Nucud Secdi
60 yaşını geçtikten sonra hayatınızın zorluklarla, başarılarla, sosyal ve profesyonel takdirlerle dolu sahnesinin perdesi kapanır. Artık kendi başınızasınızdır ve başka hiçbir şeyle ilgilenmiyorsunuzdur. Ancak emeklilikle elde ettiğiniz bu özgürlükle, rahat ve mutlu bir emeklilik dönemi geçirmek için doğru bir şekilde yatırım ve planlama yapmayı gerektirir.
Peki bu dönem neden planlama gerektiriyor? Emekli olmanın da hayatınızdaki diğer geçiş aşamalarından farkı yoktur. Her birine başlamadan önce, en iyisini seçene dek düşünürsünüz ve kafanız karışır. Örneğin eğitim hayatına geçiş, ardından üniversite seçimi ve uzmanlık alanı seçimi, ardından iş arama ve iş seçimi...Her yaşın kendine göre bir seçim aşaması vardır ve her birinin doğru planlanması gerekir.
Emekliliğin anlamı
Emeklilik hayatınızın sonu değil, akisine yaşamın bir dönemi ve parçasıdır. Emeklilikle artık finansal olarak istikrarlı ve zihinsel olarak olgunsunuzdur. Ancak hayattaki en anlamlı mutluluğu bulacağınız bu dönem için bazı şeylere ihtiyacınız var. Bir insan hayatında güçlü bir sebep olmadan yaşayamaz, sürekli olarak hayatının anlamını arar. Şu anda hayattaki rolüm ne? Benim için önemli olan nedir ve ne yapmalıyım? Özellikle aile ve mesleki rollerini tamamladıktan sonra hayata anlam katmak hayatta kalmanın temelidir. Emeklinin hayatına anlam katması sadece hedeflere ve maddi kazanımlara ulaşmak için değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal denge için de bir gerekliliktir.
Emekli sayısındaki artışla birlikte bu insanlara yol göstermek ve yönlendirmek bir zorunluluk haline geldi. Suudi Arabistan Kamu Emeklilik Kurumu, emekli sayısının 2027 yılına kadar yüzde 105 artışla 1,8 milyon erkek ve kadın emekliye ulaşmasını bekliyor.
Bu kategorinin en çok ihtiyaç duyduğu şey planlama ve özellikle de olumsuz olarak bilinen bu aşamada kimse bunun önemini inkar etmiyor. Emekli Pilot Tümgeneral Abdullah es-Saudun, sosyal medyada emeklilik dönemini planlamaktan bahsediyor ve topluma emekliliğin hayatın sonu olmadığını, aksine farklı bir aşamanın başlangıcı olduğuna dair bilinç kazandırmaya çalışıyor.
Es-Saudun, öğrencilerine emeklilik dönemlerini şimdiden planlamaya başlamalarını söylüyor. Buna şaşıran bazılarına ise "50'li ve 60'lı yıllardan sonra mutlu ve sağlıklı bir yaşam için şimdiden plan yapın. Emeklilik düşündüğünüzden daha hızlı gelir ve ne kadar erken planlarsanız, sonuçlar o kadar iyi olur" cevabını veriyor.
Es-Saudun, emeklilik planlarında sağlığa, sağlıklı yaşlanmaya odaklanıyor. Buna gençlik döneminden itibaren spor yaparak ve sağlıklı bir yaşam tarzı izleyerek hazırlanıyor. Emekli olduktan sonra da kendisine destek olacak başarılı bir aile kurma çağrısı yapan es-Saudun, eğlenceli, fiziksel ve zihinsel olarak sağlık verecek olan emeklilik sonrası çalışmanın önemi konusunda her zaman uyarıda bulunuyor.
Kendini erken keşfet
Genellikle emekli olduktan sonra kişi mesleki baskılar nedeniyle ihmal ettiği faaliyetlere ve hobilerine geri döner. Böylece bu hobilerin bir kısmı boş vakitleri doldurma aracına dönüşür ve hatta kişiye emeklilikte ilave bir geçim kaynağı olması da mümkündür.
Ancak es-Saudun, Suudilerin emekli olduktan sonra yaptıkları en belirgin faaliyetlerin gayrimenkul ve hisse satın alma veya tarımla uğraşma yönünde olduğunu belirtirken, hobilerini keşfeden veya iş çerçevesi dışında faaliyetlerde bulunanlar da var diyor. Bu, sonuçları daha sonra netleşecek olan bir trajedidir ve yaptığı şeylerden hiçbir fayda görmeden masraflı faaliyetlerde bulunan ancak bundan zevk alanlar var. Dolayısıyla emeklilerin çoğu köylerine, kırlarına ve çöldeki evlerine geri dönerler.
Emekliliğe psikolojik hazırlık
Bireyin kişisel ve toplumsal değerinin yalnızca yaptığı iş üzerinden değerlendirilmesi, emeklilikte kolay olmayan psikolojik etkilere yol açabilir. Bu nedenle, emeklilik öncesi psikolojik hazırlık, değişimin bireyin yaşamında yaratacağı etkileri azaltır. Birçoğu bu noktadaki psikolojik hazırlığı görmezden geliyor ve ihmal ediyor. Belki de bunun nedeni psikolojik sonuçlar hakkında konuşma eksikliği. Danışman psikiyatrist Meşal el-Agil de emeklilik öncesi psikolojik hazırlıktan ve kişiden kişiye farklılık gösteren - örneğin başka bir şehre taşınmak gibi – emekliliğe eşlik eden yaşam değişikliklerine bağlı olan psikolojik hazırlık döneminin öneminden bahsediyor..
El-Agil, emekli bir kişinin iş arkadaşlığından ve atmosferden uzak kalması ve günlük işlerin aksaması nedeniyle yaşayabileceği rahatsız edici duygulara işaret ederken, iş hayatı boyunca sahip olduğu bazı avantajlara ve emeklilikte bu avantajları kaybetmesine dikkat çekti. Bazılarının emeklilikteki vakitlerini nasıl geçireceklerini düşünmeden ağırlıklı olarak finansal boyuta odaklandıklarını, bu nedenle yalnızlık, sıkıntı, endişe, sinirlilik, can sıkıntısı duygulara eğilimli hale geldiğini belirtiyor. İncelenen emeklilerin üçte birinin uyum sorunu yaşadığından bahseden çalışmalardan birinde de bu emeklilik sonrası depresyon riskini arttığı söyleniyor.
Danışman ve psikiyatr, emeklinin duygularını ve hislerini gizlediğini, bazen kendi içinde hissettiklerinden farklı olarak başkalarının önünde ruh sağlığı yerindeymiş gibi davrandığını, gerçek duygularını yakınlarına anlatmaktan kaçındığını ve bunlarla ilgilenmeyi görmezden geldiğini belirtti. Bu durumun kişinin uzun süreli acı çekmesine ve sorunun daha da şiddetlenmesine neden olduğunu, emekli kişinin psikolojik sıkıntı yaşıyorsa bir akraba, arkadaş ya da psikologla konuşmaktan çekinmemesi gerektiğini kaydetti.
Finansal güvenlik bir önceliktir
Emeklilikte yaşanabilecek finansal sorunlar emekli için önemli bir endişe kaynağı olduğundan, kişinin hayatında istikrarı sağlaması için bir plan geliştirmesi gerekir. Genellikle, kişi erken yaşta karşı karşıya olduğu yükümlülüklerle uğraşırken, emeklilik planına uygun hareket ederek yirmili veya otuzlu yaşlarında birikim yapmaya başlamakta zorlanır.
Suudi Arabistan Ekonomi Derneği İcra Direktörü Abdullah Es-Sakabi, profesyonel yaşamın başlangıcı ile emeklilik için finansal planlamanın başlangıcına dikkat çekiyor. Emeklilik sonrası için finansal planlamanın iyi yapılmadığı her gün, daha iyi bir yaşam ve rahat finansal istikrar fırsatını kaçırmak demektir. Emeklilik sonrası kazancınız, çalışma süresi boyunca aldığınız maaş, ikramiye ve diğer gelirlerin düşmesiyle daha alt seviyede sabit hale gelir. Emekliliğin erken planlanması, gereksinimlerin ve yükümlülüklerin karşılanmasına yardımcı olan rahat bir finansal seviyeye ulaşılmasını sağlar. Bu aşamada herhangi bir acil finansal zorlukla karşı karşıya kalınırsa emeklilik aşaması için tasarrufta bir başarısızlık olduğunu gösterir. Ancak birey bir hedef belirlediği sürece ve bunu başarmak için çabalarsa bu onun için iyi bir şeydir.
Suudi Ekonomi Derneği'nin İcra Direktörü, bir kariyerin başlangıcında bir finansal plan hazırlayarak, bireyin gelirinin büyük bir kısmını biriktirebilmesi için finansal planlama için basit adımlara dikkat çekti. Kişinin evlilik öncesi hayatının başlangıcında herhangi bir maddi zorunluluk ve yükümlülüklerin olmaması nedeniyle kariyerinin başında yaptığı, bütçesinin üzerinde bir araba satın almak veya turizm ve seyahat gibi lüksler için borç alma hatalarına değindi.
Es-Sakabi, emeklilikte finansal güvensizliği azaltmaya yönelik planlara da değindi. Bunlardan birinin uzun vadeli finansal planlardan biri olan için tasarruf ve yatırım olduğunu kaydetti. Ayrıca tasarrufların değerini korumanın ve artırmanın yollarını aramaya da işaret etti. Böylece uzun vadede kazanç sağlayan, gelir artışı sağlayan ve tasarrufları koruyan, istenen hedefe ulaşmaya yardımcı olan hisse senedi piyasaları, yatırım fonları veya ticari projelere katılım gibi, kişiye ve doğasına uygun olan diğer yatırımlar da dahil olmak üzere değerlendirilerek enflasyon ve fiyat artışlarına karşı konulabilir.
Ayrıca konut sahibi olmak ve tüm borçları kapatmak gibi temel gereksinimleri ve yükümlülükleri güvence altına almanın yanı sıra ek bir gelir kaynağı sağlamanın ve bir kişinin kariyeri boyunca sahip olduğu deneyim ve yeteneklerden yararlanmanın önemini vurguladı.
