Lübnan’da şimdi de ‘Mikati Krizi’

Özgür Yurtsever Hareket: Mikati'ye yönelik yolsuzluk şüpheleri var

Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)
Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)
TT

Lübnan’da şimdi de ‘Mikati Krizi’

Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)
Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn (Reuters)

Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ı destekleyen (Maruni Hristiyan) Özgür Yurtsever Hareket (ÖYH), yeni Lübnan hükümetini kurmak için eski Lübnan Başbakanı Necib Mikati'nin seçilmesine karşı muhalefetini artırırken, Avn’ın yaklaşımına hakim olan kaynaklar, hükümeti kurmakla görevlendirilecek kişinin ismi konusunda anlaşma sağlanamamış olsa bile, Avn’ın yarın yapılması planlanan parlamento üyeleriyle istişare tarihine bağlı kalacağını belirtti. 
Şarku'l Avsat'a konuşan kaynaklar, "Cumhurbaşkanı Avn, istişareleri erteleme sorumluluğunu tek başına üstlenmeyi kabul etmeyecek. Bu yüzden, istişareleri erteleme konusunda açık bir talep olmadığı sürece bunu kabul etmeyecek" dedi. Kaynaklar, hem ülke içinden hem de dışarıdan yürütülen organize bir kampanya çerçevesinde hükümetin kurulmasını geciktirdiği için Cumhurbaşkanı Avn'ı suçlamaya yönelik açık bir eğilim olduğunu belirtti.
ÖYH ise Mikati'ye karşı kampanyasını sürdürüyor. ÖYH’den önde gelen bir kaynak Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, eski Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Büyükelçi Navaf Selam'ın aday gösterilmesinin bir manevra olmadığını ve Hizbullah ile bir tartışma veya ABD’yi razı etme girişimi olmadığını ifade etti. Ancak bu adaylığın tamamen ‘reddedilen’ Mikati ile mücadele olduğunu itiraf etti. Kaynak, "ÖYH, Hizbullah'ın Şii toplumunun birliğini koruma ve Sünnilerle olan ilişkiyi sarsmama çabasını anlıyor. Ancak bu, Hıristiyanlara ağır yük yüklenmesi anlamına gelmiyor" dedi.
ÖYH Başkanı Milletvekili Cibran Basil, reformları uygulayabilecek ve yerel ve uluslararası alanda güven uyandırabilecek bir hükümet kurulması gerektiğini vurgulayarak, ÖYH’nin en kısa sürede hükümet kurulmasını kolaylaştırma yönündeki tutumuna bağlı olduğunu belirtti. 
ÖYH’nin uluslararası ilişkilerden sorumlu yetkilisi Tarık Sadık ise, ÖYH bloğunun başbakan olarak Necib Mikati'yi seçmeyeceğini ve parlamentodan istifa etmeden önce hükümet kurmak için kısa süreli bir fırsat vereceğini doğruladı. Sadık, Twitter üzerinden şu açıklamayı yaptı:
“Mikati, ABD’nin ve yozlaşmış bir rejimin adayı. Navaf Selam ise Lübnan'ın Birleşmiş Milletler Büyükelçisiydi ve pan-Arap ve Filistin yanlısı bir geçmişe sahip. Meclis Başkanı Nebih Berri, Başbakan Saad Hariri ve İlerici Sosyalist Partisi Lideri Velid Canbolat'ın Mikati'ye yönelmelerini anlıyorum, ancak Hizbullah’ı desteklemiyorlar?”
Aynı bağlamda, ÖYH’den milletvekillerinin de yer aldığı Meclis’teki Güçlü Lübnan bloğunun üyesi olan Milletvekili Hikmet Dib, Mikati ile ilgili yasadışı zenginleşme ve diğer bazı konularda şüpheler olduğunu belirterek, “Lübnan kamuoyu ve sivil toplum bu suçları işleyen bir kişiyi kabul eder mi?” sorusunu sordu. Bloğun şanslıysa başka bir kişinin ismini vermeyi veya isim sunmamayı tercih edeceğini vurgulayan Dib, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
“Mikati, konut kredilerini faiziyle birlikte geri verirse ve cep telefonu şirketlerinin (Mikati bu şirketlerden birinin sahibi) abonelerden aldığı 500 doları geri verirse oyumu alabilir. Şu anda yasaya aykırı olarak alınan her bir dolara ihtiyacımız var. Veya Mikati, ilaç almak ve muhtaçları desteklemek için iki milyar dolar bağışlarsa oyumu ona veririm.”
Öte yandan, Hizbullah'ın parlamento bloğu üyesi Milletvekili Hasan Fadlullah, yeni bir başbakan atama konusunda anlaşmaya varmak için bir dizi parlamento bloğu arasında temaslar gerçekleştirildiğini, bloğun sunulan seçenekler çerçevesinde yarın (Pazartesi) yapılacak toplantıda tutumunu belirleyeceğini ifade etti. Ayrıca bu tutumunu, Baabda Sarayı'ndan yapılacak meclis istişarelerinde açıklayacağını bildirdi.
Fadlullah, engelsiz bir hükümet kurmak ve zamanı kontrol altına alacak koşullar yaratmak için hükümeti kurma görevinin gerçek bir başlangıcı olmasının önemli olduğunu, çünkü önceliğin, devam eden çöküş çerçevesinde, ülkeyi hızla mevcut durumdan kurtarma misyonlarını yürütmek için bir hükümet kurmak olduğunu vurguladı.
Buna karşılık, Emel Hareketi’nden milletvekillerini de içeren Kalkınma ve Kurtuluş Blok’u Üyesi Milletvekili Ali Bezzi, önümüzdeki saatlerin, yapılacak meclis istişareleri sırasında parlamento bloklarının ve siyasi partilerin performans ve tutumlarında bir iyileşme oluşturması gerektiğini ifade etti. Bezzi, bu istişarelerin, krizlerin ve çöküşlerin ortasında popülizmden, simsarlıktan ve şüphecilikten uzak bir şekilde herkese sorumluluk yüklemesini umarak, ülkeyi kurtarma sürecinin bir başlangıcı olacağını belirtti.



İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
TT

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)

Suriye ve İsrail'in Paris'te, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasiye girişmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya varmış olmalarına rağmen, İsrail Suriye topraklarını ihlal etmeye devam etti. İsrail ordusu dün, Suriye'nin Golan Tepeleri'ndeki Kuneytra ilinde birkaç köye girdi, es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde askeri kontrol noktası kurdu ve yoldan geçenlerin üstünü aradı.

Yerel kaynaklara göre iki Hilux ve Hummer aracından oluşan bir İsrail gücü, Berika köyü yönünde Bir Acim beldesine girdi, Bir el-Kabbas'ta yaklaşık on dakika durdu ve ardından bölgeden çekildi. Bu arada Suriye'nin resmi yayın kuruluşu El-İhbariyye, İsrail güçlerinin ‘Kuneytra kırsalındaki es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde üç araçtan oluşan bir askeri kontrol noktası kurduğunu ve yoldan geçenleri aradığını’ bildirdi.

Bu olay, İsrail ordusunun Kuneytra'nın doğusundaki el-Ahmer tepesinde mevzilenip İsrail bayrağını göndere çekerek, eski rejimin düşüşüne kadar Suriye'nin kontrolünde olan gözetleme noktaları ve siperler içeren ileri çatışma merkezleri olarak kabul edilen batı ve doğu el-Ahmar tepelerinin kontrolünü ele geçirmesinden birkaç gün sonra meydana geldi.

İsrail basını dün, ABD'nin himayesinde Paris'te düzenlenen Suriye-İsrail müzakerelerinin, ‘ABD'nin etkin katılımıyla sahada çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda sınırlı bir mutabakat’ ile sonuçsuz kaldığını bildirdi. O tarihten bu yana önemli bir ilerleme kaydedilmedi.

İsrail gazetesi Ma'ariv, üst düzey bir İsrailli yetkilinin, İsrail'in pozisyonunun net ve tartışmaya kapalı olduğunu, Hermon (Şeyh) Dağı'ndan çekilmeyeceklerini söylediğini aktardı.

Yetkili, Suriye'nin güvenlik anlaşmasını İsrail'in çekilmesiyle ilişkilendirme talebinin, müzakerelerin teknik koordinasyon aşamasından öteye geçememesinin nedeni olduğunu vurguladı.

dfgrty
Kuneytra'nın batısındaki Tel el-Ahmer'deki İsrail askeri üssü (Facebook)

Araştırmacı ve siyasi analist Muhammed es-Süleyman, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Paris'te yapılan son müzakere turunun, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmayı ve İran destekli milislerin sınırdan geri dönmesini engelleyerek bölgedeki istikrara katkıda bulunacak bilgilerin paylaşılmasını amaçladığını söyledi.

Süleyman, müzakerelerin tıkanmasının nedeninin, İsrail'in Suriye topraklarında ihlallerinin yanı sıra Suriye’nin güneyi ve el-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörlere desteğini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Süleyman’a göre İsrail'in bu politikaları müzakerelerde baskı aracı olarak izlediğini, ancak bunun müzakerelerin başlaması konusunda anlaşma olasılığını zayıflatıyor.

İsrail ayrıca 8 Aralık 2024 tarihinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Bu durum, ‘İsrail'in 8 Aralık öncesi sınırlarına tamamen çekilmesini’ ısrarla talep eden ve ‘bu sınırlar içinde bir tampon bölge kurulmasını ulusal egemenliğin ihlali’ olarak nitelendirerek reddeden Şam için kabul edilemez.

Suriyeli araştırmacı Süleyman, Şam'ın ‘bölgedeki gerilimi azaltmanın ve ihlalleri durdurmak amacıyla sınırlı bir güvenlik anlaşması yapmanın yanı sıra İsrail ile Suriye'nin güneyindeki ve Suriye'nin El-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörler arasındaki iletişimi durdurmak istediğini söyledi.

İsrail'in bu bağlantıları, Suriye devletinin istikrarını bozan aktörleri desteklemek için kullandığı göz önüne alındığında bu talebin doğal olduğuna işaret eden Süleyman, İsrail'in, ‘gerçek bir caydırıcı unsur olmaksızın’ ihlallerine devam etmek için ABD'nin desteğini kullandığının altını çizdi.

dfrgty
Hermon (Şeyh) Dağı'ndaki bir kontrol noktasının yanında duran bir İsrail askeri, 8 Ocak 2025 (AFP)

İsrail ordusu bir yılı aşkın bir süredir, neredeyse her gün Suriye topraklarını işgal etmeye devam ediyor. Özellikle Kuneytra vilayetinin kırsal kesiminde sınır hattı üzerinde bulunan köylerde kontrol noktaları kuruyor, yoldan geçenleri tutuklayıp sorguluyor, tarım arazilerini buldozerlerle yıkıyor ve ekinleri tahrip ediyorlar.

6 Ocak'ta, bilgi alışverişini koordine etmek, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasi ve ticaret fırsatlarını değerlendirmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması oluşturulması konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen, İsrail'in uygulamaları azalmadı. Geçtiğimiz hafta Fransa'nın başkenti Paris’te Suriye, İsrail ve ABD temsilcilerinin katıldığı iki günlük yoğun görüşmelerin ardından yayınlanan üçlü bildiride böyle belirtildi.

Araştırmacı Muhammed Süleyman'a göre İsrail'in askeri kuleler ve karakollar inşa etmesi, bölgenin parçalanmasına katkıda bulunrken sınırların kontrolünü kolaylaştırıyor ve bölgeyi tek taraflı bir askeri bölgeye dönüştürüyor. Süleyman, İsrail'in sivillere ve Suriye'nin egemenliğine yönelik uygulamalarının şüphesiz ‘orta ve uzun vadede genişleme ve yerleşim korkularını artırdığını’ belirtti.

Öte yandan Suriye hükümetinden bir kaynak, bu ayın 5'inde İsrail ile müzakerelerin yeniden başlamasının ‘Suriye'nin müzakere edilemez ulusal haklarını geri kazanma konusundaki sarsılmaz kararlılığını teyit ettiğini’ açıkladı.

fgthyu
Suriye'nin güneyinde, İsrail sınırına yakın Kuneytra şehrindeki bir gözlem noktasında Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlemci Gücü (UNDOF) mensubu bir asker (AFP)

Görüşmelerde Suriye, İsrail ile arasında 1974'te imzalanan ‘Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşmasının’ yeniden yürürlüğe konmasını talep etti. Böylece Suriye'nin egemenliğini diğer tüm hususların üzerinde tutan ve Suriye'nin iç işlerine herhangi bir müdahalenin önlenmesini garanti eden adil bir güvenlik anlaşması çerçevesinde İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 tarihinden önceki konumlarına çekilmesi garanti edilecekti.

Suriye yetkilileri, Beşşar Esed rejiminin düşmesinden bu yana, ABD'nin arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle bazı müzakereler gerçekleştirdi, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. İsrail, Suriye topraklarında silahsız bir tampon bölge kurulmasında ısrar ederken, Şam bunu reddediyor.


Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
TT

Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)

Fransa'nın başkenti Paris'te 5 Mart'ta Lübnan ordusunu desteklemek için bir konferansın düzenleneceğinin duyurulması, meşru kurumların silahların devletle sınırlandırılması kararını uygulamaya koyma yönündeki uluslararası iradeyi yansıtıyordu.

Dün yapılan duyuru, Suudi Arabistan, ABD, Fransa, Mısır ve Katar temsilcilerinden oluşan beşli grubun desteğiyle uluslararası bir ivme kazandı. Bu adım, ordunun görevlerini, özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını tamamlamasını sağlamak için atılan bir adım olarak görüldü.

Konferans öncesinde, ihtiyaç ve gereklilikleri belirlemek üzere Lübnan ordusu komuta kademesi ile bağışçı ülkeler arasında toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Buna karşın Hizbullah iç savaşla tehdit etti. Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati yaptığı açıklamada, yetkililerin Litani Nehri’nin kuzeyi hakkındaki açıklamalarının ‘hükümetin kaos ve istikrarsızlığa, kimsenin memnun olmayacağı bir iç duruma ve belki de iç savaşa doğru gittiği anlamına geldiğini’ söyledi.


Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
TT

Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün yaptığı açıklamada, “SDG (Suriye Demokratik Güçleri) Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş savaşını engellemeye çalıştı, ardından şehrin stratejik bölgelerine yayıldı” dedi.

Eş-Şara, haber kanallarında yayınlanan bir televizyon röportajında, "Kürt unsuru Suriye'deki durumla bütünleşmiş durumda ve Kürtlerin orduda, güvenlikte ve parlamentoda yer almasını istiyoruz, ancak PKK (Kürdistan İşçi Partisi) onları kalkınma fırsatlarından mahrum bırakmak istiyor" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı, “SDG örgütünün sorunu, birden fazla lideri olması ve askeri kararlarının PKK örgütüyle bağlantılı olmasıdır” diyerek, “(SDG) Halep'te sivil ve ekonomik hayatı engelledi ve Nisan anlaşmasının şartlarına uymadı” şeklinde konuştu.