Tunus'taki güç mücadelesi ulusal diyalogu engelliyor

Cumhurbaşkanı Kays Said, yolsuzluk şüphesiyle suçlananları diyalogun dışında tuttuğunu vurguladı.

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (AP)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (AP)
TT

Tunus'taki güç mücadelesi ulusal diyalogu engelliyor

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (AP)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (AP)

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, yolsuzluk şüphesi ile suçlananlar dışında, ülkenin siyasi sahnesinin tamamı ile diyaloga hazır olduğunu vurguladı. Gözlemciler ülkenin siyasi kurumları arasındaki ‘güç mücadelesinin ulusal diyalog önünde engel oluşturduğu görüşündeler.
Tunus uzun süredir siyasi ve anayasal bir kriz yaşıyor. Cumhurbaşkanı Said, Başbakan Hişam el-Meşişi’nin atadığı bakanların anayasal yemini etmelerini kabul etmedi. Ayrıca Anayasa Mahkemesi yasasını da onaylamayı reddediyor. 
Tunus Genel İşçi Sendikaları (UGTT) Genel Sekreteri Nureddin Tabbubi, geçen hafta sonu Cumhurbaşkanı Said ile siyasi krizi ve Tunus'un içinde bulunduğu mevcut durumdan çıkması ile ilgili bir dizi olası senaryoyu görüştüklerini bildirdi. Tabbubi, Cumhurbaşkanı’nın ülkedeki mevcut siyasi krize çözüm bulmak için diyaloga açık olduğunu bir kez daha vurguladığını aktardı. Ayrıca Cumhurbaşkanı’nın yolsuzluktan şüphelenilen kişilerle diyalog yürütülmeyeceğini ve Tunus halkının parasının israf edilmesinin kabul edilemeyeceğini söylediğini aktaran Tabbubi, Said’in bu başlıkları şart koştuğunu ifade etti.
Gözlemciler, Tunus Cumhurbaşkanı'nın siyasi sahnenin geri kalanıyla diyalog kurma isteğini daha önce de birçok kez tekrarlandığına dikkat çektiler. Ancak Said'in bahsettiği diyalogun, siyasi partilerin ve sosyal oluşumların arzuladığı diyalogla aynı olmadığını öne sürdüler. Gözlemciler değerlendirmelerinde Halk Cephesi gibi solcu akımlar ve Abir Musa başkanlığındaki Özgür Anayasa Partisi gibi liberal partilerin diyalog ile hedeflediklerinin Nahda Hareketi’ni kuşatma altına almak ve siyasal İslam temsilcilerini iktidardan uzaklaştırmak olduğunu vurguladılar. Gözlemcilere göre İşçi Sendikası ise diyalog yoluyla mevcut hükümete baskı yapmaya ve maddi ve manevi kazanç elde etmeye çalışıyor. Özellikle Nahda gibi siyaset sahnesine yön veren partilerin ise diyalog yoluyla ayakta kalmayı amaçladıkları ifade ediliyor. Siyasi dosya ve mevcut hükümetin akıbeti dışında, sosyal ve ekonomik dosyalara yönelik diyalog yürütmeye çalıştıkları öne sürülüyor.
Bazı gözlemciler ise Tunus Cumhurbaşkanı’nın diyalog yoluyla anayasal yetkilerini genişletmeye ve mevcut parlamenter sistem yerine başkanlık sistemine geçerek anayasayı atlamaya çalıştığını düşünüyor.
İşçi Sendikası geçen yıl aralık ayı başında Tunus Cumhurbaşkanı'na bir girişim sunarak Said'i diyalogu denetlemeye ve krizden çıkmak için bir arabulucular ve bilge adamlar topluluğu oluşturmaya çağırmıştı. Cumhurbaşkanı teklife yanıt vermekte ağır davrandı ve ardından gençlerin diyaloga katılması da dahil bir dizi koşul sundu. Ancak Nahda Hareketi tarafından desteklenen Başbakan Hişam el-Meşişi, bu girişimin sonuçsuz kalması ve başarısızlığını hızlandıran diyalog ile siyasi dosyanın ele alınmasının önünü kesmek için kabine değişikliği yapılacağını duyurdu.
Cumhurbaşkanı, başkent Tunus’un Sidi Hüseyin kentindeki son isyanları, "bilinen tarafların çıkarlarına ve durumlarına göre yürüttüğü sağlam bir komplo" olarak değerlendirmişti. Sidi Hüseyin bölgesinde yaşananların ‘mantıksız ve kabul edilemez’ olduğuna dikkat çeken Cumhurbaşkanı’nın, "Hiç kimsenin Tunuslulara hakaret etmesine veya onurlarına zarar vermesine izin verilmeyecek" sözleriyle İçişleri Bakanı Vekili’nin planını yürüten Meşişi’yi eleştirdiği anlaşılıyor. Cumhurbaşkanı Said, "Kim kendini bir kurumun başkanı ve aynı zamanda devletin başı zannediyorsa o zaman hayal görüyordur ve görevinde hata yapmıştır" diyerek ne olursa olsun suiistimallere sessiz kalmayacağını vurguladı.



Gruplar Gazze'yi yeni bir savaştan kurtarmak konusunda anlaştı

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat mülteci kampında dün Filistinli bir çocuk (AFP)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat mülteci kampında dün Filistinli bir çocuk (AFP)
TT

Gruplar Gazze'yi yeni bir savaştan kurtarmak konusunda anlaştı

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat mülteci kampında dün Filistinli bir çocuk (AFP)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat mülteci kampında dün Filistinli bir çocuk (AFP)

İsrail, 10 Ekim'de yürürlüğe giren Gazze Şeridi'ndeki ateşkeste ihlallerini artırırken, müzakere sürecine katılan ve halen katılmakta olan Hamas ve Filistinli grupların kaynakları, liderlerinin arabulucuların İsrail'i anlaşmanın şartlarına uymaya ve anlaşmayı uygulamaya zorlama konusunda yetersiz ve aciz olduğunu düşündüğünü söylüyor.

Arabulucular ve diğer taraflarla devam eden iletişimin birçok ayrıntısına ve perde arkasına aşina olan kaynaklar, Şarku'l Avsat'a, Filistinli grupların bu ihlaller konusunda sabırlarının tükenmekte olduğu konusunda hemfikir olduklarını, ancak aynı zamanda bu ihlallere askeri olarak yanıt verme kapasitelerinin olmadığını da kabul ettiklerini söyledi.

Kaynaklar, savaşa geri dönme ihtimalinin ortadan kaldırılması gerektiği konusunda görüş birliği olduğunu belirtiyor.


Paris'te binlerce kişi Filistinlilere destek için gösteri düzenledi

Paris'te binlerce kişi Filistinlilere destek gösterisi düzenledi (DPA)
Paris'te binlerce kişi Filistinlilere destek gösterisi düzenledi (DPA)
TT

Paris'te binlerce kişi Filistinlilere destek için gösteri düzenledi

Paris'te binlerce kişi Filistinlilere destek gösterisi düzenledi (DPA)
Paris'te binlerce kişi Filistinlilere destek gösterisi düzenledi (DPA)

İsrail ve Hamas arasında iki yıldan uzun süredir devam eden kanlı savaşın harap ettiği Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere destek olmak için dün Paris'te binlerce kişi gösteri düzenledi.

Organizatörlerin yaklaşık 50 bin, Paris polisinin ise yaklaşık 8 bin 400 kişi olduğunu tahmin ettiği kalabalık, "Gazze, Gazze, Paris seninle" ve "Paris'ten Gazze'ye direniş!" gibi sloganlar atarak yürüdü. Filistin bayrakları ve "Filistin, sessiz kalmayacağız" ve "Soykırımı durdurun" yazılı pankartlar taşıdılar.

Yürüyüşe, başta Boyun Eğmeyen Fransa Partisi lideri Jean-Luc Mélenchon olmak üzere birçok sol görüşlü siyasi isim katıldı.

Fransa-Filistin Dayanışma Derneği Başkanı Anne Tuyon, ateşkesin 10 Ekim'de yürürlüğe girmesinden yedi hafta sonra AFP'ye yaptığı açıklamada, "Henüz hiçbir şeyin yolunda olmadığını unutmamalıyız" dedi. Dernek, gösteriye çağrıda bulunan 80 STK, siyasi parti ve sendikadan biri.

frgt
Paris'te binlerce kişi Filistinlilere destek gösterisi düzenledi (DPA)

"Ateşkes sadece bir sis perdesi... İsrail bunu her gün ihlal ediyor, Gazze'ye insani yardımların girmesini engellemeye devam ediyor ve Gazze'deki altyapıyı ve evleri yıkmaya devam ediyor. Kalıcı bir ateşkes ve soykırımın sona ermesini talep ediyoruz."

ABD'nin arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasının şartları uyarınca, İsrail ordusu Gazze Şeridi'nden "sarı hat"ın gerisine çekildi ve bu hat, İsrail'e bölgenin yüzde 50'sinden fazlasının kontrolünü hâlâ sağlıyor.

Ancak, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e saldırmasının ardından patlak veren savaşta ateşkes son derece kırılgan olmaya devam ediyor.

Anne Tuyon, "İsrail'in uluslararası hukuka uymasını sağlamanın tek yolu yaptırımlar uygulanmasıdır" diyerek, işgal altındaki Batı Şeria'da yerleşimci şiddetinin "eşi benzeri görülmemiş boyutlara" ulaştığı "yerleşim faaliyetlerindeki şaşırtıcı hızlanma"yı kınadı.

Tam adını vermek istemeyen 72 yaşındaki Saliha, Gazze'deki "soykırıma" karşı düzenlenen bir yürüyüşe katılmak için geldiğini söyledi.

"Tüm insanlık çaresizce izliyor. Bu tam bir dokunulmazlık," diyerek, "İnsanların bunu görüp de hiçbir şey yapamaması son derece şok edici. Yapabileceğimiz tek şey seferber olmak" ifadelerini kullandı.

İsminin açıklanmasını istemeyen 42 yaşındaki Bertrand ise perşembe günü işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Cenin'de İsrail polisi ve ordusunun ortak operasyonunda öldürülen iki adamın videolarının da kanıtladığı gibi, "katliam ve soykırımın devam ettiğini" söyledi. Birleşmiş Milletler, "bir başka yargısız infaz gibi görünen" olayın soruşturulması çağrısında bulundu.

Protestocular, ekonomik ve mali yaptırımların olmaması nedeniyle, "Sokaklarda ve seçilmiş yetkililer aracılığıyla baskı yapmaya devam etmeliyiz" diye düşünüyor.


İsrail'in saldırıları, Lübnan halkının günlük hayatını felç ediyor

Lübnanlı askerler, Hizbullah’ın askeri kanadının lideri Heysem et-Tabtabai suikastında hedef alınan güney banliyölerindeki binanın çevresine güvenlik kordonu oluşturdu (AP)
Lübnanlı askerler, Hizbullah’ın askeri kanadının lideri Heysem et-Tabtabai suikastında hedef alınan güney banliyölerindeki binanın çevresine güvenlik kordonu oluşturdu (AP)
TT

İsrail'in saldırıları, Lübnan halkının günlük hayatını felç ediyor

Lübnanlı askerler, Hizbullah’ın askeri kanadının lideri Heysem et-Tabtabai suikastında hedef alınan güney banliyölerindeki binanın çevresine güvenlik kordonu oluşturdu (AP)
Lübnanlı askerler, Hizbullah’ın askeri kanadının lideri Heysem et-Tabtabai suikastında hedef alınan güney banliyölerindeki binanın çevresine güvenlik kordonu oluşturdu (AP)

Lübnanlılar, hayatlarını kritik bir dönemeçte kısıtlayan bir belirsizlik dönemi yaşıyor. Genel ruh halleri iki tarihte birleşiyor. Bunlardan birincisi dün başlayan ve 2 Aralık 2025'te sona erecek olan Papa XIV. Leo'nun Beyrut ziyareti, ikincisi yıl sonuna kadar Hizbullah'ın silahlarını teslim etmesi sorununu çözmek için ABD tarafından verilen sürenin dolduğu son tarih.

Bu iki uç nokta arasında, bölgeler, mezhepler ve sınıflar arasında ortak bir endişe hali hakim. Bu durum, yurtdışında yaşayanlar ve yerel halkın ifadeleriyle de açıkça görülüyor. Artık siyasi takvimler, seyahatten işe ve kutlamalara, günlük planlara kadar kişisel kararların ritmini belirliyor.

Psikolog Dr. Davud Ferec, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, “Lübnan halkı, belirleyici anlar olarak gördükleri iki takvimle meşgulken şu anda savaş kaygısının doruk noktasını yaşıyor” diyerek durumu kendi yorumuyla açıklıyor.

Dr. Ferec, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Genel olarak, kararın halkın elinde olmadığı, halkın kararı etkileme gücünün olmadığı, halkı koruyacak önleyici planların olmadığı ve halkın güvenlik hissi verecek psikolojik alternatiflerin olmadığı kanısı var. Bu yüzden beklemek bir yaşam biçimi haline geliyor.”