Lübnan’da yakıt krizi Merkez Bankası’nın yakıt desteğine rağmen çözülemedi

Lübnan Merkez Bankası'nın Beyrut'taki genel merkezi. (Reuters)

Lübnan Merkez Bankası, dün yakıt ve benzin ithalatını desteklemek için temmuz ayında 828 milyon dolar harcadığını ancak bu meblağın elektrik sağlanmasına katkıda bulunmadığını duyurdu. Açıklamada krizin ‘karaborsaya gitmek yerine vatandaşlara doğrudan destek sağlanmasını güvence altına almakla’ çözüleceği vurgulandı.
Finansal, ekonomik ve toplumsal krizlerden açgözlülükle yararlananlara karşı Lübnanlılara ‘bazı gerçekler’ olarak nitelediği konulara dikkat çeken Lübnan Merkez Bankası, doların ithalatçılara nasıl satıldığı, dağıtıldığı ve yönetildiğinin anlaşılması için atılan adımları anlattı. Ayrıca vatandaşın çıkarlarını ‘mutlak bir öncelik’ haline getirdiğini vurguladı.
Karaborsada bir dolar 18 bin Lübnan lirasına tekabül ederken Lübnan Merkez Bankası ithalatta bazı ilaçlar için bin 500 Lübnan lirası, yakıtlar için de 3 bin 900 lirası üzerinden döviz kuru sağlıyor. Bu adım, Lübnan'ın ilaç ve yakıt ithalatını ve bunların uluslararasından daha düşük bir fiyata halka sunulmasını sağlamak için hükümetle anlaşmaya varılan destek sepeti kapsamında atılıyor.
Merkez Bankası temmuz ayında benzin ve mazot ithalatında 415 milyon dolar satış onayına ek olarak 293 milyon dolar değerinde satış yaptığını, bunun da toplamda 708 milyon dolar ettiğini bildirdi.
Mazot alternatif tedarik ağındaki jeneratörlerin yanı sıra endüstriyel tesisler, makine ve ekipmanlara güç sağlamak, benzin de ulaşım araçları için kullanılıyor.
Üretim istasyonlarının işletimi yönünde Electricité du Liban (EDL) yararına yakıt ithalatı için 120 milyon dolar sattığını açıklayan Merkez Bankası, yakıt ithalatı için sağladığı toplam miktarın 828 milyon dolara ulaştığını bildirdi. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Sağlanan tüm desteğe, Lübnanlıların toplumsal güvenliğini korumaya ve asgari ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmaktaki ısrara rağmen Lübnanlılar dizel yakıt sıkıntısı çekmeye devam ediyor. Resmi destekli fiyatlardan yoksun kalınıyor, Lübnanlıların jeneratörler aracılığıyla elektrik sağlama hakkı da dahil olmak üzere en temel haklarına şantaj yapılan bir karaborsa ortaya çıkıyor. Lübnanlıların mağduriyetine bir son verilmesi yönünde ilgililerin sıkı tedbirler almaması dolayısıyla tüccarların gerek kaçakçılık gerek karaborsada depolama ve satış yapma faaliyetleri nedeniyle hastane ve gıda güvenliği açısından ciddi sorunlar yaşanıyor.”
Merkez Bankası ayrıca sorunun sorumluluğunun hayati krizlere ilişkin görevlerini halihazırda yerine getiren Lübnan Merkez Bankası’na yükleyerek çözülmeyeceğini, karaborsaya gitmek yerine vatandaşlara doğrudan destek verilmesi gerektiğini vurguladı