Pentagon, Çin ve Rusya ile rekabete odaklanıyor

Pentagon, Çin ve Rusya ile rekabete odaklanıyor
TT

Pentagon, Çin ve Rusya ile rekabete odaklanıyor

Pentagon, Çin ve Rusya ile rekabete odaklanıyor

Pentagon, Cuma akşamı yaptığı açıklamada Joe Biden yönetiminin, çoğu hava savunma sistemleri olan “belirli güçleri ve yetenekleri” Orta Doğu'dan geri çektiğini duyurdu. Pentagon Sözcüsü Jessica L. McNulty basına yaptığı açıklamada, "Savunma Bakanı, ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanına bu yaz bölgeden bazı güç ve yeteneklerin, özellikle de bazı hava savunma varlıklarının geri çekilmesi için talimat verdi. Bu karar, ev sahibi ülkelerle yakın koordinasyon içinde ve güvenlik yükümlülükleri yerine getirilerek alındı. Böylece acil bir durumda gelecekteki gereksinimlere hazır olmaları için yüksek talep ve düşük yoğunluğa sahip bazı varlıklar korunacak. Bakanlık, ilgili ortaklara saygı, operasyonel güvenlik ve yerlerin, hareketlerin veya zaman çizelgelerinin ifşa edilmemesi için net ayrıntılar vermeyecek.”
Cumhuriyetçiler Biden yönetiminin bu adımını eleştirmekte gecikmedi. Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz bir tweet'inde, Almanya Kuzey Akım 2 projesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin lehine hareket edip yaptırımları kaldırması nedeniyle Biden'ı, İkinci Dünya Savaşı'ndan hemen önce çokça taviz vermekle bilinen İngiltere Başbakanı Neville Chamberlain'e benzetti.
Cruz, savunma füze sisteminin geri çekilmesini "İran'ın bölgeyi işgalini kolaylaştırmak" olarak nitelendirdi. Ancak Pentagon, bu ekipmanın geri çekilmesine rağmen Orta Doğu'ya "kalıcı bir bağlılığı" olduğu konusunda ısrarcı açıklamalarda bulundu. McNulty, "Bölgedeki kalıcı taahhüdümüz, yakın savunma danışmanlığı ve ortaklık faaliyetlerimizin etkileyici kapsamında görüldüğü gibi çok açıktır. Savunma Bakanlığı, Ortadoğu'da ABD’nin ulusal çıkarlarını ve bölgesel ortaklarını destekleyen en gelişmiş hava ve deniz yeteneklerinden bazılarını temsil eden on binlerce asker bulunduruyor" açıklamalarında bulundu.
Wall Street Journal, Cuma akşamı yayınladığı bir raporda Pentagon'un Irak, Kuveyt, Ürdün ve Suudi Arabistan da dahil olmak üzere sekiz ülkeden Patriot füzesavar sistemini ve bu sistemleri işleten ve destekleyen yüzlerce ABD kuvvetini geri çekmeye karar verdiğini açıklamıştı. Gazeteye göre, bölgeye tahsis edilen muharebe filolarının sayısı da azaltılacak. McNulty, “Bu güçlerin bir kısmı bakım ve onarım için ABD’ye dönecek, bir kısmı da diğer bölgelere yeniden konuşlandırılacak. Bölgede tehditle orantılı olarak güçlü bir askeri varlığı sürdürüyoruz ve bu değişikliklerin ulusal güvenlik çıkarlarımızı etkilemeyeceğinden eminiz. Ayrıca gerektiğinde Ortadoğu'ya kuvvetleri hızla geri gönderme esnekliğini de koruyoruz.” diye konuştu.
Bu muharebe ve savunma teçhizatını ve yeteneklerini bölgeden çekme kararı, Pentagon'un Çin ve Rusya ile rekabete odaklanmak amacıyla ABD kuvvetlerinin dünya sahnesinde konuşlandırılmasına ilişkin incelemesini tamamlamadan önce geldi. Bu karar aynı zamanda Biden yönetiminin direktifleri doğrultusunda ABD güçlerinin Afganistan'dan çekilmesi ile eş zamanlı geldi. Eski ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran'ın 2019'da Aramco petrol sahalarına düzenlediği saldırının ardından füze savunması da dahil olmak üzere Tahran’a yönelik maksimum baskı politikası doğrultusunda bölgedeki askeri varlığını güçlendirme yoluna gitmişti. Ayrıca ABD, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı General Kasım Süleymani’yi öldürmüş, İran da buna yanıt olarak 8 Ocak'ta Irak'ta ABD önderliğindeki uluslararası güçlerin kullandığı iki üsse füze saldırısı düzenlemişti.  Bunun üzerine Washington, Irak'ta Patriot sistemleri konuşlandırma yoluna gitmişti.



İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
TT

İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)

İran ile Batı arasında hem askeri hem de diplomatik cephelerde gerilim tırmanırken, Tahran dün ABD'nin askeri hazırlığının artmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit etti. Avrupa Birliği ise İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nu terör örgütü olarak ilan etti.

İran ordusu dün, Hürmüz Boğazı'nda canlı atış tatbikatları yapılacağı yönündeki NOTAM’la eş zamanlı olarak, savaş cephaneliğine 1000 stratejik insansız hava aracı (İHA) eklediğini duyurdu. Keyhan gazetesi, boğazın kapatılması olasılığını gündeme getirerek, böyle bir adımın "yasal bir hak" olduğunu savundu.

Buna karşılık, Amerika Birleşik Devletleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusundaki kararını beklerken, muhrip gemileri ve bir uçak gemisi de dahil olmak üzere ek takviye birlikleri konuşlandırdı.

Brüksel'de, AB dışişleri bakanları İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun terör örgütleri listesine alınmasını onayladı.

Tahran, Arakçi'nin Ankara ziyaretinin arifesinde, bölgedeki gerilimleri azaltmak amacıyla bölgedeki ülkelerle temaslarını yoğunlaştırdı.


Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times