Körfez Bakanları’ndan el-Ula Zirvesi kararlarının uygulanmasının hızlandırılması çağrı

Husilere Yemen’in istikrarı için Suudi girişimine yanıt verme çağrısı yapıldı.

Körfez dışişleri bakanları, 16 Haziran’da Riyad’da toplandı. (SPA)
Körfez dışişleri bakanları, 16 Haziran’da Riyad’da toplandı. (SPA)
TT

Körfez Bakanları’ndan el-Ula Zirvesi kararlarının uygulanmasının hızlandırılması çağrı

Körfez dışişleri bakanları, 16 Haziran’da Riyad’da toplandı. (SPA)
Körfez dışişleri bakanları, 16 Haziran’da Riyad’da toplandı. (SPA)

Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid ez-Zayani, hırsların gizlenmediği, iyilik, güvenlik ve barışın hedeflenmediği ve bölgesel krizlerin arttığı bir zamanda Körfez ülkelerinin, ihtiyatlı ve temkinli olması gerektiğini ve çıkarlarını, başarılarını ve vatandaşlarının kazanımlarını korumak için çok çalışmak zorunda olduğunu vurguladı.
Zayani, bölgenin karşı karşıya olduğu zorlukların iş birliği sürecine gölge düşürdüğünü, yüksek çıkarlarını, başarılarını ve vatandaşlarının kazanımlarını korumak için dikkat ve sıkı çalışma gerektirdiğini söyledi. Bakan ayrıca Körfez İşbirliği Konseyi’nin (KİK) büyük bir bölgesel ve uluslararası itibara sahip olan, küresel barış ve güvenliği artırmayı amaçlayan köklü ve yüce bir oluşum olduğunu vurguladı.  
Oturuma başkanlık eden Dr. Abdullatif ez-Zayani, KİK Genel Sekreterliği’nin Riyad’daki merkezinde 16 Haziran’da düzenlenen 148’inci bakanlar toplantısının oturum aralarında açıklamada bulundu. Bakan, “Hırslarını gizlemeyen ve bizim için iyilik, güvenlik ve barış istemeyen bölgesel bir çevrenin gölgesinde KİK’in ilerlemesini güçlendirmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Bahreyn Dışişleri Bakanı, el-Ula Zirvesi’nin, kararları ve olumlu sonuçları ile Körfez dayanışmasına ve iş birliğine giden yolda önemli bir adımı temsil ettiğine dikkat çekti.
 Zayani, terörizmin ‘çalkantılı durumlardan yararlanan ülkeler ve kuruluşlar tarafından finanse edilmiş bir bela ve tehlikeli bir silah olmaya devam ettiğini’ ve ‘uluslararası toplumla iş birliği içinde terör örgütleriyle mücadele ve terör unsurlarını takip çabalarının devamlılığını gerektirdiğini’ vurguladı.
Bahreynli Bakan, Arap ülkelerinin iç işlerine yönelik dış müdahaleyle mücadele çağrısı yaparken, KİK ülkelerinin ve halklarının üstün çıkarlarının ‘istikrarsızlaştırmayı hedefleyen sürekli ihlallere maruz kalan kardeş ülkelerin ve halkların çıkarlarıyla’ bağlantılı olduğunu ifade etti.
KİK Genel Sekreteri Dr. Nayef el-Hacraf da Bakanlar Konseyi’nin KİK’in terörizme karşı kararlı duruşunu, her türlü şiddete ve aşırılığa karşı olduğunu teyit ettiğini ve konseyin ‘terörün finans kaynaklarını kurutmak’ için uluslararası toplumla iş birliğini sürdürdüğünü söyledi.
Dr. Hacraf toplantının kapanış bildirgesinde, İran destekli Husi milislerin Suudi Arabistan’daki sivilleri ve petrol tesislerini hedef almak için sürekli füzeler fırlatmasının ve silahlı insansız hava araçlarıyla saldırılar gerçekleştirmesinin, bölgesel güvenlik ve Kızıldeniz’deki küresel ticaret için bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Yetkili, KİK devletlerinin bu saldırılara karşı Suudi Arabistan ile birlik içinde olduğunu, çıkarlarını ve güvenliğini korumak için aldığı tüm önlemleri desteklediğini vurguladı.
Uluslararası topluma, Husilerin ve onları destekleyen tarafların terör eylemlerine karşı sorumluluklarını üstlenme çağrısı yapılan toplantıda İran’ın Irak, Yemen ve diğer ülkelerdeki terör gruplarına ve mezhepçi milislere verdiği desteği sürdürmesi de kınandı.
Toplantıda KİK’in söz konusu sorunlara ilişkin tavrı vurgulanırken İran’ın üç adayı işgal etmeye devam etmesine karşı kararlar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) bağlı adalar üzerindeki egemenliğe verilen destek yinelendi. Aynı şekilde İsrail’in Filistin halkına yönelik devam eden ihlallerini de kınandı ve Gazze’deki ateşkes anlaşmasına yönelik memnuniyet dile getirildi. Bunun sürdürülebilir olmasının önemine dikkat çekildi.
Kapanış bildirgesinde de KİK’in ‘İran ile ilişkiler konusundaki kararlı duruşunun ve kararlarının önemi’, ‘İslami temellere ve ilkelere, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’ne, iyi komşuluğa, devlet egemenliğine, içişlerine karışmama ve terör ve mezhepçiliği reddetme temellerine bağlılığın önemi’ vurgulandı. Aynı şekilde nükleer anlaşmanın ve İran’ın bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetleri ile füze programının tehlikesine dikkat çekildi.  Bildirgede İran’ın bölgede istikrarı bozan faaliyetleri, terörizme verdiği destek ve nükleer füze programıyla mücadele etmek için başta Viyana olmak üzere birçok merkezde devam eden müzakerelerin gerekliliğine dikkat çekildi.
Bildirgede KİK’in bölgesel güvenliği güçlendirmek için uluslararası egemenlik ve meşruiyet çerçevesinde, ortak amaç ve çıkarlara ulaşılmasına katkıda bulunulacak şekilde İran meselesinde ciddi ve etkili bir şekilde iş birliği yapmaya hazır olduğu vurgulandı.
Kaynakların aktardığı bilgilere göre konseyin gündeminde Yemen de vardı. Suudi Arabistan’ın Yemen krizini sona erdirme ve kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşma girişimi memnuniyetle karşılanırken Husiler de Suudi Arabistan’ın Yemen’in güvenliği ve istikrarı konusundaki kararlılığına ve ortaya koyulan girişime yanıt vermeye çağırıldı.
KİK, Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi’nin temsil ettiği Yemen’deki meşruiyeti destekleyen Körfez devletlerinin tutumlarını, kararlarını ve hükümetinin Yemen’in güvenliğini, istikrarını ve güvenliğini koruma çabalarını yineledi. Konsey ayrıca Husilerin Marib’e yönelik saldırısının devam etmesini, sivillerin ve yerlerinden edilenlerin yaşadığı kampların hedef alınmasını kınayarak uluslararası toplumu sz konusu saldırıların durdurulması için sorumluluğunu üstlenmeye çağırdı. Bakanlar Konseyi, BMGK kararlarının ihlal edilerek İran silahlarının Husi milislere gönderilmeye devam etmesini de kınadı. Konsey bu bağlamda son olarak Umman Denizi’nde gerçekleştirilen operasyonda ele geçirilen silahlara dikkat çekti.

 


İran'ın saldırıları devam ederken Körfez ülkelerinin savunmaları karşılık veriyor

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) Şarjah açıklarında bir kargo gemisinin hedef alındığını açıkladı (QNA)
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) Şarjah açıklarında bir kargo gemisinin hedef alındığını açıkladı (QNA)
TT

İran'ın saldırıları devam ederken Körfez ülkelerinin savunmaları karşılık veriyor

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) Şarjah açıklarında bir kargo gemisinin hedef alındığını açıkladı (QNA)
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) Şarjah açıklarında bir kargo gemisinin hedef alındığını açıkladı (QNA)

Körfez hava savunma sistemleri dün İran'ın balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirdiği, yerleşim alanlarını ve hayati öneme sahip tesisleri hedef alan saldırılarını engelledi.

Suudi Arabistan hava savunması, Doğu Bölgesi'ne doğru ilerleyen 11 insansız hava aracını (İHA) imha etti ve Riyad'ı hedef alan üç balistik füze tespit etti; bunlardan biri önlendi, diğer ikisi ise ıssız bir bölgeye düştü. Katar, ülkenin karasularında bir görev sırasında teknik arıza nedeniyle düşen helikopterde bulunan yedi kişinin (4 Katarlı ve 3 Türk) ölümünü açıkladı.

Birleşik Arap Emirlikleri hava savunması 4 balistik füze ve 25 İHA, Bahreyn hava savunması ise 2 füze ve 2 İHA’yı engelledi.

Kuveyt Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, İran'ın ülkenin egemenliğine yönelik ihlalleri ve saldırılarıyla ilgili olarak Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'ne (ICAO) resmi protestoda bulundu.

Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, İran'ın Körfez ülkelerini herhangi bir askeri operasyondan sorumlu tutma iddialarını "geçersiz, kesinlikle reddedilmiş ve gerçekle hiçbir ilgisi olmayan" olarak nitelendirdi.


Umman, Hürmüz Boğazı’ndan ‘güvenli geçişi’ sağlamak için düzenlemeler üzerinde çalışıyor

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (DPA)
Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (DPA)
TT

Umman, Hürmüz Boğazı’ndan ‘güvenli geçişi’ sağlamak için düzenlemeler üzerinde çalışıyor

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (DPA)
Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi (DPA)

Umman bugün yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan ‘güvenli geçişi’ sağlamak için düzenlemeler üzerinde çalıştığını duyurdu. Açıklama, Tahran’ın, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki enerji tesislerini hedef alması halinde boğazı tamamen kapatma tehdidinde bulunmasının ardından geldi.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi X platformunda yaptığı paylaşımda, “İran hakkında ne düşünülürse düşünülsün, bu savaş onun eseri değil… Ancak savaş geniş çaplı ekonomik sorunlara yol açıyor ve devam ederse daha da kötüleşmesinden endişe ediyorum. Umman, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişi sağlamak için yoğun çaba harcıyor” ifadelerini kullandı.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump bugün yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında son iki gün içinde ‘iyi ve verimli’ olarak nitelendirdiği görüşmeler gerçekleştirildiğini duyurdu. Trump, bu temasların Ortadoğu’daki gerilimi kapsamlı şekilde çözmeye yönelik olduğunu belirtti.

Trump, ‘derin ve yapıcı’ olarak tanımladığı görüşmelerin hafta boyunca süreceğini ifade ederek, bu sürecin atmosferine bağlı olarak İran’daki enerji tesisleri ve altyapıyı hedef alabilecek olası askeri saldırıları beş gün süreyle erteleme talimatı verdiğini açıkladı. Bu ertelemenin, görüşmelerin başarısına bağlı olduğunu vurguladı.

Trump, iki gün önce İran’a Hürmüz Boğazı’nı deniz trafiğine açması için 48 saat süre tanımış ve aksi halde enerji altyapısını hedef alacağı tehdidinde bulunmuştu.

Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda Trump, “İran, Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde tamamen ve herhangi bir tehdit olmadan açmazsa, ABD enerji tesislerini hedef alacak ve yok edecek” ifadelerini kullandı.

Trump’ın bu açıklamasından kısa süre sonra İran ordusu, ABD’nin söz konusu tehditleri hayata geçirmesi durumunda bölgede enerji altyapıları ve su arıtma tesislerini hedef alacağını duyurdu.


Esnek politikalar ve ulaşım arterleri… Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı krizine karşı ekonomik kalkanı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)
TT

Esnek politikalar ve ulaşım arterleri… Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı krizine karşı ekonomik kalkanı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)

Dünya, ABD-İsrail-İran çatışmasının yarattığı benzeri görülmemiş kriz ortamında sarsılırken ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması tedarik zincirlerini tehdit ederken, Suudi Arabistan ekonomisi direnç ve esneklik konusunda öne çıktı. Uzmanlar, bu dayanıklılığın tesadüfi olmadığını, aksine erken dönemde uygulanan proaktif politikaların ve ulaştırma ile lojistik hizmetlerinin çeşitlendirilmesine yapılan yatırımların bir sonucu olduğunu belirtti. Bu stratejik bütünleşme, Suudi Arabistan’ın coğrafi konumunu tehlikeye açık deniz geçitlerine bağımlı bir noktadan, sağlam bir ekonomik kaleye dönüştürdü. Karayolu, denizyolu ve havayolu üzerinden oluşturulan alternatif güzergâhlar, ülkenin sadece enerji akışını güvence altına almasını sağlamakla kalmadı, aynı zamanda bölgenin gıda ve ilaç ihtiyaçlarını karşılayarak Suudi Arabistan’ı savaş ortamında kritik bir lojistik platform haline getirdi.

Uzmanlar, Suudi politikalarının etkinliği, güç unsurlarının temini ve çoklu nakliye ile ihracat seçeneklerinin varlığının, ABD-İsrail-İran savaşının olası etkilerine karşı Suudi ekonomisinin direnç göstermesinde belirleyici rol oynadığını ifade etti.

Politikaların etkinliği ve güç unsurlarının çokluğu

Bu çerçevede Suudi Arabistan Şura Konseyi Üyesi Fadl bin Saad el-Buayneyn, Suudi Arabistan ekonomisinin güç, dayanıklılık ve sürdürülebilirlik özellikleri taşıdığını belirterek, mevcut krizden kaynaklanan riskler ve etkiler yüksek olsa da ekonominin mevcut kapasitesi ve verimliliği sayesinde değişen koşullara uyum sağlayabildiğini vurguladı. Bu durumun, olumsuz etkilerin azaltılmasına önemli katkı sağladığını ifade etti.

gtb
Riyad ile Suudi başkentinin yaklaşık 200 kilometre doğusunda bulunan el-Ahsa arasındaki otoyolda seyreden kamyonlar (AFP)

El-Buayneyn, Suudi ekonomisinin derinliği ve büyüklüğünün, ani şokları absorbe etmesine ve bunlarla başa çıkmasına imkân verdiğini, hatta bazı durumları fırsata dönüştürerek olası eksiklikleri telafi edebildiğini söyledi.

Ayrıca petrol sektörüne yönelik stratejik vizyon ve tedarik güvenliğini sağlamak için alınan önleyici önlemlerin, Hürmüz Boğazı’nın kapanması sonrası petrol ihracatında önemli alternatifler oluşturduğunu ve bu sayede komşu ülkelerin yaşadığı olumsuz etkilerin sınırlı kaldığını belirtti. El-Buayneyn’e göre, ihracatların sürdürülebilirliği, Saudi Aramco’nun güvenilirliğini güçlendirdi, devlet gelirlerini korudu ve yüksek petrol fiyatlarından elde edilen kazançlarla eksik olan miktarların etkisi dengelenmiş oldu.

Vizyon 2030’un temel rolü

El-Buayneyn, Vizyon 2030 kapsamında gerçekleştirilen reformların, ekonominin çeşitlendirilmesi ve finansal, ekonomik ve petrol alanlarında stratejik risk yönetimi açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından doğrudan denetlenen tedbirli yönetim ile finans ve petrol alanındaki stratejik risk yönetiminin, krize karşı ilk savunma hattını oluşturduğunu belirtti.

ttrgtr
Suudi Arabistan’ın doğusundaki Selva Sınır Kapısı’ndan Katar’a geçmek için bekleyen tırlar (AFP)

El-Buayneyn, Standard & Poor’s tarafından Suudi Arabistan’ın kredi notunun ‘A+’ ve görünümünün ‘istikrarlı’ olarak teyit edilmesini, ekonominin dayanıklılığı ve verimliliği açısından en tarafsız kanıt olarak değerlendirdi.

Ayrıca savunma unsurlarının rolüne dikkat çeken el-Buayneyn, askeri sektörün gücü ve hazırlığının petrol varlıklarını koruma ve ekonomik güvenliği sağlama açısından en önemli unsur olduğunu kaydetti. Ülkenin konumu ve Kızıldeniz’e kıyısı sayesinde ticaret hatlarının sürdürülebilirliğine ve bölgesel ticaretin korunmasına da katkı sağlandığını ifade etti.

Lojistik platformu ve insani sorumluluk

El-Buayneyn’e göre, Suudi Arabistan küresel bir lojistik platformuna dönüştü. Ülkenin havalimanları ve limanları, kardeş ülkelere alternatif olacak şekilde açıldı ve böylece gıda ve ilaç tedarik zincirlerinin sürekliliği sağlanarak Körfez piyasalarına güven verildi. Enerji sektöründe ise Suudi Arabistan, müşterilerinin taleplerini karşılamaya devam etti; ayrıca Doğu-Batı Petrol Boru Hattı ve yurt dışındaki stoklardan faydalanarak spot piyasaya ilave petrol sevk etti.

El-Buayneyn, ulaşım ve lojistik hizmetlerinde de Suudi Arabistan’ın, yurt dışında mahsur kalanları ülkelerine geri gönderme ve alternatif havalimanlarını kullanarak Körfez havayolu şirketlerinin faaliyetlerini güvence altına alma konusunda başarılı olduğunu aktardı.

Ayrıca ülkenin doğusundaki limanların bölgede önemli bir insani ve lojistik rol üstlendiğini belirten el-Buayneyn, yaklaşık 3 bin 200 gemiye ve 40 bin denizciye gıda, ilaç ve yakıt sağlandığını, bunun İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güvenliğini tehdit etmesi nedeniyle gerekli olduğunu ifade etti. El-Buayneyn, Suudi Arabistan’ın insani çabalarının ‘en zor koşullarda ve uluslararası hukuka aykırı barbar saldırılara rağmen devam ettiğini’ vurguladı.

Krizler karşısında metanet

Öte yandan, Abha Ticaret Odası Başkanı Abdullah el-Mubti Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan ekonomisinin ABD-İsrail-İran çatışmasının etkilerine karşı dayanıklı olduğunu vurguladı. El-Mubti, bunun temelinde ‘liderliğin ekonomiyi güçlendirmek için ortaya koyduğu net vizyon ve akılcı planlar’ olduğunu belirtti.

fdfv
Otomobil yüklü bir kargo gemisi Hürmüz Boğazı’na doğru ilerliyor. (AP)

El-Mubti, Suudi ekonomisinin krizler karşısındaki direncini, ülke liderlerinin ekonomiyi güçlendirmek için belirlediği açık vizyon ve stratejik planlara bağladı. Bu durumun, Suudi Arabistan’ı yoğun bir savaş ortamında dahi güvenilir bir stratejik derinlik sağlayan ülke konumuna taşıdığını ifade etti.

Ayrıca, Suudi Arabistan’ın önceden planlama yapma ve gelişmeleri öngörme sorumluluğunu ciddiyetle benimsediğini, bunun ülke ve vatandaşların çıkarlarını koruma çabasının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

Kara taşımacılığı çözümleri

El-Mubti, Suudi Arabistan’ın hiçbir zaman savaş yanlısı olmadığını vurgulayarak, ülkenin stratejik alternatifler geliştirme konusundaki vizyonunun başarılı olduğunu ifade etti. Örnek olarak, Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz üzerinden petrol sevkiyatını sağlayabilme kapasitesini ve mevcut lojistik altyapı aracılığıyla Körfez ülkeleri ve diğer bölgelere tüm ihtiyaçların ulaştırılmasını gösterdi.

fvbfr
Suudi Arabistan’dan ham petrol yüklü bir tanker Mumbai limanına ulaştı (AP)

El-Mubti, “Hızlı sonuçlardan biri olarak, Suudi kara taşımacılığı sektörünün yüksek kapasite ve hızlı yanıt verme yeteneği sayesinde, hem yolcu taşımacılığında hem de tedarik zincirlerinin güvence altına alınmasında Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve çevre ülkelerin tüm ihtiyaçlarını karşıladığı görüldü. Bu durum, Suudi Arabistan’ın coğrafi konumunu bölge için ekonomik bir kale haline getirmedeki başarısını kanıtladı” dedi.

Krizleri yönetme yeteneği

Al-Tamayuz Technology CEO’su Abdullah bin Zeyd el-Muleyhi Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan’ın ekonomi, ticaret ve yatırım alanlarını yönlendirme konusundaki stratejik planlarının, küresel ve bölgesel ekonomiyi sarsan ciddi krizler karşısında ülkeye olağanüstü bir dayanıklılık kazandırdığını vurguladı. El-Muleyhi, Suudi ekonomisini mevcut savaşın etkilerine karşı ‘en dayanıklı ekonomilerden biri’ olarak nitelendirdi.

El-Muleyhi, Suudi politikalarının yüksek esneklikle tasarlandığını ve bu sayede krizleri emme kapasitesine sahip olduğunu belirtti. Tarihsel olarak 2008 küresel mali krizinde ekonominin gösterdiği direnci ve günümüzde savaşın etkileriyle başa çıkmadaki başarısını örnek gösterdi.

Ayrıca, ekonomiyi çeşitlendiren politikalar ve kara ile deniz limanlarından oluşan gelişmiş altyapının, Suudi Arabistan’ın eşsiz coğrafi konumunun en iyi şekilde değerlendirilmesine katkı sağladığını ifade etti. El-Muleyhi, Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz üzerinden petrol sevkiyatının mümkün kılındığını ve ‘çoklu nakliye ve ihracat seçeneklerinin bu stratejik direnci mümkün kıldığını’ vurguladı.

El-Muleyhi, Suudi kara taşımacılığı sektörünün bugün bölge ekonomilerinin ‘ana itici gücü’ haline geldiğini, özellikle yolcu ve yük taşımacılığı açısından yoğun kullanım sayesinde güçlü bir büyüme ve canlanma yaşandığını, bu durumun başta BAE olmak üzere bölge ülkelerinin ekonomik krizlere karşı dayanıklılığını artırdığını belirtti.