عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
EKONOMİ

Merkez Bankası'nın 2021 yılı enflasyon hedefi yüzde 12,2'den yüzde 14,1'e çıktı

TCMB
TCMB
    İstanbul/Şarkul Avsat
TT
TT

Merkez Bankası'nın 2021 yılı enflasyon hedefi yüzde 12,2'den yüzde 14,1'e çıktı

TCMB
TCMB

Yılın üçüncü Enflasyon Raporu sunumu, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Şahap Kavcıoğlu başkanlığında gerçekleşti. 
2021 yılı ilk çeyreğinde Türkiye’de milli gelirin yıllık bazda yüzde 7 oranında arttığını söyleyen Kavcıoğlu, “İktisadi faaliyet gücünü korudu ve potansiyelin üzerinde seyretmeye devam etti” dedi. 
Kavcıoğlu, birinci çeyrekteki yıllık büyümenin sürükleyicisinin iç talep olduğunu söyledi ve ekledi: Net ihracat büyümeye 2009 yılı üçüncü çeyreğinden bu yana ilk defa pozitif katkı verdi. 
Merkez Bankası Başkanı, marttan bu yana yüzde 19 seviyesinde tutulan politika faizi ve para politikası hakkında da konuşarak "Para politikasında sıkı duruşumuzu koruduk" dedi. 
Kavcıoğlu, döviz kuru oynaklığının bir önceki enflasyon raporu dönemine göre gerilediğini ancak hâlâ yüksek seviyede olduğunu vurguladı. 
Yılı cari fazla ile kapatmayı beklediklerini aktaran Şahap Kavcıoğlu, "Sıkı para politikası duruşunun enflasyonda düşüşü sağlama önceliği doğrultusunda kararlılıkla sürdürülmesi oynaklıklara karşı önemli bir tampon işlevi görmektedir" dedi. 
“Fiyat istikrarı temel amacımız doğrultusunda, elimizdeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz” diyen TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, “Politika duruşu, enflasyonun üzerinde bir düzeyde oluşturulmaya devam edecektir” diye konuştu. 

"Para politikası enflasyonu düşürmek için tek başına yeterli değil" 
Nisan ve mayıs aylarındaki enflasyonun tahminlerle uyumlu gerçekleştiğini belirten TCMB Başkanı, hazirandaki normalleşme adımları ile enflasyonun tahmin aralığının üst sınırına yaklaştığını hatırlattı. 
Kavcıoğlu, “Para politikası enflasyonu düşürmek için tek başına yeterli değil. Enflasyonu artıran yapısal sorunlar çözülmeli” ifadelerini kullandı.

Enflasyon hedefi yükseltildi
Kavcıoğlu, Merkez Bankası’nın enflasyon tahminlerini de açıkladı. Buna göre: 
- Nisan Enflasyon Raporu’nda yüzde 13 öngörülen 2021 yılı gıda enflasyonu, yüzde 15’e çıkarıldı. 2022 için tahmin ise yüzde 9,8’den yüzde 10,1’e yükseltildi. 
- Bir önceki raporda yüzde 12,2 öngörülen 2021 yılı tüketici enflasyonu ise yüzde 14,1 ‘e revize edildi. 2022 için enflasyon tahmini yüzde 7,8, 2023 için ise nihai hedef olan yüzde 5 seviyesinde açıklandı. 
Raporda tüketici enflasyonu için şu ifadeler yer aldı: 
"Enflasyonun yüzde 70 olasılıkla
2021 yılı sonunda orta noktası yüzde 14,1 olmak üzere yüzde 12,2 ile yüzde 16 aralığında; 2022 yılı sonunda orta noktası yüzde 7,8 olmak üzere yüzde 5,4 ile yüzde 10,2 aralığında gerçekleşeceği tahmin edilmektedir."
Şahap Kavcığlu’nun yaklaşık yarım saat süren Enflasyon Raporu sunumu sonrası soru-cevap kısmına geçildi. Kavcıoğlu’nun açıklamalarından öne çıkan kısımlar şu şekilde: 
- Küresel enflasyon gelişmelerine baktığımızda hem arz hem de talepten kaynaklandığını görüyoruz. Ancak büyük ölçüde emtia fiyatlarından kaynaklanıyor. Dünyadaki bu enflasyonun geçici olduğunu düşünüyoruz. 
- Gelişmekte olan ülkelerin yalnızca bir kısmı faiz artırımına gitti. Gelişmiş ülkelerde sözlü yönlendirme dışında herhangi bir faiz artırımı olmadı. 
- Türkiye’de biz daha önce enflasyon ve cari açık problemi nedeniyle çok önceden başlattığımız sıkı para politikası duruşumuzun etkilerini yavaş yavaş görmeye başladık. Nisan enflasyon raporunda belirttiğimiz gibi yılın son çeyreğinde belirgin şekilde düşeceğini öngörüyoruz. 
- Sıkı para politikası duruşumuzu, küresel risklere rağmen devam ettireceğiz. Olumlu gelişmeler, hem enflasyonun düşeceği hem politika faizinin enflasyonun üzerinde gerçekleşeceği konusunda ümidimizi artırıyor. Bunun en önemli göstergesi Türkiye’nin hem cari fazla verecek olması, turizmin canlanması… Bu yıl, 2019 yılının da üzerine çıkacak yaklaşık 20 milyar dolarlık turizm geliri bekliyoruz. 
- Bununla beraber ihracatımızın artmaya devam etmesi cari fazla vereceğimiz beklentisini devam ettiriyor. Enflasyon belirgin şekilde düşüşe geçecek. Cari fazla vermemiz, kur üzerinde de önemli bir etki edecek. 

Enflasyon yüzde 18'e dayandı
Şahap Kavcıoğlu, yaklaşık 4,5 ay TCMB Başkanlığı görevinde kalan Naci Ağbal’ın ardından 20 Mart’ta bu göreve atanmıştı. 
Kavcıoğlu’nun göreve gelmesinden sonra gerçekleşen ikinci Enflasyon Raporu sunumunda 2021 yılı enflasyon tahmini yüzde 12,2 seviyesinde açıklanmıştı. Naci Ağbal’ın sunduğu yılın ilk Enflasyon Raporu’nda ise bu hedef yüzde 9,4’tü. 
Kavcıoğlu’nun 29 Nisan’da gerçekleşen sunumu sonrası en fazla yapılan eleştiri, “ekonomist ve gazetecilerle iletişiminin yetersiz olduğu” yönündeydi. 
Başkan'ın, gelen sorulara önceden hazırlanmış cevapları okuyup geçmesi, metin dışına hiç çıkmaması, bazı kişilerin sorularını almaması da çok eleştiri aldı. 
İkinci Enflasyon Raporu’nda en fazla öne çıkan konulardan biri “Politika faizini güçlü dezenflasyonist etkiyi muhafaza edecek şekilde enflasyonun üzerinde bir seviyede oluşturmaya devam edeceğiz” ifadesinin sık tekrarlanmasıydı. 
O dönem olduğu gibi bugün de Merkez Bankası’nın politika faizi yüzde 19 seviyesinde. Nisanda yüzde 17,14 olan yıllık enflasyon oranı ise haziran itibarıyla yüzde 17,53’e çıkmış durumda. 
Independent Türkçe
 

Daha fazlasını oku

 
 
EKONOMİ

Petrol fiyatları bugün yüzde 25’in üzerinde artış gösterdi... Yeni bir günlük rekora doğru ilerliyor

Kaliforniya’nın Kern County bölgesindeki bir petrol kuyusu (AFP)
Kaliforniya’nın Kern County bölgesindeki bir petrol kuyusu (AFP)
TT
TT

Petrol fiyatları bugün yüzde 25’in üzerinde artış gösterdi... Yeni bir günlük rekora doğru ilerliyor

Kaliforniya’nın Kern County bölgesindeki bir petrol kuyusu (AFP)
Kaliforniya’nın Kern County bölgesindeki bir petrol kuyusu (AFP)

Petrol fiyatları bugün yüzde 25’in üzerinde artış göstererek 2022 ortalarından bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. Artış, bazı büyük üreticilerin arzı kısması ve ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmanın tırmanmasının deniz taşımacılığında uzun süreli aksamalara yol açabileceği endişeleriyle şekillendi.

Enerji piyasaları, özellikle dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı çevresindeki kriz nedeniyle ciddi bir gerilim yaşıyor.

Petrol tankerlerindeki aksaklıklar ve artan güvenlik riskleri, nakliye faaliyetlerini yavaşlattı ve bu durum, Ortadoğu’dan petrol tedarikine yüksek bağımlılığı bulunan Asyalı alıcıları daha savunmasız hale getirdi.

Brent ham petrol vadeli işlemleri 24,96 dolar artışla yüzde 27 yükselerek varil başına 117,65 dolara ulaştı ve tarihteki en büyük günlük sıçramayı kaydetti. Amerikan Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) ise 25,72 dolar artışla yüzde 28,3 yükselerek varil başına 116,62 dolara çıktı.

Bugün erken saatlerde WTI yüzde 31,4 artışla 119,48 doları görürken, Brent ham petrol yüzde 29 yükselerek 119,50 dolara ulaştı. Pazartesi öncesinde, geçen hafta Brent ham petrol yüzde 27, WTI ise yüzde 35,6 oranında yükselmişti.

Singapur merkezli OCBC Bank’ın Yatırım Stratejisi Genel Müdürü Vasu Menon, “Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışı yakın zamanda yeniden başlamaz ve bölgesel gerilimler hafiflemezse, fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının devam etmesi muhtemel” dedi.

Irak ve Kuveyt üretimlerini azaltmaya başladı; önceden doğal gaz üretimini kısmış olan Katar da arzını kısıtlama kararı aldı. Bu adımlar, savaş nedeniyle Ortadoğu’dan yapılan sevkiyatların durmasının bir sonucu olarak fiyatları destekledi.

Fiyatlardaki yükselişe bir diğer etken olarak, İran’da merhum Dini Lider Ali Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’in atanması gösterildi. Bu gelişme, ABD ve İsrail ile çatışmanın başlamasının ardından bir hafta geçmesine rağmen, İran’da sert kanatların hâlâ güçlü şekilde kontrolü elinde tuttuğunu işaret ediyor.

Rakuten Securities’te emtia analisti olan Satoru Yoshida, “Merhum Dini Lider’in oğlu İran’ın yeni Dini Lideri olarak atanmış durumda. Bu durum, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran rejimini değiştirme hedefini daha da zorlaştırıyor” şeklinde konuştu.

Yoshida, “Bu gelişme, alımları hızlandırdı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmaya ve petrol üreten ülkelerin tesislerine saldırılar düzenlemeye devam etmesi bekleniyor; geçtiğimiz hafta da buna şahit olduk” ifadelerini kullandı.

Yoshida, WTI fiyatının kısa süre içinde varil başına 120 dolara, ardından 130 dolara yükselmesini öngördü.

Savaş, tüketicileri ve şirketleri, çatışma kısa sürse bile haftalar veya aylar süren yüksek yakıt fiyatlarıyla karşı karşıya bırakabilir. Bunun nedeni, üreticilerin zarar görmüş tesisler, lojistik aksaklıklar ve taşımacılıkta artan risklerle mücadele etmesi olarak gösteriliyor.

ANZ Bank’ta kıdemli emtia stratejisti olan Daniel Hines, “Bir sonraki kritik gösterge, durumun İran’ı petrol kuyularını kapatmaya zorlayıp zorlamayacağıdır. Bu yalnızca üretimi etkilemekle kalmaz, aynı zamanda çatışma sona erdikten sonra yanıt süresini de geciktirir. Bu da fiyatların uzun süre yüksek kalmasına yol açar” dedi.

Üç petrol sektörü kaynağı, dün Irak’ın güneyde bulunan ana petrol sahalarındaki üretiminin yüzde 70 düşerek günde yalnızca 1,3 milyon varile gerilediğini bildirdi. Bunun nedeni, İran ile yaşanan savaş nedeniyle ülkenin Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihraç edememesi olarak açıklandı. Basra Devlet Petrol Şirketi’nden bir yetkili, ham petrol depolama kapasitesinin maksimuma ulaştığını belirtti.

Kuveyt Petrol Şirketi de cumartesi günü üretimi azaltmaya başladı ve sevkiyatlar için mücbir sebep ilan etti, ancak durdurulacak üretim miktarını açıklamadı.

ABD petrol rezervleri

Petrol fiyatlarındaki yükselişle birlikte ABD Senatosu Çoğunluk Lideri Demokrat Chuck Schumer, Başkan Donald Trump’a Stratejik Petrol Rezervi’nden petrol salması çağrısında bulundu.

Schumer yaptığı açıklamada, “Başkan Trump, piyasaları istikrara kavuşturmak, fiyatları düşürmek ve Amerikalı ailelerin zaten aşina olduğu fiyat şoklarını durdurmak için Stratejik Petrol Rezervi’nden derhal petrol salmalıdır. Bu fiyat artışlarının sorumlusu onun pervasız savaşıdır” ifadelerini kullandı.

EKONOMİ

Savaş petrol fiyatlarını zirveye taşıdı: Batı Teksas Petrolü  2022’den bu yana ilk kez 100 doları aştı

Fotoğrafta, Akdeniz’de petrol çıkarımı yapılan bir deniz platformu görülüyor (Arşiv)
Fotoğrafta, Akdeniz’de petrol çıkarımı yapılan bir deniz platformu görülüyor (Arşiv)
TT
TT

Savaş petrol fiyatlarını zirveye taşıdı: Batı Teksas Petrolü  2022’den bu yana ilk kez 100 doları aştı

Fotoğrafta, Akdeniz’de petrol çıkarımı yapılan bir deniz platformu görülüyor (Arşiv)
Fotoğrafta, Akdeniz’de petrol çıkarımı yapılan bir deniz platformu görülüyor (Arşiv)

Batı Teksas türü ham petrol (WTI), ABD petrol piyasasının referans fiyatı, Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle Temmuz 2022’den bu yana ilk kez 100 doları aştı.

Şikago Borsası’nın açılışında WTI petrol fiyatı yüzde 13,84 yükselerek 103,48 dolara ulaştı. Pazartesi günü erken işlemlerde ABD ham petrolü vadeli kontratları yüzde 20’den fazla artış göstererek Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Bu yükseliş, ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın artan şiddeti ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının uzun süre aksayabileceği endişeleriyle tetiklendi.

WTI ham petrolü, seans boyunca ciddi dalgalanmalar yaşadı. Erken işlemlerde yüzde 22,4 artışla 111,24 dolara çıkan fiyatlar, gün sonunda yüzde 16,31 artışla 105,73 dolarda dengelendi. Bu hareket, geçen Cuma günü kaydedilen yüzde 12’lik artış ve haftalık yüzde 36’lık yükselişle birleşince, petrol piyasasında önemli bir kırılma olarak değerlendiriliyor.

EKONOMİ

Hürmüz Boğazı neden Asya’nın can damarı?

Seul’deki bir benzin istasyonunda bir adam arabasının yakıt deposunu doldururken, diğerleri sırada bekliyor. (Reuters)
Seul’deki bir benzin istasyonunda bir adam arabasının yakıt deposunu doldururken, diğerleri sırada bekliyor. (Reuters)
TT
TT

Hürmüz Boğazı neden Asya’nın can damarı?

Seul’deki bir benzin istasyonunda bir adam arabasının yakıt deposunu doldururken, diğerleri sırada bekliyor. (Reuters)
Seul’deki bir benzin istasyonunda bir adam arabasının yakıt deposunu doldururken, diğerleri sırada bekliyor. (Reuters)

Asya, petrol ve gaz ihtiyacının büyük kısmını Ortadoğu’dan karşılıyor; bölgeden ham petrol ithalatının yüzde 60’ını gerçekleştiriyor. Bu durum, İran savaşının Hürmüz Boğazı’nı uzun süre kapatması halinde Asya’yı ciddi risk altına sokuyor.

Ortadoğu, dünya genelinde en büyük petrol üreticisi ve ihracatçısı konumunda bulunuyor. Bölge, günlük ham petrol üretiminin dörtte birini ihraç ediyor ve bu ihracatın büyük kısmı Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre 2025 yılında Asya, Ortadoğu’dan günlük 14,74 milyon varil ham petrol ithal etti; bu, bölgenin toplam 25 milyon varillik günlük ham petrol alımının yaklaşık yüzde 60’ına karşılık geliyor.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak, Ortadoğu’dan Asya’ya ham petrol tedarikinde önde gelen ülkeler arasında yer alıyor. Japonya ve Güney Kore ise Ortadoğu petrolüne en fazla bağımlı ülkeler; Japonya’nın ithalatının yaklaşık yüzde 95’i, Güney Kore’nin ise yüzde 70’i Ortadoğu’dan sağlanıyor.

Asya’nın petrol merkezi Singapur, geçen yıl Ortadoğu petrolüne bağımlılığını yüzde 50’den yüzde 70’in üzerine çıkardı. Bu artış, Exxon Mobil’in ağır petrol arzını artıracak şekilde genişlettiği rafinerinin tamamlanmasının ardından gerçekleşti.

Kpler şirketinin verilerine göre, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı Çin, deniz yoluyla gerçekleştirdiği ithalatın yaklaşık yarısını -günde 5,4 milyon varil- Ortadoğu’dan sağlıyor.

Çin, petrolünü İran, Rusya ve Kanada gibi ülkelerden de ithal ediyor ve günlük 4 milyon varilin üzerinde üretim yapıyor. Piyasalarda, Çin’in tek bir ülkeye olan bağımlılığının tedarikinin yüzde 20’sini aşmadığı biliniyor.

Ortadoğu’dan Kuzey Asya’ya petrol sevkiyatları genellikle 30-40 gün sürerken, Hindistan’a yapılan sevkiyatlar bir haftadan daha kısa sürede ulaşıyor.

Asya ve petrol talebi

Asya, dünya genelinde petrol talebinin en hızlı arttığı bölge konumunda ve aynı zamanda net ithalatçı durumunda bulunuyor. Bunun nedeni, Asya-Pasifik bölgesindeki üretimin, petrol sahalarının eskimesi ve yeni keşiflerin azlığı nedeniyle gerilemiş olması.

Bölgedeki çoğu rafineri, Ortadoğu’dan gelen yüksek kükürtlü ham petrolü işlemek için kükürt giderme üniteleriyle donatılmış durumda. Bu tür petrol genellikle düşük kükürtlü ham petrolden daha ucuz olduğu için rafineriler, daha yüksek kâr marjları elde edebiliyor.

Ortadoğu ham petrolü, aynı zamanda yüksek miktarda fuel oil (yakıt yağı) içeriyor. Bu yakıt, benzin ve dizel gibi yüksek kaliteli yakıtların üretiminde işlenebiliyor. Fuel oil ayrıca, Singapur ve Çin’in doğusundaki Zhoushan gibi dünyanın en önemli yakıt ikmal limanlarında gemi yakıtı olarak da kullanılıyor.

Bu süreçte, Suudi Arabistan’ın Asya pazarındaki payı, Saudi Aramco’nun bölgesel rafinerilerde hisse satın almasıyla birlikte arttı.

Sınırlı seçenekler

Asya’daki rafineriler, tedarik kaynaklarını çeşitlendirmek amacıyla işleyebilecekleri ham petrol türlerini artırmaya çalışsa da, işleyebilecekleri petrol miktarı belirli bir sınıra tabii. Petrolün kalitesindeki değişimler, rafine ürün üretimini ve yakıt karışımı gereksinimlerini doğrudan etkiliyor.

Ayrıca, Asya’daki çoğu rafineri, ham petrol ihtiyaçlarının genellikle yüzde 50’den fazlasını uzun vadeli sözleşmelerle temin ederek arzın istikrarını garanti altına alıyor.