Kral Abdullah ve Bennett, ilişkilerde yeni bir sayfa açma yönünde anlaştı

İsrail Başbakanı Bennett (Getty Images) - Kral 2. Abdullah (AP)

Kral 2. Abdullah bin Hüseyin ile İsrail Başbakanı Naftali Bennett’ın Amman'daki kraliyet sarayında bir araya geldiği bildirilmişti. Tel Aviv'den üst düzey bir siyasi kaynak ise Cuma yaptığı açıklamada, görüşmenin iki ülke arasında yeni bir sayfa açma yönünde kesin bir kararla sonuçlandığını duyurdu. Aynı zamanda “Yeni İsrail hükümeti, eski başbakan ve şimdiki muhalif lider Binyamin Netanyahu'nun görev süresinin son yıllarında İsrail ile ilişkileri kötüleşen tüm ülkeler ve liderleri ile ilişkileri iyileştirmeye karar verdi” ifadelerine başvurdu.
Söz konusu kaynağın ifade ettiğine göre yeni hükümet ilk aylarında ABD yönetimi, ABD’deki Demokrat Parti, Avrupa Birliği (AB) ve Arap ülkeleri ile ilişkileri başta olmak üzere İsrail dış politikası ve diplomasisinde gerçek ve somut değişikliklere gitti.
Kaynak, Bennett ve koalisyondaki ortağı Dışişleri Bakanı Yair Lapid'in, Netanyahu döneminde ciddi zarar gören Ürdün ile ilişkilerin yeniden düzenlenmesi konusuna odaklandıklarını doğruladı.
ABD vatandaşlığına sahip Filistinli tutuklu Muntasır Şelbi’nin evini yıktığı için İsrail'i eleştiren ABD Dışişleri Bakanlığı, dün gece yaptığı açıklamada Ürdün-İsrail zirvesini kutladığını bildirerek “Bu tür toplantılar, bölgenin refahına katkıda bulunarak istikrara doğru ilerlemeye yardımcı olur” ifadelerini kullandı. Nitekim oldukça olumlu bir atmosferde geçtiği belirtilen toplantıda son yıllarda iki taraf arasındaki ilişkilerde hakim olan gerginliğe ve liderler arasındaki uzun süreli yabancılaşmaya bir son verilerek yeni bir sayfa açılması ve normal diyaloğa geri dönülmesi konusunda anlaşıldığı vurgulandı.
Dün İsrail basınında çıkan haberlere göre, Kral Abdullah ile Bennett yaklaşık 10 gün önce Salı günü bir araya geldi. Askeri bir helikopter ile gizlice Amman’a uçan Bennett, Kral 2. Abdullah ile başkentteki sarayında buluştu. İsrail kaynakları, Kral 2. Abdullah’ın Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ı da Amman'a davet ederek kendisine Bennett ile görüşmesi hakkında bilgi verdiğini söyledi. Filistinli kaynakların bildirdiğine göre Abbas’a Bennett ile yaptığı görüşmede Filistin meselesini gündeme getirdiğini söyleyen Ürdün Kralı, halkların kabul ettiği adil ve kapsamlı bir barışa ulaşma yönünde gerçek bir siyasi ufuk sağlama yönünde tüm çabaların etkinleştirilmesi gerektiğini de vurguladı. Ayrıca bu yöndeki tek yolun işgali sona erdiren ve Filistin halkının tüm meşru haklarını yerine getiren iki devletli çözüm olduğunu vurguladı.
İsrail tarafından Perşembe günü yapılan açıklamada, Dışişleri Bakanları Eymen Safadi ve Yair Lapid arasındaki görüşmenin, Ürdün ile Filistin arasındaki ticaret alışverişi hacmini ve İsrail'in Ürdün'e sattığı su miktarını artırmak gibi bir dizi ortak endişeye değinildiği söz konusu zirve toplantısının tamamlandığı belirtildi.
Siyasi kaynaklar, dünya ile ilişkilerini iyileştirmeye çalışan İsrail'in kültür ve sanat alanındaki projelere yüz milyonlarca mali yardım sağlayan Creative Europe projesinin temsil ettiği kültür ve medya alanında AB ile bir anlaşmaya katılma yönünde başvurmaya karar verdiğini bildirdi. Başbakan Bennett, yerleşim girişiminin aşırı sağcı bir destekçisi olsa da, 1967'de işgal edilen topraklardaki faaliyetleri bu anlaşmanın dışında tutan Avrupa’nın şartını kabul etti. Bu adımın AB ile Netanyahu döneminde büyük zarar gören ilişkileri yeniden tesis etmeye çalışmak amacıyla atıldığını doğrulayan kaynaklar, Netanyahu hükümetindeki Bilim ve Kültür Bakanı Miri Regev'in İsrail'in 2017'de  Creative Europe anlaşmasına katılımını son dakikada engellediğini de ifade etti. Zirâ bu alanda Avrupa Birliği ile işbirliğine varmak için yerleşimciliği hariç tutan koşullar bulunuyor. Bakan Regev, o sırada yaptığı açıklamada, “Yahudiye ve Samarya Bölgesi (işgal altındaki Batı Şeria) hariç tutulduğu sürece bu konu hükümetin gündeminde olmayacak” ifadelerini kullanmıştı.
Kaynaklar, Dışişleri Bakanı Lapid'in AB dışişleri bakanlarının önümüzdeki Pazartesi Brüksel'deki toplantılarına katıldığı sırada anlaşmaya katılım yönünde imza atacağını umuyor. Haaretz gazetesi haberine göre AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Lapid'i 26 Avrupalı ​​dışişleri bakanıyla görüşeceği, ikili görüşmelerde bulunacağı ve daha sonra kapsamlı bir görüşme gerçekleştireceği toplantıya onur konuğu olarak davet etti. Nitekim bir İsrail dışişleri bakanı Brüksel'deki AB dışişleri bakanları toplantısına 10 yılın ardından ilk kez katılacak. Söz konusu kaynakların ifade ettiğine göre yeni İsrail hükümeti Avrupa ile ilişkilerinde yeni bir sayfa açmak ve Netanyahu'nun kurduğu şüphe ve güvensizliğe dayalı ilişkilerin gidişatını değiştirmek istiyor.