WHO: Güney Amerika, salgının dünyaya yayılmasında ana odak nokta

WHO: Güney Amerika, salgının dünyaya yayılmasında ana odak nokta
TT

WHO: Güney Amerika, salgının dünyaya yayılmasında ana odak nokta

WHO: Güney Amerika, salgının dünyaya yayılmasında ana odak nokta

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, üye ülkelere Latin Amerika ülkeleri için daha fazla Kovid-19 aşısı ve tıbbi malzeme sağlama çağrısında bulundu. Borrell Çin’in, söz konusu ülkelere en çok yardım sağlayan ülkelerden biri olduğunu, Avrupa için birden fazla açıdan önemli olan bu bölgeye daha fazla müdahale edilmesinin, Avrupa’nın çıkarına olduğunu belirtti.
Borrell’in açıklamasından birkaç saat sonra ABD, WHO tarafından denetlenen ve önümüzdeki Eylül ayına kadar bölgedeki nüfusun yüzde 10’unun aşılanması için 20 milyon aşı dozuna ihtiyacı olduğunu belirleyen COVAX programı aracılığıyla Latin Amerika ve Karayipler’e 14 milyon doz bağışlayacağını duyurdu.
Bu sırada, WHO Güney Amerika bölgesinin salgının dünya genelinde yayılmasının ana odak noktası haline geldiğini, zira söz konusu bölgede bulunan 7 ülkenin şu anda Kovid-19’a bağlı can kayıpları açısından dünya genelinde ilk 10 ülke arasında yer aldığını duyurdu. WHO’nun güncel son verileri, Brezilya ve Meksika hariç olmak üzere bölgedeki 12 ülkedeki toplam can kaybı sayısının 970 binden fazla yani küresel olarak kaydedilen can kayıplarının dörtte birinden fazlasını kaydederken, doğrulanan vaka sayısı 32 milyonu aştığını gösteriyor.  WHO’nun Latin Amerika’daki bölge ofisi dün (Salı) bölgede Kovid-19 kaynaklı günlük ölüm oranının şu anda küresel olarak kaydedilen oranın 8 katı olduğunu ifade etmişti.
WHO Kovid-19 kurbanlarının sayısının dün yüz bin sınırını aştığı Kolombiya’da son haftalarda epidemiyolojik sahnenin hızla kötüye gittiği konusunda uyarıda bulunurken Küba, La Havana’da bulunan Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji Merkezi (CIGB) tarafından geliştirilen Abdala aşısının klinik denemelerinin üçüncü faz sonuçlarının yüzde 92 oranında etkinlik gösterdiğini, aşının kullanımına yönelik onay talebinde bulunmaya hazır olduğunu açıkladı. Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel Twitter hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda “Maruz kaldığımız iki faciaya (Kovid-19 ve ABD ablukası) rağmen Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji Merkezi’ndeki (CIGB) bilim adamlarımız tüm engelleri aştılar ve bu seviyede etkili olan bir aşı geliştirebildiler” ifadelerini kullandı.

Küba, “Soberana 02” isimli aşıyı geliştiriyor
Küba ayrıca klinik denemelerde yüzde 62 oranında etkinlik gösteren Soberana 02 isimli başka bir aşı daha geliştiriyor. Aşıları geliştiren söz konusu merkez, şu anda tedavülde olan aşılar arasında hala etkili olan Hepatit aşısını geliştiren ilk merkez olmuştu.
Bunun yanı sıra, WHO Güney Afrika’nın AB, Fransa ve WHO uzmanlarının desteğiyle, orta vadede Kovid-19’a karşı aşı üretmek ve uzun vadede ise başka aşılar geliştirme hedefiyle mesajcı RNA (mRNA) teknolojisinin kullanılmasına uygun olan kıtadaki ilk merkeze ev sahipliği yapacağını açıkladı. WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, salgının yeterli finansal kaynağa sahip olmayan ülkelerin aşı ve tıbbi malzeme ihtiyaçlarının karşılanmasının ilaç şirketlerinin insafına bırakılamayacağı ve bu konuda sadece bir avuç şirkete güvenilmesinin söz konusu ülkelerde halk sağlığı tehlikesi ve küresel bir sağlık tehdidi oluşturduğunu belirtti. Ghebreyesus zengin ülkelerin epidemiyolojik durumda istikrarlı bir iyileşmeye tanık olarak izolasyon ve ihtiyati tedbir kısıtlamalarını hafifletmeye başlarken, Afrika, Asya ve Latin Amerika felaketin habercisi olan yeni salgın dalgalara maruz kaldığını belirtti.
WHO’nun Yeni Ortaya Çıkan Hastalıklar ve Zoonoz Hastalıklar Bölümü Direktörü Maria Van Kerkhove, önceden Hindistan varyantı olarak bilinen Delta varyantının, birçoğunun düşük aşılama oranlarına sahip olan 92 ülkede yayıldığının doğrulanmasının ardından WHO açısından büyük bir endişe kaynağı haline geldi. Kerkhove “Delta varyantı şu ana kadar ortaya çıkarak tüm dünyaya yayılan en hızlı varyant. Bununla birlikte, bazı ülkelerin yeterli aşılama seviyelerine ulaşmaksızın, sağlık ve sosyal koruma kısıtlamalarını kaldırmak veya hafifletmek için acele ettiğini fark ediyoruz. Kerkhove mevcut verilerin bu varyantın ölüme veya şiddetli enfeksiyonlara neden olma kabiliyetinin belirlenmesine izin vermediğini ancak tek dozun varyanta karşı yeterli olmaması sebebiyle tam doz uygulanması şartı ile aşıların hala söz konusu varyanta karşı güçlü olduğunu belirtti.
WHO Acil Durumlar Programı Direktörü Mike Ryan, Delta varyantının önceki varyantlardan daha etkili olduğu için zayıf olanları öldüreceğini açıkladı. Ryan bu bölgelerdeki ülkelere yeterli aşının ulaştırılması için hızlı adımlar atılmazsa, Latin Amerika, Afrika ve Asya’daki vaka ve ölüm sayısında büyük bir artış olabileceğine yönelik uyarıda bulundu.
WHO’nun Tokyo Yaz Olimpiyatları öncesinde Japonya’daki epidemiyolojik sahneyi yakından izlediğini ve yeni vaka oranının bir milyon vatandaş başına 80 vakayı geçmediğini ve sayıların giderek iyileştiğini belirten Ryan, kurumun olimpiyatlar sırasında alınacak önlemleri belirlemek için olimpiyat komitesi ve organizatör komitedeki yetkililerle görüşmeler yaptığını duyurdu.



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.