Libya’da Kovid-19 kaynaklı ölümler ve oksijen kıtlığı artıyor

Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)
Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)
TT

Libya’da Kovid-19 kaynaklı ölümler ve oksijen kıtlığı artıyor

Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)
Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)

Libya'daki resmî veriler, Abdülhamid el-Dibeybe başkanlığındaki "ulusal birlik" hükümetinin, özellikle ülkenin batısındaki izolasyon merkezlerinde sıvılaştırılmış oksijen eksikliği krizini Mısır'dan ithal ederek engellemeye çalıştığı bir zamanda, önceki günlere göre ölüm sayısında önemli bir artış olduğunu gösterdi.
Libya'daki referans laboratuvarları 2 bin 914 yeni koronavirüs vakası kaydetti, bu da belirgin bir düşüş, ancak tek bir günde 40 yeni vakanın ölüm sayısında bir artış olduğunu ortaya koydu.
Libya'daki referans laboratuvarları son 24 saatte vaka sayısında belirgin bir düşüş olduğunu gösteren 2 bin 914 yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakasının kayıtlara geçtiğini belirtti. Ancak virüse bağlı günlük can kaybı 40’a yükseldi.
Ancak Amerika Birleşik Devletleri'ndeki George Washington Üniversitesi'nde İç Hastalıkları ve Yoğun Bakım Danışmanı olan Dr. Yusuf Ghanni, 2018 yılında bir uydu kanalı tarafından yayınlanan açıklamasında: "Libya'daki koronavirüs salgınlarının boyutuna ilişkin açıklanan rakamlar gerçeği temsil etmiyor. Çünkü virüse bağlı gerçek rakamlar açıklanandan daha yüksek. Ülkenin doğusu gibi gerçek rakamların bilinmediği bölgeler var” dedi.
Ülke genelindeki durumu “felaket” olarak nitelendiren danışman, Libyalı yetkililer tarafından "doğu bölgesindeki epidemiyolojik durumun kontrol altında olduğu" yönündeki konuşmalarına şaşkınlığını gizleyemedi.
Zaman zaman Libyalı bir yetkili veya politikacı kendisinin Kovid-19 olduğunu duyurur. Uzlaşı için Libya Ayan Meclisi Başkanı, Şeyh Muhammed el-Mebşir iki gün önce kendisinin ve ailesinin Kovid-19 test sonucunun pozitif çıktığını söyledi.
Libya Ulaştırma Bakanlığı, salgının şehirler arasındaki yayılımını azaltmak için yerli havayolu şirketlerinde seyahat eden vatandaşlarda Kovid-19 olup olmadığını tespit etmek için hızlı bir tarama yapma veya PCR testi yaptırma zorunluluğu getirdi.
Afrika Havayolları'ndan dün akşam yapılan açıklamada, Sivil Havacılık Kurumu başkanının bu konuda havayolu ve havalimanlarının yöneticilerine hitap ettiği belirtilerek, kararın Ağustos ayı başından itibaren tüm Libya havalimanlarındaki iç hat uçuşları için geçerli olduğu belirtildi.
Açıklamanın devamında ise, Koronavirüs salgınının yaygınlaşması ve Hint varyantının ortaya çıkması nedeniyle ve virüsün yayılmasını azaltmak için gerekli önlemlerin alınması konusunda ilgili makamlar arasında mutabık kalınanlara dayanarak, iç hat uçuşlarındaki tüm yolculara örneklemeden sonraki 48 saat içinde hızlı tarama testi veya PCR testi uygulanmasına karar verildiği belirtilmiştir.
Libya Başbakanı, kötüleşen salgın durumundan etkilenen batı bölgesindeki izolasyon merkezlerindeki oksijen kıtlığı krizini kontrol altına almaya çalışıyor.
Öte yandan Sağlık Bakanlığı, Mısırlı mevkidaşından acil olarak 100 bin litre oksijen aldığını belirterek kalan sevkiyatların ise günlük olarak ülkeye geleceğini ve böylece, oksijen sıkıntısı çeken bölgelere hemen yönlendirileceğini kaydederek önümüzdeki günlerde oranların artacağını duyurdu.
Libya’nın batı kıyısında bulunan Zliten Belediyesi, bugün faaliyete başlamak üzere Zliten Tıp Merkezi'nin kurulduğunu belirterek, belediyedeki iş adamlarının yardımıyla bir oksijen tesisinin yapısını teslim ettiğini duyurdu. Belediye yetkililerine göre, tesisin izolasyon bakım odalarının oksijen ihtiyacının bir kısmını karşılaması bekleniyor.
Aynı bağlamda, ülkenin batısında bulunan Geryan Belediyesi de kentin oksijen tesisinin yakında faaliyete geçeceğini açıklayarak, teknik ekiplerin mekanik kompleksteki (Rabıt-Geryan) oksijen tesisindeki motorlardan birinin bakımı ve montajı üzerinde çalıştıklarını kaydetti.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.