Libya Temsilciler Meclisi’nin geçen nisan ayında Abdulhamid Dibeybe hükümeti tarafından sunulan genel bütçeyi onaylama olasılığına ilişkin belirsizlik sürüyor. Meclis, henüz bütçeye onay vermedi. Bazı politikacılar, meclisin Kurban Bayramı tatilinden sonra bütçeyi oylayacağını savunurken bazı milletvekilleri ise mevcut koşulların, petrol zenginliği kaynaklarını kontrol etmeye odaklanan yeni, daha şiddetli bir savaşın kapısını açacağından veya siyasi bölünmenin sürmesine katkıda bulunacağından endişe ediyor.
Hükümetin görev süresinin sona ermesine beş aydan daha az bir süre kaldı. Ulusal Eylem Grubu Başkanı Halid et-Tercuman, 90 milyar dinarı aşan devasa bir bütçeyi onaylamanın şu an ‘son derece olağandışı’ olduğunu belirtti. Tercuman, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada parlamentonun daha önce olağanüstü hal maddesini onaylamasının ve hükümet tarafından sunulan bütçede yer alan diğer maddelerin onaylanmamasının yanı sıra yalnızca Yüksek Seçim Komisyonu’na ödenek verilmesini desteklediğini söyledi.
Temsilciler Meclisi’nin geçen hafta ortalarında bütçeyi görüşmek üzere düzenlediği beşinci oturumda yaşanan tartışmalar ve anlaşmazlıklar, bütçenin Kurban Bayramı sonrasına ertelenmesine neden oldu. Meclis sözcüsü Abdullah Belihak, ertelemenin 120 oyla onay gerektiren yeter sayının sağlanamaması nedeniyle yaşandığını belirtirken oturuma, bütçeyi reddedenler de dahil olmak üzere sadece 82 milletvekili katıldığına dikkat çekti.
Ancak Milletvekili Ziyad Dağem, yaşananları, ‘parlamento yönetiminin bütçeyi onaylamayı reddetmek için başvurduğu yeni bir bahane’ olarak nitelendirdi. Dağem, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede “Geçen nisan ayında, yani bu konuda tartışmaların başlamasından bu yana meclisin bütçeyi onaylama niyeti zaten bulunmuyordu” dedi. Dağem, Temsilciler Meclisi’ne ‘gerçekleri açıklığa kavuşturmak ve yeterli çoğunluk huzurunda onaylanıp onaylanmadıklarını öğrenmek için’ önceki hükümetlerin bütçelerini onaylama tutanaklarını açıklama çağrısı yaptı. Meclisteki bazı partileri de ‘bütçenin karşısına engeller koymak’ ile suçlayan milletvekili sözlerini şöye sürdürdü:
“Dibeybe’nin siyasi anlaşmanın hükümlerini devreye sokma ve bütçeyi Başkanlık Konseyi’ne ve Merkez Bankası Yönetim Kurulu’nun onayına sunma hakkı bulunuyor. Bu durum, meclisin, harcamaları denetleme hakkını kaybetmesine neden olabilir.”
Dağem, birçok görüşün aksine önerilen bütçenin diğerlerine kıyasla son on yılın en düşüğü olduğunu dile getirdi. Ziyad Dağem, döviz kurunun bu yıl dolar karşısında resmi olarak yaklaşık dört buçuk dinar kadar değişime tanık olduğuna dikkat çekerek, “Bu, bütçenin 21 milyar dolar civarında olduğu anlamına geliyor” dedi.
Bütçe onayının ertelenmesine ilişkin Libya’nın batısında artan öfkeye dikkat çeken Dağem durumun,’ petrol zenginliği kaynaklarını kontrol etmeye odaklanan yeni, şiddetli bir savaşa kapı açacağı’ uyarısında bulundu.
Milletvekili Rabia Ebu Ras da bir grup milletvekilinin, bütçenin onaylanmasını engellemeye çalıştığını vurguladı. Şarku’l Avsat’a açıklamalarda bulunan Ebu Ras, söz konusu gurubun en başından bu yana projeyi engellemeye çalıştığının altını çizdi. Meclis Başkanı Akile Salih de dahil diğer milletvekillerinin bütçeyi onaylamak istediklerini belirten Ebu Ras, bu grubun itirazlarını gidermek için defalarca diyalog ve müzakere çağrısında bulunduklarını ancak bu adımların herhangi bir sonuç vermediğini kaydetti.
Rabia Ebu Ras sözlerini şöyle sürdürdü:
“Duruma dair spekülasyon yapmaya gerek yok. Bayram tatilinden sonra yeni bir oturum yapılsa bile milletvekillerinin Tobruk’a gitmenin zorluklarına ve sıkıntılarına göğüs germe ve menfaatlerini göz önüne almadan tartışmalara girme hevesi olmadıkça yasal yeter sayı sağlanamayacaktır.”
Aynı şekilde Milletvekili Said Amgheib de dillendirilen eski görüşlere karşı çıkarak “24 Aralık’ta iktidarı devretmesi gereken hükümetin kalan kısa görev süresine ilişkin anlatılanlar inandırıcı ve mantıklı olmasına rağmen bütçenin onaylanması, yasal bir itirazdan kaçınmak için destekleyici yasal bir yeter sayının mevcudiyetine bağlı olacaktır.”
Amgheib, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, mevcut haliyle bütçe taslağına karşı çıkan milletvekilleri hakkındaki söylentileri de yalanladı. “20 milyar dinarlık devasa tahsisler ışığında harcamaların yönlerini belirginleştirmek için kalkınmayı sınıflandırma gerekliliğine dair defalarca çağrı yaptık” ifadesini kullandı.
Milletvekili Said Amgheib sözlerini şöyle sürdürdü:
“Seçim tarihi yaklaştıkça, özellikle de denetim organlarının bölünmesi çerçevesinde paranın yağmalanmasından korktuk. Oldukça büyük bir bütçe gerektirmeyen bir süreçteyiz. Bu hükümetten istenen, birkaç ay içerisinde seçimlere hazırlanmak, elektrik ve likidite sağlayarak vatandaşın acısını dindirmesidir Döviz kuruna gelince; bütçe onaylandıktan sonra değişebilir ve belki iki katına çıkabilir.”
Amgheib, Ulusal Ordu’ya (LUO) ödenek tahsis edilmemesinin bütçenin onaylanmasının ertelenmesinin arkasındaki sebep olduğunu öne sürenlere ilişkin de değerlendirmelerde bulundu:
“Bu gerçek değil. Sunulanların, İçişleri ve Savunma bakanlıklarına ait olmayan oluşumlar ve birimler için mali tahsisleri içerdiği biliniyor. Sınırları koruyan LUO hiçbir şey alamadı. Hükümetin hata yaptığına tanık olduğumuz noktalardan biri de bu. Ancak bütçeye karşı çıkmayla ilgili olarak bu konu üzerinde durmadık. Dibeybe’nin meşru yargı yetkisinin sahibi olan parlamentonun dışından bütçe dayatma eğilimi, özellikle egemen pozisyonların değiştirilememesi ışığında yolsuzluk için bir giriş noktası ve siyasi ve kurumsal bölünmenin ötelenmesi olacaktır. Aynı zamanda uluslararası takibin kapılarını da açacaktır.”
