Libya’da Kovid-19 kaynaklı ölümler ve oksijen kıtlığı artıyor

Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)
Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)
TT

Libya’da Kovid-19 kaynaklı ölümler ve oksijen kıtlığı artıyor

Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)
Trablus'ta koronavirüse karşı aşılamanın bir parçası (Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi)

Libya'daki resmî veriler, Abdülhamid el-Dibeybe başkanlığındaki "ulusal birlik" hükümetinin, özellikle ülkenin batısındaki izolasyon merkezlerinde sıvılaştırılmış oksijen eksikliği krizini Mısır'dan ithal ederek engellemeye çalıştığı bir zamanda, önceki günlere göre ölüm sayısında önemli bir artış olduğunu gösterdi.
Libya'daki referans laboratuvarları 2 bin 914 yeni koronavirüs vakası kaydetti, bu da belirgin bir düşüş, ancak tek bir günde 40 yeni vakanın ölüm sayısında bir artış olduğunu ortaya koydu.
Libya'daki referans laboratuvarları son 24 saatte vaka sayısında belirgin bir düşüş olduğunu gösteren 2 bin 914 yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakasının kayıtlara geçtiğini belirtti. Ancak virüse bağlı günlük can kaybı 40’a yükseldi.
Ancak Amerika Birleşik Devletleri'ndeki George Washington Üniversitesi'nde İç Hastalıkları ve Yoğun Bakım Danışmanı olan Dr. Yusuf Ghanni, 2018 yılında bir uydu kanalı tarafından yayınlanan açıklamasında: "Libya'daki koronavirüs salgınlarının boyutuna ilişkin açıklanan rakamlar gerçeği temsil etmiyor. Çünkü virüse bağlı gerçek rakamlar açıklanandan daha yüksek. Ülkenin doğusu gibi gerçek rakamların bilinmediği bölgeler var” dedi.
Ülke genelindeki durumu “felaket” olarak nitelendiren danışman, Libyalı yetkililer tarafından "doğu bölgesindeki epidemiyolojik durumun kontrol altında olduğu" yönündeki konuşmalarına şaşkınlığını gizleyemedi.
Zaman zaman Libyalı bir yetkili veya politikacı kendisinin Kovid-19 olduğunu duyurur. Uzlaşı için Libya Ayan Meclisi Başkanı, Şeyh Muhammed el-Mebşir iki gün önce kendisinin ve ailesinin Kovid-19 test sonucunun pozitif çıktığını söyledi.
Libya Ulaştırma Bakanlığı, salgının şehirler arasındaki yayılımını azaltmak için yerli havayolu şirketlerinde seyahat eden vatandaşlarda Kovid-19 olup olmadığını tespit etmek için hızlı bir tarama yapma veya PCR testi yaptırma zorunluluğu getirdi.
Afrika Havayolları'ndan dün akşam yapılan açıklamada, Sivil Havacılık Kurumu başkanının bu konuda havayolu ve havalimanlarının yöneticilerine hitap ettiği belirtilerek, kararın Ağustos ayı başından itibaren tüm Libya havalimanlarındaki iç hat uçuşları için geçerli olduğu belirtildi.
Açıklamanın devamında ise, Koronavirüs salgınının yaygınlaşması ve Hint varyantının ortaya çıkması nedeniyle ve virüsün yayılmasını azaltmak için gerekli önlemlerin alınması konusunda ilgili makamlar arasında mutabık kalınanlara dayanarak, iç hat uçuşlarındaki tüm yolculara örneklemeden sonraki 48 saat içinde hızlı tarama testi veya PCR testi uygulanmasına karar verildiği belirtilmiştir.
Libya Başbakanı, kötüleşen salgın durumundan etkilenen batı bölgesindeki izolasyon merkezlerindeki oksijen kıtlığı krizini kontrol altına almaya çalışıyor.
Öte yandan Sağlık Bakanlığı, Mısırlı mevkidaşından acil olarak 100 bin litre oksijen aldığını belirterek kalan sevkiyatların ise günlük olarak ülkeye geleceğini ve böylece, oksijen sıkıntısı çeken bölgelere hemen yönlendirileceğini kaydederek önümüzdeki günlerde oranların artacağını duyurdu.
Libya’nın batı kıyısında bulunan Zliten Belediyesi, bugün faaliyete başlamak üzere Zliten Tıp Merkezi'nin kurulduğunu belirterek, belediyedeki iş adamlarının yardımıyla bir oksijen tesisinin yapısını teslim ettiğini duyurdu. Belediye yetkililerine göre, tesisin izolasyon bakım odalarının oksijen ihtiyacının bir kısmını karşılaması bekleniyor.
Aynı bağlamda, ülkenin batısında bulunan Geryan Belediyesi de kentin oksijen tesisinin yakında faaliyete geçeceğini açıklayarak, teknik ekiplerin mekanik kompleksteki (Rabıt-Geryan) oksijen tesisindeki motorlardan birinin bakımı ve montajı üzerinde çalıştıklarını kaydetti.



CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.


Irak, 350 bin Suriyeli mülteciyi kabul ettiği haberlerini reddediyor

Irak İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir güvenlik görevlisi
Irak İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir güvenlik görevlisi
TT

Irak, 350 bin Suriyeli mülteciyi kabul ettiği haberlerini reddediyor

Irak İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir güvenlik görevlisi
Irak İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir güvenlik görevlisi

Irak İçişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, Irak'ın Suriyeli mültecilere sınırlarını açtığı ve 350 bin mülteciyi kabul edeceği yönündeki haberleri yalanladı.

Irak İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, "Bu haberleri kesinlikle yalanlıyoruz, ancak bilgi aktarımında doğruluğa ve haberlerin yalnızca resmi kaynaklardan alınmasına, kötü niyetli söylentilerden kaçınılması gerektiğini uyarıyoruz" denildi.

Şarku'l Avsat'ın DPA'dan aktardığına göre bakanlık açıklamasında ayrıca, "blog yazarlarının yanlış bilgi yaymaktan kaçınmaları ve yetkili kurumların resmi web sitelerini takip etmenin önemini" vurguladı.


Maliki, Irak Başbakanlık yarışında çekilmenin eşiğinde

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)
TT

Maliki, Irak Başbakanlık yarışında çekilmenin eşiğinde

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)

Irak’ta Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki’nin üçüncü kez başbakanlık koltuğuna oturma ihtimali, artan Amerikan baskısı ve Koordinasyon Çerçevesi içindeki derinleşen bölünmeler nedeniyle giderek zayıflıyor. Buna karşılık Kürt tarafı, cumhurbaşkanlığı makamının akıbetinin, bir sonraki başbakanın ismi netleşmeden karara bağlanamayacağı görüşünde.

Koordinasyon Çerçevesi’nden üst düzey bir kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Nuri el-Maliki’nin üçüncü dönem şansı ciddi biçimde geriliyor” dedi. Kaynağa göre Maliki’nin adaylıkta ısrarı, “fiilen yeniden başbakan olmak istemesinden ziyade, Muhammed Şiya es-Sudani’nin bu makama gelmesini engelleme” amacını taşıyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak, Sudani’nin daha önce Maliki lehine geri adım attığını, bunun karşılığında ise Maliki’nin hükümet kuramaması hâlinde kendisini destekleyeceği yönünde bir taahhütte bulunduğunu, Maliki’nin bugün bu durumu siyasi bir koz olarak kullanmaya çalıştığını belirtti. Kaynak, Kanun Devleti Koalisyonu liderinin, kazanamasa bile “alternatif adayın belirlenmesinde etkili bir söz sahibi olmak” istediğini vurguladı.

cfgthy
Bağdat’ta ABD Büyükelçiliği yakınında Maliki’ye destek amacıyla düzenlenen gösteride, Maliki taraftarları (DPA)

Aynı kaynak, Maliki’nin adaylığına karşı olduğu yönündeki Amerikan mesajlarının, resmi adaylık açıklamasından önce bile Koordinasyon Çerçevesi içindeki herkes tarafından bilindiğini ifade etti.

Maliki, televizyon röportajında, Sudani’nin destek karşılığında kendisinden herhangi bir güvence talep etmediğini savunarak, başbakanlıktan çekilme kararının Sudani’ye ait olduğunu ve bunun kendisini şaşırttığını söyledi.

Koordinasyon Çerçevesi’nin Kürdistan çıkarması

Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak, Muhammed Şiya es-Sudani başkanlığında ve Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri ile El-Esas İttifakı Başkanı Muhsin el-Mandalavi’nin de yer aldığı Koordinasyon Çerçevesi heyetinin Erbil ve Süleymaniye’ye yaptığı ziyaret, cumhurbaşkanlığı dosyasında Kürt tutumunu yumuşatmayı başaramadı.

Siyasi kaynaklara göre heyet, cumhurbaşkanlığıyla ilgili tek bir krizi çözmek için gitti, ancak Kürt bakış açısıyla birbirine bağlı iki krizle — cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık — geri döndü. Kürtler , “Şii siyasi liderliğin başbakanlık makamını fiilen belirlediği” kanaatine varmış durumda.

Kaynaklar, Erbil ve Süleymaniye’de Kürt tarafının tek bir tutum ortaya koyduğunu; bunun da, özellikle ABD baskısının arttığı bir ortamda, başbakanın ismi netleşmeden cumhurbaşkanlığı meselesinin karara bağlanamayacağı yönünde olduğunu aktardı. Bu baskılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Maliki’nin başbakan olarak atanmasının sonuçlarına dair uyarı içeren paylaşımının ardından daha da belirginleşti.

Kürt partiler, ABD ile doğrudan bir cepheleşmenin ön safında yer almaktan endişe ediyor. Bu kaygılar, yeni ABD özel temsilcisinin Bağdat’ı ziyaret ederek geçici hükümet başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ile görüşmesi ve Trump’ın paylaşımından bir gün sonra Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesud Barzani ile telefon görüşmesi yapmasıyla daha da arttı.

İki günlük süre ve Kürt belirsizliği

Heyetin Bağdat’a dönüşünün ardından Koordinasyon Çerçevesi, Kürtlere cumhurbaşkanı adayları konusunda tutumlarını netleştirmeleri için iki günlük ek süre tanıma kararı aldı. Aksi hâlde “parlamenter çoğunluk” seçeneğine gidilebileceği, bunun da Kürt partilerden birinin bu makamı kaybetmesine yol açabileceği belirtiliyor.

Buna karşılık Kürt siyasi ve medya söylemi giderek daha muğlak bir hâl aldı. Kürdistan Demokrat Partisi ile Kürdistan Yurtseverler Birliği, cumhurbaşkanlığı makamının “sabit bir Kürt hakkı” olduğu görüşünde ısrar ediyor.

Irak Meclisi İkinci Başkan Yardımcısı ve Kürdistan Demokrat Partisi yöneticilerinden Ferhad Etruşi, partisinde cumhurbaşkanlığı konusunda herhangi bir görüş ayrılığı olduğu iddialarını reddederek, medyada yer alan haberleri “gerçeklikten uzak” olarak niteledi. Etruşi, Kürdistan liderliği ve Mesud Barzani’den çıkacak her karara bağlı kalacaklarını ve bunun kamu yararına hizmet edeceğini vurguladı.

Maliki, Koordinasyon Çerçevesi’ni zorluyor

Siyasi kulislerde, Maliki’nin son televizyon açıklamalarının Koordinasyon Çerçevesi içinde dengeleri yeniden sarstığı ve “çelişkili ve dağınık” bir tablo yarattığı belirtiliyor. Bazı çerçeve bileşenleri Trump’ın paylaşımını küçümsemeye ve bunun “satın alınmış” ya da “Irak içinden yazılmış” olabileceğini öne sürmeye çalışsa da, çerçeve içindeki kaynaklara göre asıl zarar, dış baskılardan ziyade Maliki’nin kendi açıklamalarından kaynaklandı.

sdfvgthy
Nuri el-Maliki (Reuters)

Dikkat çekici bir gelişme olarak Bloomberg, Washington’un Maliki’nin başbakan olması hâlinde, İran’a yakınlığı gerekçesiyle Irak’ın petrol ihracat gelirlerine erişimini kısıtlayabileceği uyarısını Iraklı yetkililere ilettiğini bildirdi. Bu uyarının, geçen hafta Türkiye’de Irak Merkez Bankası Başkanı Ali el-Allak ile üst düzey Amerikalı yetkililer arasında yapılan bir toplantıda iletildiği, bunun Trump’ın “Iraklı siyasetçiler Maliki’yi seçemez” ifadeleriyle eş zamanlı olduğu aktarıldı.

Buna karşılık İran’a yakın kaynaklar, Tahran’ın Irak’taki müttefiklerine Trump’ın baskılarına direnme çağrısı yaptığını, İran lideri Ali Hamaney’in geçen ay Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’yi Bağdat’a Maliki’nin adaylığı dolayısıyla bir tebrik mesajıyla gönderdiğini ve bunun Washington’da rahatsızlık yarattığını belirtti.

“Şartlı olarak çekilmeye hazırım”

Maliki ise televizyon röportajında, Koordinasyon Çerçevesi’nin çoğunluğunun talep etmesi hâlinde adaylıktan çekilmeye hazır olduğunu söyledi ve adaylığının Irak’a Amerikan yaptırımları getireceği iddiasını reddetti. Adaylığın “tamamen Irak’a ait bir mesele” olduğunu savunan Maliki, ABD Başkanı’nın iç ve dış aktörler tarafından “yanıltıldığını” ileri sürdü; söz konusu paylaşımın “muhtemelen Irak içinden yazıldığını” iddia etti.

Siyasi tıkanıklığın sürmesiyle birlikte, Irak’ta başbakanlık mücadelesinin, dış baskılar ile iç hesapların kesiştiği bir zeminde daha da karmaşık hâle gelmesi bekleniyor. Özellikle Şii siyasi blok içindeki uzlaşma ihtimalinin zayıflaması, süreci daha da belirsiz kılıyor.