Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Menfi Cezayir’de

Menfi, dün resmi bir ziyaret için Cezayir'e geldi (Cezayir Haber Ajansı)
Menfi, dün resmi bir ziyaret için Cezayir'e geldi (Cezayir Haber Ajansı)
TT

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Menfi Cezayir’de

Menfi, dün resmi bir ziyaret için Cezayir'e geldi (Cezayir Haber Ajansı)
Menfi, dün resmi bir ziyaret için Cezayir'e geldi (Cezayir Haber Ajansı)

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Kongo ziyareti sonrası iki günlük resmi bir ziyaret için Cezayir'e gitti. Diğer yandan, Libya Ulusal Birlik Hükümeti’ne (UBH) bağlı Sirte ve Cufra Kurtuluş Operasyonları Birimi, Sirte ve Misrata şehirlerini birbirine bağlayan sahil karayolunu açması için "5+5" Ortak Askeri Komite’ye bu ayın sonuna kadar süre verdi.
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun’un ofisinden yapılan açıklamada, iki ülke arasındaki işbirliğinin bir parçası olarak Menfi’nin kabul edildiği belirtilirken iki kardeş halk arasındaki kardeşlik ilişkilerin sağlamlığına dikkat çekildi.
Toplantı sırasında Menfi, konseyin ordu ve ateşkes de dahil olmak üzere Libya kurumlarını birleştirmedeki başarısını dile getirdi.
Cezayir Cumhurbaşkanı ile düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Menfi, “Sayın Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun’un, Libya halkının tercihini yapacağı parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerini düzenlemek için bu dönemde attığımız adımlara tam destek verdiğini duymak bizi memnun etti. Başta askeriye olmak üzere kurumların birleştirilmesi ve ateşkes dahil olmak üzere Libya'da elde edilen kazanımlardan bahsettik. Güney Libya'daki ortak güvenlik konusunu da konuştuk. Libya'nın ulusal güvenliğinin Cezayir'in ulusal güvenliğinin bir parçası olduğuna inanıyoruz. Sınır kapılarının açılması da dahil olmak üzere diğer konuları görüştük. Libya, ulusal uzlaşma çabalarının başarıya ulaşmasında Cezayir'in rolünü dört gözle bekliyor. Cezayir, Libya halkını destekliyor." açıklamalarında bulundu.
Tunus'ta yaşanan gelişmeleri büyük bir endişeyle takip ettiğini açıklayan Menfi, Afrika Birliği'ni (AfB) Libya'ya karşı rolünü oynamaya ve sürdürülebilir güvenlik ve istikrarın sağlanması için destek vermeye çağırdı.
Ayrıca, Libya'daki yeni yönetime sadık olan Devlet Yüksek Konseyi, Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih'i bu yıl sonundan önce yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini engellemeye çalışmakla suçladı. Libya Devlet Yüksek Konseyi Sözcüsü Muhammed Abdunnasır, konuya ilişkin şunları söyledi: “Konsey, parlamentonun seçim yasası önerisini tek taraflı geliştirmesini reddediyor ve bir seçim yasası önermek üzere iki meclisin yer aldığı ortak bir komite kurulmasını öngören siyasi anlaşmanın 23. maddesinin uygulanmasına bağlı kalıyor. Temsilciler Meclisi'nin seçim yasası önerisini tek taraflı olarak geliştirmesinden bahsetmek "hukuktan habersiz" olunduğu anlamına gelir. Danıştay, Temsilciler Meclisi Başkanı'nın peşinde olduğu bu saçmalığa izin vermeyecektir.”
UMH'ye bağlı Sirte ve Cufra Kurtuluş Operasyonları Birimi Sözcüsü Abdulhadi Dara, ülkenin doğusu ile batısı arasındaki sahil yolunun karşı taraftan açılmaması halinde tekrar kapatılabileceği konusunda uyardı. Operasyon Sözcüsü, UMH’ye atıfta bulunarak, "5+5" komitesinin başına gelenlerden odanın sorumlu olduğunu ve engelleyicilerin isimlerinin verilmesini istediğini bildirdi. Öte yandan ortak komite, dün Sirte kentinde sahil yolunun yeniden açılması ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik adımları bir kez daha görüştü.
Bu gelişmeler, UMH’ye bağlı 444. Savaş Tugayı'nın önceki gün yaptığı ve “başkent Trablus’a yönelik dış kaynaklı yönetilen tehlikeli ve büyük bir planın sonuçsuz kılındığını” belirttiği açıklama ile eş zamanlı geldi. Organize suç işleyen ve kaos hedefleyen bir grup, Beni Velid şehrinin güneyindeki yapay nehrin sularını kesmek ve başkent Trablus'a su pompalanmasını durdurmak amacıyla harekete geçti. Grup üyeleri, soruşturulmak üzere tutuklandı. Trablus ve diğer şehirlerde eylem yapan baş sorumlunun bulunması için sorgulama sürüyor.
Libya İçişleri Bakanlığı, silahlı kişilerin Trablus'taki Ain Zara kasabasının belediye binasına baskın düzenlediğini ve belediye meclis üyelerinden 4'ünü darp edip kaçırdıklarını açıkladı.
Yerel kaynaklar, aranan terörist Eyüp Ebu Ras liderliğindeki milis üyelerinin, konsey üyelerini ciddi şekilde darp ettiğini ve ardından kaçırdığını kaydetti.
Öte yandan, Tarhuna Mağdurları Derneği, Bingazi'de öldürülen Kaniyat Milisleri lideri Muhammed el-Kani'nin ölümüyle ilgili önceki gün acil soruşturma açılmasını talep etti. Kani, Tarhuna kentinde bulunan "toplu mezarlarla” bağlantılı cinayet işlemek suçlamasıyla savcılık tarafından aranıyordu.
Dernek, yaptığı açıklamada, bu suçlunun toplu mezarlar hakkında birtakım bilgilere ve sırlara sahip olması nedeniyle kanun kapsamı dışında infaz edildiğini söyledi. Dernek ayrıca doğu bölgesinde aranan diğer kişilerin yargıya, Kani'nin cesedinin ise kimliğinin doğrulanması için DNA testi yapılmak üzere yetkili makamlara teslim edilmesini talep etti.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.