şiddeti azalsa da Pakistan’ın şubat ayında komşu ülkeye karşı “açık savaş” ilan etmesiyle gerilim yeniden arttı. Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu (UNAMA) verilerine göre geçen yıl ekim ayından bu yana iki ülke arasındaki çatışmalarda yüzlerce sivil hayatını kaybetti.

Bu ayın başlarında da Hayber Pahtunhva eyaletinde silahlı kişiler, Afganistan sınırı yakınlarında çocuk felci aşılama ekibine koruma sağlamakla görevli iki polis memurunu öldürdü.

Geçen ay Hayber Pahtunhva eyaletinde olağanüstü hâl ilan edildi. Yetkililer, bu kararı eyalet hükümetinin isyan hareketine karşı gerekli adımları atmamasıyla gerekçelendirdi.

Olağanüstü hâl tedbirleri, tutuklu eski Başbakan İmran Han’ın liderliğindeki Pakistan Adalet Hareketi Partisi’nin (PTI) ülkedeki son güçlü olduğu bölgelerden birinde siyasi etkisinin zayıflatılmasına yol açtı.

İstisnai anayasal tedbirlerin ardından eyalet genelinde İmran Han destekçilerine yönelik geniş çaplı operasyonlar düzenlendi ve yüzlerce kişi gözaltına alındı.


Çin’de bir apartmanda çıkan yangında 14 kişi hayatını kaybetti

Çin’de bambu malzemeden bir iskele inşa eden inşaat işçileri. (AFP)
Çin’de bambu malzemeden bir iskele inşa eden inşaat işçileri. (AFP)
TT

Çin’de bir apartmanda çıkan yangında 14 kişi hayatını kaybetti

Çin’de bambu malzemeden bir iskele inşa eden inşaat işçileri. (AFP)
Çin’de bambu malzemeden bir iskele inşa eden inşaat işçileri. (AFP)

Çin’in kuzeyinde bir konut binasında dün çıkan yangında en az 14 kişi hayatını kaybetti.

Çin’de inşaat mevzuatının yeterince sıkı uygulanmaması ve iş yerlerinde güvenlik standartlarının ihmal edilmesi nedeniyle ölümcül yangınlar sık yaşanıyor.

Şarku’l Avsat’ın Resmî Xinhua Ajansı’ndan aktardığına göre, Şansi eyaletine bağlı Taiyuan kentindeki bir binada dün saat 17.00 sıralarında (TSİ 11.00) yangın çıktı. Yangında yaralanan 38 kişi tedavi edilmek üzere hastanelere kaldırıldı. Yaralılardan beşinin hayatını kaybetmesiyle ölü sayısı bu sabah itibarıyla 14’e yükseldi.

Yangının dün söndürüldüğü ve arama kurtarma çalışmalarının tamamlandığı bildirildi. Yangının çıkış nedeni ise soruşturuluyor.

Çin, geçen kasım ayında Hong Kong’da çok sayıda yüksek katlı binayı etkisi altına alan ve 168 kişinin hayatını kaybetmesine yol açan büyük yangının ardından, yüksek binalardaki yangın risklerine karşı ülke çapında bir kampanya başlattı.

Bu olaydan bir ay sonra, Çin’in güneyindeki Guangdong eyaletinde bir konut binasında çıkan yangında 12 kişi hayatını kaybetmişti.

Temmuz ayında ise ülkenin doğusunda bir ayakkabı fabrikasında çıkan yangında en az 28 kişi yaşamını yitirdi.