ABD Savunma Bakanı: Afgan güçlerinin ilk görevi Taliban’ın ilerleyişini yavaşlatmak

Afganistan'ın güneyindeki Kandahar'daki çatışmalardan binlerce aile kaçtı

Alaska ziyareti sırasında Afgan güvenlik güçlerinin ilk göreviyle ilgili gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin (Reuters)

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin dün yaptığı açıklamada, Afgan güvenlik güçlerinin ilk görevinin ülkedeki toprakların kontrolünü yeniden kazanmaya çalışmadan önce Taliban'ın ilerleyişini yavaşlatabileceklerinden emin olmak olduğunu söyledi. Austin’in bu açıklaması Afgan güçlerinin ülkenin stratejik açıdan önemli bölgelerinin etrafındaki varlıklarını artırmayı planladığı bir dönemde  geldi.
Reuters haber ajansı Afgan ordusunun Taliban’a karşı savaş stratejisini düzelterek askerlerini Kabil, diğer şehirler, sınır kapıları ve hayati öneme sahip altyapı gibi daha önemli bölgelerin etrafında konuşlandırdığını aktardı. Austin Alaska eyaletini ziyaret ettiği sırada basın mensuplarına yaptığı açıklamada “Kuvvetlerini büyük nüfuslu merkezlerin etrafında güçlendiriyorlar. Kuvvetlerin Taliban’ı durdurup durduramadığı konusuna gelirsek; sanırım yapmaları gereken ilk şey Taliban’ın ilerleyişini yavaşlatabildiklerinden emin olmak” ifadelerini kullandı.
Austin’in bu açıklaması, ABD ordusunun Başkan Joe Biden'ın emriyle 31 Ağustos itibariyle Afganistan'daki görevine son vermeye hazırlandığı sırada geldi. Austin Afganların ilerleme kaydetme kapasitesine ve potansiyeline sahip olduğuna inandığını ifade etti ancak “Ne olacağını göreceğiz” dedi.
ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) çarşamba günü açıkladığı tahminlerine göre, daha fazla toprağı ele geçiren Taliban, şu anda Afganistan'daki idari merkezlerin yarısından fazlasını kontrol ediyor. Ayrıca Taliban, eyalet başkentlerinin yarısını tecrit etmek için kenar semtlere baskı yapıyor. ABD güçleri 11 Eylül 2001'de New York ve Washington'a yapılan saldırıların ardından El-Kaide'yi cezalandırmayı başaran ancak Afganistan'da bir an olsun barışı sağlayamayan savaştan çekilirken Taliban’ın hızlı bir şekilde toprakların kontrolünü ele geçirmesi Afganları endişelendiriyor. ABD liderliğindeki yabancı güçler ülkeden çekilmelerinin son aşamalarını gerçekleştirirken ABD ordusu, Taliban'ın baskısı altında kalan Afgan hükümet güçlerini desteklemek için hava saldırılarına devam etti. Biden, Afgan güçlerine mali destek verme ve askıya alınan barış görüşmelerini yeniden başlatmak için diplomatik çabaları iki katına çıkarma sözü verdi. Cuma günü Biden “özel göçmen vizeleri için başvuran Afganlar da dahil olmak üzere mültecilerin Afganistan’daki durumdan kaynaklanan beklenmedik acil” ihtiyaçlarını yerine getirmek için 100 milyon dolar değerinde bir acil yardım fonu sağlanacağını duyurdu.
Öte yandan yetkililerin dün yaptıkları duyuruya göre Taliban’ın eski kalesi Kandahar'daki çatışmalardan dolayı 22 binden fazla Afgan evlerini terk etti. İsyancıların ABD liderliğindeki uluslararası güçlerin ülkeden nihai olarak çıkmaya başlamasından birkaç gün sonra geniş çaplı bir saldırı başlatmalarının ardından geçtiğimiz mayıs ayının başından beri Kandahar da dahil olmak üzere birçok Afgan eyaletinde şiddet arttı. Taliban Hareketi onlarca il ve sınır kapısının kontrolünü ele geçirdi ve savaşçıları birkaç eyaletin başkentlerini kuşattı. Kandahar Mülteci İşleri Dairesi Başkanı Dost Muhammed Daryab, Fransız haber ajansına (AFP) verdiği demeçte “Çatışmalar yüzünden Kandahar'dan geçen ay 22 bin aile kaçmak zorunda kaldı. Hepsi şehirdeki tehlikeli bölgelerden daha güvenli bölgelere sığındı” dedi. Dün, Kandahar şehrinin sınırında çatışmalar devam etti. Kandahar Vali Yardımcısı Lalai Dastageeri AFP’ye yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Güvenlik güçlerinden bazı birimlerin, özellikle de polisin ihmali, Taliban'ın bu kadar yaklaşmasına yol açtı. Şu anda güvenlik güçlerimizi organize etmeye çalışıyoruz.”
Yerel yetkililer, sayılarının 154 bine ulaştığı tahmin edilen yerinden edilmiş kişiler için dört kamp kurmuştu.
Kandahar sakini Hafız Muhammed Ekber, kaçtıktan sonra evinin Taliban tarafından ele geçirildiğini söyledi. Ekber “Bizi ayrılmaya zorluyorlar… Şu anda 20 kişilik ailemle birlikte tuvaleti olmayan bir kampta kalıyorum” dedi. Mahalle sakinleri, önümüzdeki günlerde çatışmaların kızışmasından korkuyor. Ailesiyle birlikte bir mülteci kampına yerleşen Han Muhammed ise “Gerçekten savaşmak istiyorlarsa, çöle gidip orada savaşmalılar. Şehri yıkmaya gerek yok. Galip gelirlerse hayalete dönmüş bir şehri nasıl yönetecekler?” dedi. Kandahar, 650 bin nüfusu ile Kabil'den sonra Afganistan'ın ikinci büyük şehri. Ülkenin güneyinde kalan vilayet, 1996-2001 yılları arasında Afganistan'ı yöneten Taliban rejiminin merkez üssüydü. 11 Eylül saldırılarının ardından 2001'de ABD tarafından devrilen Taliban, bugüne kadar devam eden kanlı bir isyana liderlik etti. Mayıs ayı başlarında başlattıkları son saldırıda Taliban güçleri Afganistan'ın 34 vilayetinde bulunan 400 idari merkezden yaklaşık yarısının kontrolünü ele geçirdi.
Bu haftanın başlarında, ABD Genelkurmay Başkanı General Mark Milley, Taliban'ın Afganistan’ın dört bir yanında yaptığı saldırılarla “stratejik bir ivme” kazandığını söyledi. Bununla birlikte İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Taliban'ı temmuz ayında ele geçirdikleri Pakistan sınırı bitişiğindeki Spin Boldak kasabası da dahil olmak üzere ele geçirdikleri bölgelerde insanları göçe zorlamak, mallarını yağmalamak ve evlerini ateşe vermekle suçladı.
HRW Asya Bölümü Direktörü Patricia Grossman konuya ilişkin yaptığı açıklamada “Taliban liderleri herhangi bir ihlalden sorumlu olduklarını kabul etmiyor. Ancak kontrolleri altındaki bölgelerde insanları yerlerinden etme, rastgele tutuklama ve öldürme ile ilişkili gittikçe artan kanıtlar bölge sakinleri arasında endişelere yol açıyor” ifadelerini kullandı.
Buna ilaveten İçişleri Bakanlığı, Afgan makamlarının son aylarda Taliban saldırısı yüzünden artan şiddeti önlemek için ülkenin 34 eyaletinden 31'inde gece sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlandığını duyurdu. Taliban’ın başlattığı topyekun saldırı, isyancıların mayıs ayının başından bu yana büyük sınır kapılarının ve onlarca idari merkezin kontrolünü ele geçirmesine ve birçok eyaletin başkentini kuşatmasına neden oldu.
İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada “Şiddeti ve Taliban'ın eylemlerini engellemek amacıyla Kabil, Pençşir ve Nangarhar hariç 31 eyalette gece sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlandı” ifadeleri kullanıldı. Afganistan İçişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Ahmet Ziya basın mensuplarına yaptığı açıklamada sokağa çıkma yasağının 22.00 ile 04.00 saatleri (17:30 ile 23:30 GMT) arasında uygulanacağını söyledi.