Suriye: Ekmek ve mazot fiyatlarının fırlamasının ardından maaşlara yüzde 50 zam yapıldı

Şam'daki ünlü El-Meydan mahallesinde kurulan pazarda satılan ekmek ve hamur işi ürünler (AFP)

Suriyeliler, Cumartesi akşamı ekmek ve mazot fiyatlarına gelen zam haberiyle yatıp Pazar sabahına askeri ve sivil çalışanların maaş ve ücretlerinde yapılan yüzde 50'lik zam haberiyle uyandılar. Suriye’de ayrıca şehir içi ve şehirler arası seyahat ücretlerinde de artışa gidildi.
Suriye’de tüm sivil ve askeri çalışanların maaş ve ücretlerinde yüzde 50 oranında artışa gidilmesine yönelik iki kanun hükmünde kararname Pazar sabahı yayınlandı. Özel, yarı özel ve kooperatif kuruluşlarında çalışanlar için asgari ücretin artırılması kararı alındı. Yeni zamla birlikte asgari ücret ayda yaklaşık 71 bin Suriye lirası oldu. Askeri ve sivil emeklilere de emeklilik maaşında yüzde 40'lık bir artış sağlandı.
Kararname, el konulan şirket ve kuruluşlarda çalışanları, el konulan özel okullarda çalışanları, tüm kamu kuruluşu çalışanları, devlet katkısının sermayesinin yüzde 75'inden az olmadığı yarı özel sektör kuruluşlarında çalışanları ve Suriye dış temsilciliklerinde çalışan Suriyeli Arap işçileri kapsıyor. Bu Kararname yayınlandığı tarihten sonra takip eden ayın birinci gününden itibaren yürürlüğe girer.
Bu yılın genel bütçesi maaş, ücret ve tazminat için bin 18 milyar Suriye lirası, sosyal destek için 3 bin 500 milyar Suriye lirası ve Ulusal Sosyal Yardım Fonu için 50 milyar Suriye lirası tahsis ediyor. Sübvansiyonsuz benzin fiyatının 2 bin 500 sterlinden 3 bin sterline çıkması ve Suriye'deki en önemli yaşam malzemelerinden biri olarak kabul edilen ve maliyetlerindeki artış nedeniyle hükümetin destekleyemediği ekmek ve mazot başta olmak üzere birçok üründe sübvansiyon hacminin azaltılmasının ardından maaş ve ücretlerdeki artış hafifletici nitelikte geldi. Çiftçilerden alınan buğday fiyatlarının kilosunun 475 liradan 900 liraya yükselmesi nedeniyle bu yıl ekmek yapma maliyeti yüzde 90 arttı. Bu da genel bütçedeki destek ödeneklerinin yıllık 700 milyar liradan bin 300 milyar liraya çıkarılması anlamına geliyor. Bunun yanı sıra günde beş milyon litre mazota denk gelen kamu fırınlarının akaryakıt ihtiyaçları için yüksek maliyet gerekiyor.
Şam rejimi enerji ihtiyacını İran ve bazı müttefiklerinden sağlıyor. Petrol ürünleri, bir litre mazotun (dizel) fiyatının 25 Suriye lirası, bir paket ekmeğin fiyatının 15 Suriye lirası (syp) olduğu 2011 yılından bu yana önemli bir artışa tanık oldu. İç Ticaret Bakanlığı'nın kararına göre, sübvansiyonlu ekmek fiyatındaki artış oranı yüzde 100'e ulaşırken, bir paket (1,1 kilogram) ekmeğin fiyatı 200 syp’ye çıktı. Motorin fiyatındaki artış oranı yüzde 200'ün üzerine çıkarken, ısınmada 180 lira, fırınlarda ve kamuda 139 syp yerine litre başına 500 syp oldu.
Şehir içi ve şehirler arası resmi tarife, servis araçları için (9 ila 14 yolcu kapasiteli) yüzde 28,5 ve minibüs ve otobüs için yüzde 26,7 oranında zamlandı.
Ulaşım ücretlerindeki artış bu yılın başında akaryakıt ve enerji krizinin şiddetlenmesiyle başladı. Bu artışın yansımalarından en belirgini onlarca çalışanın işlerine gitmek istememesi. Yerel gazetelere göre, Suriye Telekom Şirketi'nin Süveyde'deki şubesinde çok sayıda işçi, kendilerini taşıyan servislerin çalışmayı bırakmasının ardından yüksek ulaşım masraflarını karşılayamadıkları gerekçesiyle son birkaç ayda istifalarını sundular. Bu durum insan gücü, teknik kadro ve bakım işçileri eksikliği konusunda alarm veriyor.
Suveyda kırsalındaki bir dizi santral, mazot eksikliğinden dolayı jeneratörlerin çalıştırılamaması nedeniyle elektrik kesintisine maruz kalıyor. Bu durum iletişim kesintisine yol açıyor. Suriye’deki yerel gazete El-Vatan tarafından yayınlanan bir habere göre, telekomünikasyon şirketinin Suveyda’daki şubesi, telefon merkezlerinin sürekliliğini sağlamak için gereken ihtiyacı karşılamak adına ayda 70 bin litre mazota gereksinim duyuyor.