İsrail’den Suriye'nin kuzeyindeki İran üssüne hava saldırısı

Söz konusu saldırı, Netanyahu'nun görevden ayrılmasından bu yana bu türdeki ilk saldırı oldu.

İsrail'in saldırısına yanıt veren Suriye Savunma Kuvvetleri’ne ait arşivden bir fotoğraf (Reuters - Russia Today)
İsrail'in saldırısına yanıt veren Suriye Savunma Kuvvetleri’ne ait arşivden bir fotoğraf (Reuters - Russia Today)
TT

İsrail’den Suriye'nin kuzeyindeki İran üssüne hava saldırısı

İsrail'in saldırısına yanıt veren Suriye Savunma Kuvvetleri’ne ait arşivden bir fotoğraf (Reuters - Russia Today)
İsrail'in saldırısına yanıt veren Suriye Savunma Kuvvetleri’ne ait arşivden bir fotoğraf (Reuters - Russia Today)

İsrail güçleri, Naftali Bennett'in görevi devralmasından bu yana bu türde ilk hava saldırısını düzenleyerek Suriye'nin kuzeyindeki Halep kırsalında bulunan İran’a ait bazı noktaları bombaladı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) dün (Salı), İsrail’in hava saldırılarının Halep kırsalındaki Sifire bölgesindeki Bilimsel Araştırma Merkezi yakınlarında, İran üssü ve silah depolarının olduğu Cebel Vaha bölgesini hedef aldığını açıkladı. Saldırının İran üssü ve silah depolarının yıkımına yol açtığı kaydedildi. Sifire bölgesinde, İsrail'in İran Devrim Muhafızları ve İran milislerine ait üssün ve silah depolarının bulunduğu Suriye rejim güçlerinin askeri mevzilerine yönelik hava saldırısı sonucu şiddetli patlamalar meydana geldi.
Suriye muhalefet güçlerinin konuya ilişkin yaptığı açıklamada, saldırının, geçtiğimiz yıl boyunca tekrarlanan İsrail saldırıları nedeniyle İran'ın araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin kesintiye uğradığı bölgedeki İran Devrim Muhafızları üsleri ve bir silah fabrikasını hedef aldığı belirtildi.
Suriye ordusundan bir sözcü, füzelerin bölgedeki birkaç yeri hedef aldığını, ancak hava savunma sistemlerinin füzelerin çoğunu vurduğunu ve hasarın incelendiğini belirtti. Suriye resmi haber ajansı SANA, İsrail’in dün yerel saatle 23:37’de Halep’in güneyindeki Sifire ilçesinde bazı noktalara hava saldırısı düzenlediğini ve hava savunma sistemlerinin saldırıyı püskürttüğünü duyurdu. Batılı istihbarat kaynakları, İsrail'in Suriye'deki saldırılarının, ABD'nin son iki yıldır İran'ın askeri gücünü zayıflatmaya dayalı ve çatışmalarda önemli bir artışa yol açmadan uyguladığı politikanın bir parçası olarak geldiğini ifade etti.
Suriye genelinde İran destekli milislerin binlerce üyesi var ve sayıları, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed'e, muhalefetin aldığı toprakları geri kazanması konusunda yardım ettikten sonra geçen yıl içinde arttı. Suriye hükümeti, saldırıların İran varlıklarını hedef aldığını hiçbir zaman kabul etmezken, İran'ın ülkedeki varlığının bazı danışmanlarla sınırlı olduğunu öne sürdü. İsrail ordusundan bir sözcü, ordunun konuya ilişkin dış haberler hakkında yorum yapmadığını söyledi. İsrailli yetkililer daha önce yaptıkları açıklamalarda, önceki füze saldırılarının İran'ın Suriye'de ilerleyişini yavaşlattığını söylemişti. İsrail’in saldırısı sonucu, savaştan önce Suriye'nin en büyük kenti, ticaret ve sanayi merkezi olan Halep'te patlamalar duyuldu. Yetkililer, hava saldırısının elektrik kesintisine neden olmasının ardından şehrin ana elektrik tesisatını onarmak için çalışmaların sürdüğünü belirtti. Söz konusu saldırı, yeni İsrail Başbakanı Naftali Bennett hükümetinin geçen ay iktidara gelmesinden bu yana bu türdeki ilk hava saldırıları oldu.
Bennett, Binyamin Netanyahu'nun İran'ın Suriye'deki askeri genişlemesini sınırlama politikasını sürdürme sözü verdi.  Bu ise İsrail savunma teşkilatının bölgedeki stratejik dengeyi bozduğunu söylediği bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
 
Bennett döneminin Golan'daki ilk saldırısı
Öte yandan Tel Aviv'deki kaynaklar, İsrail tanklarının Golan'daki Kuneytra kenti yakınlarındaki Suriye ordusuna ait bir bölgeyi bombalayıp imha ettiğini bildirdi. Bu da yeni Başbakan Naftali Bennett döneminin Golan'daki ilk saldırısı oldu.
 Kaynaklar, bombalanan alanların son aylarda yoğun bir hareketliliğe tanık olduğunu bildirdi. Kaynaklar İsrail istihbaratının, genişleme ve kalkınma projelerinin liderleri olarak bilinen ve Suriye sınırında İsrail'e karşı cephe açmaya çalışan Golan'da, askeri altyapı için çalışan Lübnan Hizbullahı'nın üst düzey isimlerini içeren bazı heyetlerin bölgedeki fotoğraflarını çektiğine dikkati çekti. 
Söz konusu hava saldırısı, İsrail Genelkurmay Başkanı Aviv Kochavi'nin Washington'da İran ve Hizbullah'ın Suriye'deki varlığını ele alan görüşmelerinden önce gerçekleşti.
İsrail Hava Kuvvetleri 9 Haziran’da Şam ve çevresinin yanı sıra, Humus ve Hama (orta) ve Lazkiye (batı) valiliklerinde rejim güçlerinin ve onlara sadık grupların bulunduğu çeşitli bölgelere hava saldırıları düzenledi. Saldırıda birçok rejim gücü ve bağlı gruplardan unsurların öldürüldüğü kaydedildi. SOHR konuya ilişkin açıklamasında, saldırının Humus'un güneyindeki bir Hizbullah mühimmat deposunu hedef aldığını bildirdi.



Bir ABD yetkilisi İran'ı uyardı: Trump "eylem adamı"

Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, dün BM Genel Merkezi'nde İran'daki durumla ilgili düzenlenen BM Güvenlik Konseyi toplantısında konuşuyor (AFP).
Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, dün BM Genel Merkezi'nde İran'daki durumla ilgili düzenlenen BM Güvenlik Konseyi toplantısında konuşuyor (AFP).
TT

Bir ABD yetkilisi İran'ı uyardı: Trump "eylem adamı"

Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, dün BM Genel Merkezi'nde İran'daki durumla ilgili düzenlenen BM Güvenlik Konseyi toplantısında konuşuyor (AFP).
Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, dün BM Genel Merkezi'nde İran'daki durumla ilgili düzenlenen BM Güvenlik Konseyi toplantısında konuşuyor (AFP).

ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, dün ABD'nin çağrısıyla düzenlenen BM Güvenlik Konseyi acil toplantısında, “İran halkı, İslam Cumhuriyeti'nin acımasız tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir şekilde özgürlüğünü talep ediyor” ifadelerini kullandı.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre Waltz, ABD'nin mesajının açık olduğunu belirterek, “Başkan Donald J. Trump ve Amerika Birleşik Devletleri, İran'ın cesur halkının yanındadır” dedi.

Waltz sözlerine şöyle devam etti: “Başkan Trump, Birleşmiş Milletler'de gördüğümüz gibi bitmek bilmeyen görüşmeler yapan biri değil, eylem adamıdır. Katliamı durdurmak için tüm seçeneklerin masada olduğunu açıkça belirtti ve bunu İran rejiminin liderliğinden daha iyi bilen kimse yok.”

Waltz, protestoların “yabancı bir komplo” ve askeri harekatın öncüsü olduğu yönündeki İran'ın iddialarını reddederek, “Dünyadaki herkes, rejimin her zamankinden daha zayıf olduğunu ve bu yüzden İran halkının sokaklardaki gücünden dolayı bu yalanı yaydığını bilmeli” şeklinde konuştu.

Waltz, “Onlar korkuyorlar. Kendi halklarından korkuyorlar” ifadesini kullandı.


Trump'ın emellerine karşılık olarak Grönland'a mütevazı bir Avrupa askeri misyonu

Danimarka'ya ait bir savaş gemisi, Grönland'daki Nuuk kıyıları yakınlarında devriye geziyor (AP)
Danimarka'ya ait bir savaş gemisi, Grönland'daki Nuuk kıyıları yakınlarında devriye geziyor (AP)
TT

Trump'ın emellerine karşılık olarak Grönland'a mütevazı bir Avrupa askeri misyonu

Danimarka'ya ait bir savaş gemisi, Grönland'daki Nuuk kıyıları yakınlarında devriye geziyor (AP)
Danimarka'ya ait bir savaş gemisi, Grönland'daki Nuuk kıyıları yakınlarında devriye geziyor (AP)

Amerikan, Danimarkalı ve Grönlandlı yetkililer arasında Washington'da yapılan toplantının ardından dün Grönland'a bir Avrupa askeri heyeti geldi. Toplantıda, ABD Başkanı Donald Trump'ın kontrolünü ele geçirme niyetini teyit ettiği özerk Danimarka adası konusunda “temel bir anlaşmazlık” olduğu sonucuna varıldı.

NATO içinde ABD'nin geleneksel müttefiki olan Danimarka, Arktik adasına yeterince ilgi göstermediği yönündeki ABD eleştirilerine yanıt olarak Grönland'daki askeri varlığını güçlendireceğini duyurdu. Çarşamba günü, asker taşıyan iki Danimarka uçağı adaya indi.

Ardından Fransa, İsveç, Almanya, Norveç, Hollanda, Finlandiya ve İngiltere, Danimarka tarafından düzenlenen "Arktik Direnç" tatbikatları kapsamında adaya keşif görevi için askeri güç gönderdiğini duyurdu. Çeşitli ülkelerin savunma kaynakları, örneğin 13 Alman askeri ile Hollanda ve İngiltere'den birer askerden oluşan bu mütevazı Avrupa askeri takviyesinin, orduları Kuzey Kutbu'nda gelecekteki Arktik tatbikatlarına hazırlamayı amaçladığını belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Fransa ve Avrupalılar, çıkarlarının tehdit edildiği her yerde, gerilime yol açmadan, ancak toprak bütünlüğüne saygıdan ödün vermeden varlıklarını sürdürmelidir” dedi. Güney Fransa'nın Marsilya kentindeki bir hava üssünde askeri personele yaptığı konuşmada, Paris'in “rolünün” “egemen bir devletin yanında durarak topraklarını korumayı” gerektirdiğini vurguladı.

“İlk grup Fransız askeri personel zaten bölgede ve önümüzdeki günlerde kara, hava ve deniz araçlarıyla takviye edilecek” dedi. Ancak Beyaz Saray dün yaptığı açıklamada, bu hamlenin Trump'ın planlarını değiştirmeyeceğini ifade etti.

Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt basın toplantısında, “Avrupa'dan asker gönderilmesinin başkanın karar verme sürecini etkilediğini veya Grönland'ı ilhak etme hedefini etkilediğini düşünmüyorum” dedi.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt ve ABD yetkilileri arasında Beyaz Saray'da yapılan toplantının ardından, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Grönland'ın geleceği konusunda, Washington'un Grönland'ı kontrol etme kararlılığının devam ettiğini vurguladı.

“Durumun ciddi olduğu açıktır ve bu nedenle bu senaryonun gerçekleşmesini önlemek için çabalarımızı sürdürüyoruz” dedi. Avrupa güçlerinin “Grönland ve çevresinde ortak tatbikatlara” katılmak üzere konuşlandırılmasını memnuniyetle karşıladı. “NATO içinde, Avrupa ve Kuzey Amerika'nın güvenliği için Kuzey Kutbu'ndaki varlığın güçlendirilmesinin gerekli olduğu konusunda fikir birliği var” dedi.

Bu açıklama, Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen'in 2026 yılında daha büyük bir kalıcı varlık kurma planını duyurmasının ardından geldi. Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Danimarka başbakanı, bugün ve yarın Kopenhag'ı ziyaret edecek ABD Kongresi heyetiyle görüşecek.

Ancak Alman Savunma Bakanı Boris Pistorius, dün akşamı ARD televizyonunda Trump'ın Grönland ile ilgili hedefleri sorulduğunda endişeli olmadığını belirterek, “Amerika Birleşik Devletleri Donald Trump yönetimi ile sınırlı değildir” dedi. Avrupa'nın Grönland'ın “güvenliğini sağlama” konusundaki rolü, ABD başkanının öne sürdüğü “ana argümanı zayıflatıyor”ifadesini kullandı.

Buna karşılık, Rusya Dışişleri Bakanlığı, NATO güçlerinin Grönland'a konuşlandırılmasının ardından “ciddi endişe” duyduğunu açıkladı. Rusya, Grönland'a tehdit oluşturduğu yönündeki görüşü “efsane” olarak nitelendirerek reddetti. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zaharova, Danimarka topraklarının bir kısmının “keyfi olarak Washington'un ilgi alanına dahil edildiğini” söyledi.

“Danimarka ve Avrupa Birliği ile NATO'nun diğer üyelerinin yıllardır yaydığı bir tür Rus tehdidi efsanesi, tamamen ikiyüzlülüktür” diye vurguladı.

Grönland'da Başbakan Jens Frederik Nielsen, “ancak demokrasi ve saygı gibi temel değerler temelinde” ABD ile iş birliği yapma arzusunu dile getirerek, “diyalog ve diplomasi doğru yoldur” dedi.

Danimarka dışişleri bakanı çarşamba günü, Kopenhag'ın “Amerika Birleşik Devletleri ile yakın iş birliği içinde çalışmak istediğini, ancak bu iş birliğinin elbette saygıya dayalı olması gerektiğini” vurguladı.

Görüşmelerin ardından Trump Beyaz Saray'da gazetecilere, “Danimarka ile çok iyi ilişkilerim var ve nasıl sonuçlanacağını göreceğiz. Bir çözüme ulaşacağımızı düşünüyorum” dedi. Kısa süre önce, Truth Social platformunda, ABD'nin “ulusal güvenlik nedenleriyle Grönland'a ihtiyacı olduğunu” ve bunun “inşa ettiğimiz Altın Kubbe için gerekli olduğunu” yineledi.

Trump, Grönland'ın kontrolünü ABD'nin devasa füze savunma projesiyle ilk kez ilişkilendirdi. Ancak Rasmussen, ABD'nin Grönland'ı satın almasının “söz konusu bile olamayacağını” söyledi. “Danimarka'da bunu istemiyoruz, Grönland'da bunu istemiyoruz ve bu tüm uluslararası kurallara aykırı. Bu, egemenliğimizi ihlal ediyor” şeklinde konuştu.

Trump, ülkesinin Rusya ve Çin'in Kuzey Kutbu'ndaki ilerlemelerine karşı koymak için Grönland'a ihtiyacı olduğunu defalarca söyledi ve adayı kontrol altına almak için güç kullanmayı da göz ardı etmedi. Çarşamba günü görüşmeler sürerken, Beyaz Saray Twitter'da iki köpek kızağı gösteren bir karikatür yayınladı. Karikatürde, biri açık gökyüzü altında Beyaz Saray'a, diğeri ise karanlıkta Çin Seddi ve Kızıl Meydan'a doğru giden iki köpek kızağı görülüyor. Rasmussen, Danimarka basınına Grönland'da Çin gemisi veya “büyük” Çin yatırımı olmadığını söyledi.

Washington'daki toplantı öncesinde, başkent Nuuk'taki dükkanların önlerinde, evlerin pencerelerinde, araba ve otobüslerin çatılarında ve hatta vinçlerde kırmızı-beyaz Grönland bayrakları dalgalandı.


İran'daki protestolar yatışıyor... Trump izliyor

Tahran'da dün "Bu bir protesto değil" yazılı pankart taşıyan arabalar sokaklarda dolaştı (AFP)
Tahran'da dün "Bu bir protesto değil" yazılı pankart taşıyan arabalar sokaklarda dolaştı (AFP)
TT

İran'daki protestolar yatışıyor... Trump izliyor

Tahran'da dün "Bu bir protesto değil" yazılı pankart taşıyan arabalar sokaklarda dolaştı (AFP)
Tahran'da dün "Bu bir protesto değil" yazılı pankart taşıyan arabalar sokaklarda dolaştı (AFP)

İran'daki halk protestoları dün yatışırken, ABD artan siyasi baskı ve yeni yaptırımların uygulanmasına paralel olarak, kesin adımlar açıklamadan gelişmeleri izlemeye devam ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik sert tavrını yumuşattı ve cinayetlerin azaldığına dair haberlere atıfta bulunarak, Tahran'ın protestocuları infaz etmekten kaçınmaya devam edeceğini umduğunu belirtti. Trump, yönetiminin durumu “yakından” takip ettiğini ve tüm seçenekleri masada tuttuğunu söyledi.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu gelişme, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin gerilimi yatıştırmaya çalışarak Fox News'e verdiği sürpriz röportajda “asma yoluyla infaz planı olmadığını” belirtip diplomasinin galip gelmesi çağrısında bulunmasının ardından geldi.

Tahran ve diğer şehirlerdeki protestoların hızı yavaşladı. İran'daki insanlar, internet kesintileri ve sıkılaştırılan güvenlik önlemlerinin protestoların ivmesini azaltmaya yardımcı olduğunu, tutuklamaların ise arttığını bildirdi.

ABD Hazine Bakanlığı, protestoların bastırılmasına karıştıkları gerekçesiyle Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi sekreteri Ali Laricani ve Devrim Muhafızları liderlerini hedef alan yeni yaptırımlar açıkladı.