Jeff Bezos, Elon Musk'ın SpaceX'inin NASA'yla yaptığı anlaşmayı bozamadı

Milyarderin uzay şirketi Blue Origin, ABD Yönetim Hesap Verebilirlik Dairesi'ndeki (GAO) federal denetçilerin kararına 50 sayfalık bir itiraz bildirmişti (SPACEX/AFP)
Milyarderin uzay şirketi Blue Origin, ABD Yönetim Hesap Verebilirlik Dairesi'ndeki (GAO) federal denetçilerin kararına 50 sayfalık bir itiraz bildirmişti (SPACEX/AFP)
TT

Jeff Bezos, Elon Musk'ın SpaceX'inin NASA'yla yaptığı anlaşmayı bozamadı

Milyarderin uzay şirketi Blue Origin, ABD Yönetim Hesap Verebilirlik Dairesi'ndeki (GAO) federal denetçilerin kararına 50 sayfalık bir itiraz bildirmişti (SPACEX/AFP)
Milyarderin uzay şirketi Blue Origin, ABD Yönetim Hesap Verebilirlik Dairesi'ndeki (GAO) federal denetçilerin kararına 50 sayfalık bir itiraz bildirmişti (SPACEX/AFP)

Jeff Bezos, NASA'nın astronotların yeniden Ay'a ayak basmasını sağlayacak iniş sistemi için Elon Musk'ın Uzay Keşif Teknolojileri Şirketi'ne (SpaceX) verdiği 2,9 milyar dolarlık (yaklaşık 25 milyar TL) ödeneği engelleme girişiminde başarısız oldu.
Milyarderin uzay şirketi Blue Origin, ABD Yönetim Hesap Verebilirlik Dairesi'ndeki (Government Accountability Office -GAO) federal denetçilerin kararına 50 sayfalık bir itiraz bildirmişti. Şirket, yeni bir Ay'a iniş aracının üretilmesi için gerçekleştirilen ve Alabama merkezli bir savunma sektörü şirketi olan Dynetics'in de teklif vermesiyle üç şirketin katıldığı ihalede, NASA'nın Blue Origin'in teklifini yanlış değerlendirdiğini öne sürdü.
Bu üç şirket, NASA'nın 2024'e kadar Ay yüzeyine ilk kadının ve yeni bir erkeğin ayak basmasını hedefleyen Artemis programında kullanılacak bir iniş aracını geliştirmek üzere yarışıyordu.
Blue Origin, NASA'nın birden fazla sayıda ödenek vermeye ihtiyacı olacağını öne sürerek, iniş aracı için Elon Musk'ın SpaceX şirketine 2,9 milyar dolar (yaklaşık 25 milyar TL) ödenek verilmesine karşı çıktı. GAO'nun açıklamasında, "NASA'nın tek ödeneği SpaceX'e vererek uygunsuz karar aldığı yönündeki itiraz savları reddedilmiştir" dendi.
Şirket, NASA Yöneticisi Bill Nelson'a hitaben kaleme aldığı açık mektupla, HLS programında rekabeti yeniden sağlamak üzere 2 milyar dolarlık (yaklaşık 17 milyar TL) alacaktan feragat ederek ABD'li uzay ajansının bütçe açığını kapatmayı da teklif etti.
Dahası şirket, uzay aracının fazladan milyonlarca dolara mal olacak alçak Dünya yörüngesine deneme fırlatışlarını da karşılayabileceğini ifade etti.
GAO hukuk danışmanı Kenneth Patton açıklamasında, uzay ajansının üç iniş aracı teklifine yönelik değerlendirmesinin "ihale kanununa, düzenlemelere ve ihale duyurusunun şartlarına uygun ve makul" olduğunu söyledi.
Blue Origin, cuma günü NASA'nın kararında "temel sorunlar" bulunduğu konusundaki görüşlerini koruduklarını ve GAO'nun "yetki alanları sınırlı olduğu için" bunlara değinemediğini açıklamıştı. 
Independent Türkçe



Kim Kardashian 5 yıllık yalnızlığının nedenini ilk kez anlattı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Kim Kardashian 5 yıllık yalnızlığının nedenini ilk kez anlattı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Kim Kardashian, romantik geçmişinin yaralarını sarmak için 5 yıl boyunca ilişkisiz yaşadığını açıkladı.

45 yaşındaki realite TV yıldızı, 2021'de komedyen Pete Davidson'la yaşadığı ilişkiden bu yana ilk kez kamuoyuna yansıyan bir birlikteliğe adım atarak Formula 1 pilotu Lewis Hamilton'la ilişki yaşamaya başladı.

Kardashian, The Times'a, "Bu harika bir histi. Çocuklarıma ve gerçekten içinde yer almak istediğim projelere odaklanabiliyordum. Hiçbir şey için acelem yoktu, kendimi hiç de boşlukta hissetmiyordum" dedi.

Kendi zamanıma ihtiyacım olduğunu hissediyordum. Tamamen iyileşmek ve sadece kendim üzerinde çalışmak istiyordum. Kendimi birine açmaya hazır değildim, açıkçası bunu düşünmüyordum bile.

Eski sevgilisi Nicole Scherzinger'den 2015'te ayrılan Hamilton da Kardashian'la ilişkisine uzun bir aradan sonra başladı.

Ancak ilişkilerinin giderek güçlendiği anlaşılan çift Super Bowl'da, Japonya seyahatinde ve Kaliforniya'daki Coachella Müzik ve Sanat Festivali'nde birlikte görüntülendi.

Kardashian ayrıca Kanye West'le yaşadığı "zorlu" boşanma sürecinin ardından hayatına yalnız devam etme konusunu, realite şovu The Kardashians'ın geçen kasımda yayımlanan bir bölümünde ele almıştı.

TV yıldızı şu itirafta bulunmuştu:

Yalnızlığa iyice alışıyorsunuz, yatağınızı veya izlediğiniz programları başka biriyle paylaşma fikri giderek daha az cazip gelmeye başlıyor çünkü kendi düzeninize alışıyorsunuz.

"Bir süreliğine kabuğuma çekilip hayatta istediklerime odaklanmamda bir sakınca yok" diye eklese de Kardashian, sözlerini "romantizmden hiç vazgeçmediğini" ve "doğru kişi karşısına çıktığında buna son derece hazır olacağını, her şeyin yoluna gireceğini" belirterek tamamlamıştı.

Kardashian'ın yorumları, bu hafta Davidson'ın Kardashian'la yaşadığı kısa süreli ilişki ve bir anda ilgi odağı olmanın getirdiği zorluklar hakkında samimi açıklamalarda bulunmasının ardından geldi.

Variety'ye konuşan Davidson, "Bak dostum, eğer buna hazırlıklı değilsen o ortam gerçekten çok zorlayıcı olabiliyor" dedi.

"Kim ve tüm o aileyle ilgili sevdiğim şeylerden biri de şu: 'Bizim işimiz bu' diyorlar. Bu tavrı çok çekici ve olgun bulmuştum" diye ekledi.

Ayrıca, parçası olmak istemediğim hiçbir şeye maruz bırakılmadım. O, bu konularda son derece saygılıydı ancak o yaşam tarzının getirdiği o çılgınlık, her yerde takip edilmek, korumalarla gezmek ve sürekli tetikte olmak, ruhsal sorunları olan ve o dönemde uyuşturucu problemleri yaşayan benim için biraz fazlaydı. Yine de aramız iyi, ona karşı büyük bir sevgim var ve işin içine girerken neyle karşılaşacağımı biliyordum.

Independent Türkçe


Alzheimer'a direnç gösteren maymun tedavinin anahtarı olabilir

(Charles J. Sharp/Wikimedia Commons)
(Charles J. Sharp/Wikimedia Commons)
TT

Alzheimer'a direnç gösteren maymun tedavinin anahtarı olabilir

(Charles J. Sharp/Wikimedia Commons)
(Charles J. Sharp/Wikimedia Commons)

Bir çalışmada beyinlerinde Alzheimer benzeri değişiklikler tetiklenen Afrika yeşil maymunları, bir yıl sonra yapılan hafıza testinde hâlâ iyi performans gösterdi. Bu keşif, söz konusu nörolojik hastalık için yeni tedavilerin geliştirilmesine yol açabilir.

Kemirgenlere kıyasla insanlarla daha yakın evrimsel bağları nedeniyle bu maymun türü, Alzheimer hastalığını anlamaya yönelik araştırmalarda yaygın olarak kullanılıyor.

İnsanlara benzer şekilde Afrika yeşil maymunlarının beyninde de Alzheimer'la ilişkili karakteristik protein kümeleri (yani amiloid-beta [Aβ] plakları ve tau yumakları) oluşuyor.

Daha önceki araştırmalar da sentetik Aβ plakları enjekte edilen bu maymunların beyinlerinde Alzheimer hastalarınınkine benzer değişiklikler görüldüğünü göstermişti.

Bilim insanları Communications Biology adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, "Bu maymunlar sinir sistemi anatomisi, damar yapısı, inflamatuar tepkiler ve yaşam süresi dahil insanlarla temel fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri paylaşıyor" ifadelerine yer verdi.

Görsel kaldırıldı.
Afrika yeşil maymunuyla yakın akraba olan bir vervet maymunu, Güney Florida'daki Fort Lauderdale-Hollywood Uluslararası Havalimanı yakınlarındaki mangrov ormanında atıştırmalığını yiyor (Deborah "Missy" Williams / Eurekalert)

Şimdiyse yeni bir çalışma, bu değişikliklerin çok daha sonra, canlı bir hayvandan alınan beyin omurilik sıvısı örneğinde hâlâ tespit edilip edilemeyeceğini inceledi.

Araştırma kapsamında bilim insanları, 5 dişi maymuna sentetik amiloid-beta kümeleri enjekte ederken, üç maymuna kontrol çözeltisi uyguladı.

Her hayvana haftada üç kez olmak üzere, 4 hafta boyunca toplam 12 uygulama yapıldı.

Ardından maymunlar bir hafıza testine tabi tutuldu.

Maymunlara ekranda bir şekil gösterildi ve kısa bir aranın ardından bu şekli diğerleri arasından seçmeleri istendi.

Bilim insanlarını şaşırtacak şekilde, işlem uygulanan maymunlar takip eden bir yıl boyunca bu görevde herhangi bir hafıza gerilemesi belirtisi göstermedi.

Bununla birlikte son uygulamadan 12 ay sonra toplanan beyin omurilik sıvısı örnekleri, işlem gören maymunlarda C3 adı verilen bir bağışıklık sistemi proteininin seviyelerinin yükselmiş olduğunu ortaya koydu.

Görsel kaldırıldı.
Çalışmanın tasarımı (Communications Biology, 2026)

Ayrıca, işlem uygulanan maymunlarda kan damarları ve pıhtılaşmayla ilişkili proteinler açısından kontrol grubundakilere kıyasla önemli farklılıklar gözlemlendi.

Bulgular, belirgin Alzheimer benzeri semptomlar veya davranış değişiklikleri ortaya çıkmadan beyin ve sinir sisteminde değişiklikler meydana gelebileceğini açıkça gösteriyor.

Araştırmacılar, örneklerdeki daha fazla protein değişikliğinin daha ayrıntılı analizinin, hafıza testinin tespit edemediği vücut genelindeki değişiklikleri ortaya çıkarabileceğini umuyor.

Ancak maymunlardaki bu moleküler değişikliklerin insanlardaki Alzheimer hastalığının erken dönemlerini temsil etmeyebileceği uyarısında bulunuyorlar.

Bununla birlikte bilim insanları, çalışmada kullanılan yöntemlerin hastalarda erken dönemde değişen ve bu değişiklikleri kalıcı hâle gelen bazı önemli proteinlerin belirlenmesine yardımcı olabileceğini, bunların da gelecekteki tedavilere ışık tutabileceğini söylüyor.

"Afrika yeşil maymunlarında elde edilen bu bulgular, hastalık takibi ve erken teşhis için olası alternatifler öneriyor ve Alzheimer'da hastalık ilerlemesini sınırlayan koruyucu mekanizmalara işaret edebilir" diye yazdılar.

Araştırmacılar, "Bu çalışma, Afrika yeşil maymununun Alzheimer benzeri patolojileri ve muhtemelen diğer nörodejeneratif bozuklukları incelemek için deneysel açıdan elverişli ve fizyolojik olarak uygun bir model olduğunu ortaya koyuyor" sonucuna vardı.

Independent Türkçe


Canavar'ı izleyip daha iyisini arayanlara 5 suç dizisi

Canavar: Lizzie Borden'ın Hikayesi'nde başroldeki Ella Beatty'ye 42 yaşındaki ödüllü oyuncu Vicky Krieps eşlik ediyor (Netflix)
Canavar: Lizzie Borden'ın Hikayesi'nde başroldeki Ella Beatty'ye 42 yaşındaki ödüllü oyuncu Vicky Krieps eşlik ediyor (Netflix)
TT

Canavar'ı izleyip daha iyisini arayanlara 5 suç dizisi

Canavar: Lizzie Borden'ın Hikayesi'nde başroldeki Ella Beatty'ye 42 yaşındaki ödüllü oyuncu Vicky Krieps eşlik ediyor (Netflix)
Canavar: Lizzie Borden'ın Hikayesi'nde başroldeki Ella Beatty'ye 42 yaşındaki ödüllü oyuncu Vicky Krieps eşlik ediyor (Netflix)

Ryan Murphy'nin her sezon başka bir gerçek suç hikayesini anlattığı Canavar (Monster), 2022'den beri izlenme listelerinde üst sıralarda. Ödül yarışlarında da adı sık geçiyor. Gelgelelim Jeffrey Dahmer'ı anlatan ilk sezonun ardından aynı etkiyi yarattığını söylemek zor.

4. sezonda sıra, 1892'de ABD'de babasıyla üvey annesini baltayla öldürmekle suçlanan Lizzie Borden'da. Ancak Canavar: Lizzie Borden'ın Hikayesi'ni (Monster: The Lizzie Borden Story) beğeneni bulmak, izleyeni bulmaktan biraz daha zor görünüyor. Eleştirmenlerden de seyircilerden de pek yüz bulamayan sezon, buna rağmen izlenme listelerinin zirvesine çıktı. Belli ki Borden ailesinin evinde yaşananları merak etmekle bunların ekrandaki tasvirini beğenmek ayrı meseleler.

Biz de bu ayrımdan yola çıkıp benzer hikayeleri daha iyi anlatan dizileri düşünmeye başladık. Ne de olsa insan bazen gördüklerinden memnun kalmasa da onun aklına düşürdüğü soruları başka bir yerde kurcalamak istiyor. Birine neden inanıyoruz, bir aile neleri saklayabilir, karşımızdaki kendinden emin konuşuyor diye anlattıklarına güvenilir mi?

The Serpent, Ruh Avcısı (The Alienist), Under the Banner of Heaven, Love & Death ve Alias Grace'i seçerken biraz da bu soruların peşinden gittik. Canavar'da aradığınızı bulamadıysanız, bu 5'lide sizi daha çok içine çeken bir hikaye çıkabilir.

The Serpent (2021)

Tatilde tanıştığınız hoşsohbet bir yabancıya ne kadar güvenirsiniz? Hele bir de işiniz düştüğünde yardımınıza koşuyorsa... The Serpent, 1970'lerin Bangkok'unda gezginleri ağına düşüren Charles Sobhraj'ı anlatırken insanın aklından bu soruyu çıkarmıyor.

Tahar Rahim'in canlandırdığı Sobhraj, kurbanlarını uyuşturup soyuyor, çaldığı kimliklerle ülkeden ülkeye geçiyor. Jenna Coleman'ın canlandırdığı Marie-Andrée Leclerc ise yanından ayrılmıyor. Onu izlerken insan, birine bağlı kalmak uğruna neleri görmezden gelebileceğini düşünüyor.

ghyju
The Serpent'ta Fransız dolandırıcı ve katil Charles Sobhraj, kız arkadaşı Marie-Andrée Leclerc'le birlikte mücevher taciri gibi davranarak genç turistleri hedef alıyor (Netflix)

Derken Billy Howle'un canlandırdığı Hollandalı diplomat Herman Knippenberg kayıp turistlerin peşine düşüyor ve hikayeye iyice tutuluyoruz. Knippenberg dosyayı kapatıp önüne bakamıyor, biz de bir sonraki adımını görmeden bırakamıyoruz.

Canavar gibi gerçek bir suçun içindeki insanları irdeleyen The Serpent, Borden ailesinin kapalı dünyasından çıkıp bizi ülkeden ülkeye dolaştırıyor. O sırada Sobhraj bir yerde izini kaybettirip başka bir yerde kendine yeniden güven duyulmasını sağlıyor.

Dönemin kıyafetleri, müzikleri, güneşli manzaraları derken arada tatil planı yapacak gibi oluyorsunuz. Sonra Sobhraj yeniden söze giriyor, hevesiniz kaçıyor.

IMDb: 7,6
Nereden izlenir: Netflix

Ruh Avcısı (2018-2020)

Ruh Avcısı'nın 1896 New York'unda gece yürüyüşüne çıkmak mı? Biz olsak bir daha düşünürdük.

Tarihçi ve yazar Caleb Carr'ın romanından uyarlanan dizide polis komiseri Theodore Roosevelt, şehri sarsan cinayetleri çözmek için gizlice bir ekip kuruyor. İşin merkezinde Daniel Brühl'ün canlandırdığı suç psikoloğu Laszlo Kreizler var. Ona gazete çizeri John Moore, sekreter Sara Howard ve dedektif Isaacson kardeşler eşlik ediyor. Aynı cinayetlerin peşindeler ama herkes başka bir ayrıntıya takılıyor.

gthyju
48 yaşındaki Daniel Brühl (en sağda), Eğitmenler (Die fetten Jahre sind vorbei), Zafere Hücum (Rush) ve Elveda Lenin!'le (Good Bye, Lenin!) de tanınıyor (TNT)

Katilin izini sürmek zaten yeterince zorken bir de kendi kirli çamaşırları ortaya dökülmesin diye ekibin önüne taş koyanlar var. Şehrin sokaklarında dolaştıkça kimin ne sakladığı, en az aradığımız kişinin kimliği kadar merak uyandırıyor.

Canavar: Lizzie Borden'ın Hikayesi gibi cinayetin ardındaki insanları anlamaya çalışan Ruh Avcısı, bizi aile evinden çıkarıp soruşturmanın içine sokuyor. Suçlu profili çıkarmanın henüz yeni geliştiği bir dönemde, katilin nasıl düşündüğünü ekiple birlikte çözmeye çalışıyoruz.

Kostümlere, loş odalara, eski New York'un karanlık sokaklarına dalıp gitmek mümkün elbette. Yalnız, siz yine de manzarayı seyrederken arkanızı kollamayı unutmayın.

IMDb: 7,1
Nereden izlenir: BeIN Türkiye

Under the Banner of Heaven (2022)

Bir cinayeti araştırırken yıllardır inandığınız şeylerden de şüphe etmeye başlarsanız ne yaparsınız? Amerikalı yazar ve dağcı Jon Krakauer'ın aynı adlı kitabından uyarlanan Under the Banner of Heaven'da, Brenda Lafferty ve bebeğinin öldürülmesini araştıran Mormon dedektif Jeb Pyre'ın başına gelen tam da bu.

İki kez Oscar'a aday gösterilen, 2010'ların Örümcek-Adam'ı Andrew Garfield'ın incelikle canlandırdığı Pyre, soruşturma ilerledikçe yalnızca başkalarının sakladıklarını değil, kendi doğrularının ne kadar sağlam olduğunu da kurcalamak zorunda kalıyor. 

rgthyju
43 yaşındaki Andrew Garfield, Under the Banner of Heaven'da 1984'te Utah'ta işlenen vahşi bir cinayeti araştıran dindar bir dedektif rolünde (FX)

Aile sırları, dini fanatizm ve erkek egemenliği birbirine dolandıkça, ilk bakışta güven veren evlerin kapısını çalmak bile insanı tedirgin etmeye yetiyor. 

Canavar'ın Lizzie Borden hikayesinde olduğu gibi burada da aile bağları ve baskı var ama bu kez olanlara dedektifin yanından bakıyoruz. Bize göre dizi, bu bağların insanı nasıl sıkıştırdığını anlatırken çok daha sahici bir yere ulaşıyor.

Katilin kim olduğunu öğrenmek elbette önemli ama burada insanın aklına takılan başka bir şey var: Bunca kötülüğün içinde herkes kendini nasıl bu kadar haklı görebiliyor?

IMDb: 7,5
Nereden izlenir: Disney+

Love & Death (2023)

Kilise korosunda yan yana şarkı söyleyen iki arkadaş, birbirinden ayrılmayan kızları, işleri yolunda giden eşleri...

Love & Death'in aile fotoğrafında herkes yerli yerinde, uzaktan bakınca imrenmek bile mümkün. Ama Candy Montgomery'nin hayatından duyduğu memnuniyetsizlik, arkadaşı Betty Gore'un eşi Allan'la ilişkiye başlamasıyla bambaşka bir yola sapıyor. 

Betty baltayla öldürülüp Candy cinayetle suçlandığında, o samimi komşu sohbetlerini düşünmeden edemiyorsunuz: Bu insanlar birbirini gerçekten ne kadar tanıyordu?

sdfrgthyju
1980'de Teksas'taki küçük bir kasabada geçen Love & Death, Candy Montgomery'nin kiliseden arkadaşı Allan Gore'la yaşadığı yasak aşkı ve bu ilişkinin ardındakileri konu alıyor (Netflix)

David E. Kelley imzalı gerçek suç dizisinde Elizabeth Olsen, Candy'nin neşeli ve girişken halinin altındaki huzursuzluğu öyle iyi taşıyor ki sıradan bir sohbeti izlerken bile söylenenlerden çok yutulan kelimelere kulak kabartıyorsunuz. 

Canavar'ın Lizzie Borden hikayesi gibi Love & Death de evin içindeki sırları kurcalıyor. Ama burada kasvetli odaların yerini kilise buluşmaları, yardımsever komşular, nezaket gösterileri ve banliyö hayatının boğucu rahatlığı alıyor. Malum, perdelerin temiz, sofranın hazır olması o evde her şeyin yolunda gittiği anlamına gelmiyor.

IMDb: 7,5
Nereden izlenir: Netflix

Alias Grace (2017)

Grace Marks'ı dinlerken insan kendi kendine itiraz etmeye başlıyor: Az önce bu kadının masum olduğuna karar vermemiş miydik? 

Margaret Atwood'un gerçek olaylardan esinlenen romanından uyarlanan Alias Grace, 1843'te Kanada'da işlenen iki cinayetten hüküm giymiş İrlandalı hizmetçi Grace Marks'ı anlatıyor. Grace cinayetleri hatırlamadığını söylüyor, onunla görüşmeye başlayan Dr. Simon Jordan da yıllar sonra bu hafızanın kapısını çalıyor.

Amerikan Sapığı'nın (American Psycho) yönetmeni Mary Harron, bu kez bizi Grace'in karşısına oturtuyor. Onu dinleyip kararımızı vereceğiz sanıyoruz. Sonra Grace'i canlandıran Sarah Gadon bir yerde duraksıyor, bakışı değişiyor, sakin anlatımına belli belirsiz bir öfke karışıyor ve az önce vardığımız sonuçtan emin olamıyoruz. Peki Grace'i gerçekten dinliyor muyuz, yoksa kafamızdaki kadına uyup uymadığına mı bakıyoruz?

dfrty6u7
39 yaşındaki Sarah Gadon, 19. yüzyıl Kanadası'nda gerçek bir cinayet davasına odaklanan Alias Grace'in başrolünde (Netflix) 

Canavar'ın Lizzie Borden hikayesiyle akrabalık da burada: Cinayetle suçlanan bir kadını yalnızca anlattıklarıyla değil, nasıl konuştuğuyla, nasıl davrandığıyla da yargılıyoruz. Alias Grace bu meseleyi usul usul ilerleyen sohbetlerle açıyor, gerilmek için birinin sesini yükseltmesi gerekmiyor. Doktorun soruları hazır, bizim de öyle. Ama cevapları duyunca ne yapacağımızdan o kadar emin değiliz.

IMDb: 7,6
Nereden izlenir: Netflix