Hayal gücünü zorlayan geleceğin meslekleri açıklandı

Robotik plastik cerrahi, dijital varlık yöneticiliği ve gezegenlerden maden transferi geleceğin önde gelen meslekleri arasında.

Almanya’nın Beckum şehrindeki bir apartmanın 3 boyutlu maketi. (AFP)
Almanya’nın Beckum şehrindeki bir apartmanın 3 boyutlu maketi. (AFP)
TT

Hayal gücünü zorlayan geleceğin meslekleri açıklandı

Almanya’nın Beckum şehrindeki bir apartmanın 3 boyutlu maketi. (AFP)
Almanya’nın Beckum şehrindeki bir apartmanın 3 boyutlu maketi. (AFP)

Kim 2025 yılına kadar ilk 3 boyutlu (3D) yapı makinesinin dolaşımda olmasını kim bekliyor? Eczacıya değil de sizin için reçete yazabilecek bir robota gitmeyi düşünebilen var mı? İmplant bir cep telefonuna sahip olmak kimin aklına gelir? Ya 3D karaciğer nakli, akıl okuyabilen makineler ve pilotsuz bir uçak?
Bunlar, Dünya Ekonomik Forumu'nun kurucusu ve yöneticisi Klaus Schwab'ın iki yıl önce Dubai'deki Hükümetler Konferansı'nda yönelttiği sorulardan sadece bazıları. Schwab, hükümetlerin daha bilgili ve gelişmelere ayak uydurabilecek kimseleri hazırlaması gerektiğine dikkat çektiği konuşmasında “Dünya, hayat tarzımızı, yaptığımız işi ve birbirimize karşı davranış biçimimizi kökten değiştirecek bir teknolojik devrimin eşiğinde” dedi. Görünen o ki insanları yarına hazırlama meselesi hükümetlerle sınırlı değil. Daha çok çocuklarının geleceğiyle ilgilenen ebeveynler artık insan aklına gelmeyen geleceğin mesleklerinin neler olduğunu bilmek zorundalar.
Abu Dabi'deki Geleceğin Öngörüsü Vakfı tarafından yayınlanan Gelecekteki Meslekler 2040 adlı raporda geleceğin mesleklerine hakim olan 20 sektörde 157 mesleğe yer verildi. Bunların 2010'dan sonra doğan ve Alfa Kuşağı olarak bilinen jenerasyon için en cazip işler olduklarını açıkladı. Söz konusu meslekler raporda şöyle sıralandı:
Robotik: Robot bakımı, robot izleme, robot operasyon teknisyenleri, robot tedarikçileri, robot programcıları, robot kullanıcı arayüzü ve kullanıcı deneyimi uzmanları, robotik plastik cerrahi, robotik iletişim becerileri geliştiricileri, robotik seyahat acenteleri, robotik gösteri ve etkinlik organizatörleri.
Veri: Veri Bilimciler, veri araştırmacıları, veri tedarikçileri, veri analistleri, veri kontrolörleri, veri koruma ve kullanımında değer veya etik uzmanları, veri kredisi aracıları ve veri komisyoncuları.
Dronlar: İnsansız hava aracı komuta merkezi personeli, uçak sistemleri mühendisleri, (insansız hava taksi yer ekibi), drone bakım ve onarımı, hava güvenlik ekipleri, drone tasarımcıları, drone programcıları, sensör operatörleri ve drone satış acenteleri.
Kişisel sağlık: Yaşlanmayla mücadele eden uzmanlar, ruh sağlığı uzmanları, hemşireler, geriatrik rehabilitasyon (yaşlı bakımı), genetik düzenleyiciler, epigenetik terapistler, nörostimülasyon uzmanları, genetik modifikasyon tasarımcıları ve mühendisleri.
Yapay zeka: Yapay zeka koçları ve moderatörleri, yapay zeka yazarlığı, yapay zeka müzisyenliği, yapay zeka yetenekleri ile güçlendirilmiş muhasebecilik, yapay zeka yetenekleri ile güçlendirilmiş siber güvenlik uzmanlığı, yapay zeka yetenekleri ile güçlendirilmiş yapay zeka uzmanlığı.
Otonom ulaşım: Komuta merkezi personeli, ödeme ve muhasebe departmanı, akıllı yol mühendisliği, onarım ve bakım ekipleri, temizlik ekipleri, trafik analistleri ve yük istasyonu kurucuları.
Blockchain (Blokzincir) teknolojisi: Blockchain yasa koyucuları, blockchain mühendisliği, blockchain tasarımcılığı, blockchain kullanıcı arayüzü ve kullanıcı deneyimi uzmanları, Blockchain bulut uygulama yöneticileri, blockchain sistem analistleri, blockchain ürün yöneticiliği, blockchain iş geliştirme eğitmenliği.
3 Boyutlu (3D) Baskı Teknolojileri : Dijital ev mimarlığı, 3D ev üreticiliği, 3D Ürün Tasarımcılığı, 3D ilaç üreticiliği, baskılı protez uzmanlığı, 3D rekonstrüktif cerrahi uzmanlığı, 3D gıda baskı uzmanlığı, malzeme bilimi araştırmacılığı, bilgisayar, biyoteknoloji 3D yazıcı operatörlüğü, 3D yazıcı imalat ve bakım mühendisliği, basılı ürün kalite ve denetim uzmanlığı, kod geliştiriciliği ve programcılık.
Kripto para teknolojileri: Kripto yasa koyucuları, kripto bankacılık, kripto para birimi uzmanlığı, kripto varlık yöneticiliği, kripto sigortacılık, kripto madencilik, kripto eşanjörlük (kripto para mübadele araçları), kripto para performans analistliği.
Sensör sistemleri: Sensör ve sistem tasarımcılığı, sensör ve sistem kurulumu, sensörlere dayalı imalatçılık, sensör sistemleri veri modelleyiciliği, sensör sistemleri veri iletim düzenleyiciliği, sensör sistemleri sinyal mühendisliği, sensör ve ilgili sistem tasarımcılığı, sensör onarım teknisyenliği.
Uzay: Uzay görevi planlayıcılığı, fırlatma yönetimi, araç fırlatma ve yük hazırlık ekipleri, meteorologlar ve astronotlar, uzay trafik analistliği, uzay aracı pilotları, uzay ziyaretçilerinin deneyimini geliştirme uzmanlığı, uzay endüstrisi etiği.
Uzay madenciliği: Asteroitler ve gök cisimleri araştırmacıları, asteroitler ve gök cisimleri madencilik operasyonları yer ekipleri, asteroit madenciliği operasyon uzmanlığı, asteroit ve gök cisimleri madencilik operasyonları için robotik operatörler, uzay madenciliği malzeme bilimcileri, uzay madenciliği nakliye personeli, asteroitler ve gök cisimleri üzerinde metal eritme işlemleri operasyonları, asteroitler ve gök cisimlerinin veri analizi.
Füzyon enerjisi üretimi: Füzyon reaktörü tasarımcılığı, füzyon reaktörü mühendisliği, füzyon sistemi kontrol teknisyenliği, füzyon mikro şebeke uzmanlığı, füzyon reaktörü müteahhitliği, füzyon reaktörü mimarlığı, uzay füzyon planlayıcılığı, proje yöneticiliği ve füzyon enerjisi üretimi.
Genomik Tıp: Algoritmik sağlık sağlayıcıları, algoritmik sağlık araştırmacıları, algoritmik beslenme uzmanları, CRISPR (DNA genom düzenleme aracı) biyologları, CRISPR mühendisleri, üretim uzmanları, biyo-üretim organ tasarımcılığı.
Hyperlooplar (yüksek hız yuvarı): Yüksek hız yuvarı tasarımcılığı, üreticiliği, güvenlik mühendisliği, operatörlüğü, bakım ve onarım, yüksek hız yuvarı için koruma ve güvenlık.
Kuantum hesaplama: Kuantum hesaplama programcılığı, kuantum veri analistliği, kuantum hesaplamada gözlemciler ve mahremiyet bilincine sahip yöneticiler, kuantum hesaplama ile kredi yöneticiliği, kuantum cihaz operatörleri, kuantum hesaplamada sağlık monitörleri, kuantum hesaplamada çalışan sertifikalı eczacılar ve kuantum hesaplama çalışmalarında karakter tasarımcıları.
Karma gerçeklik: Karma gerçeklik üzerinde çalışan seyahat acentaları, karma gerçeklik terapistliği, karma gerçeklikle eğitim, karma gerçeklik üzerinde çalışan süpervizörler, karma gerçeklik destekli tasarımcıları, karma gerçeklik destekli film yapımcılığı, karma gerçeklik tasarımcıları ve karma gerçeklik destekli haber yapımcılığı.
Laboratuvar ortamında gıda üretimi: Laboratuvarda gıda (et) üretimi için biyoreaktör tasarımcıları, laboratuvarda et üretimi için kök hücre yöneticileri, laboratuarda gıda üretimi mühendisliği, laboratuvarda gıda üretimi etik ve profesyonel doğrulama danışmanlığı, kalite kontrol, laboratuvarda üretilen gıdalardan yeni ürün geliştirme uzmanlığı, laboratuvarda üretilen gıda mühendisliği, beslenme mühendisliği ve süreç yöneticiliği.
Nesnelerin İnterneti (Internet of Things-IoT): IoT cihaz uzmanlığı, IoT akıllı bina kurulumu, IoT akıllı giyim geliştiriciliği, IoT sağlık monitörleri, IoT destekli bilim ve antropoloji, veri güvenliği uzmanlığı, hata noktalarını IoT destekli hata noktaları tespiti.
Akıllı öğrenme: Yapay zekaya dayalı öğretim sistemleri için etkileşimli arayüz tasarımcılığı, yapay zekaya dayalı öğretim programları geliştiriciliği, yapay zekaya dayalı akıllı öğretim sistemleri mühendisliği yapay zekaya dayalı akıllı öğretim sistemlerini bakım ve onarımı, yapay zeka eğitim sistemleri, yapay zeka ile geliştirilmiş kişisel beceri geliştiriciler, yapay zeka ile geliştirilmiş yaşamın kişisel monitörleri ve akıllı öğrenme süreçlerinin geliştiricileri.



İrlanda'daki 3 bin yıllık kasabanın gelişmişlik seviyesi arkeologları şoke etti

Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)
Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)
TT

İrlanda'daki 3 bin yıllık kasabanın gelişmişlik seviyesi arkeologları şoke etti

Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)
Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)

Yeni bir araştırmaya göre İrlanda'daki tarih öncesi bir yerleşim yeri, dünyanın ilk kasabalarından biri ve önemli bir üretim merkeziydi.

Kuzey İrlanda'nın Armagh kenti yakınlarındaki Haughey's Fort, MÖ 1200 civarından itibaren benzeri görülmemiş bir ölçekte zanaat üretimini ve ritüelleri destekleyen, özenle planlanmış bir yerleşim yeriydi. Erken Ortaçağ edebiyatıyla da bağlantıları olan bölge daha önce Ulster'in Demir Çağı başkenti diye bilinirken, son araştırma ise buranın Geç Bronz Çağı'nda da gelişmiş ve karmaşık bir merkez olduğunu ortaya koydu.

Araştırmada Haughey's Fort'ta 200'den fazla olası ahşap konut yapısına ait kanıtlar bulunması, yaklaşık 3 bin yıl önce bölgedeki tipik bir tepe kalesinden beklenenden çok daha yoğun ve yapılandırılmış bir yerleşim yerinin varlığına işaret ediyor.

Hakemli dergi Antiquity'de yayımlanan çalışmanın yazarlarından James O'Driscoll, "Araştırmamız, Bronz Çağı İrlandası'nda şimdiye kadar tam olarak fark edilmeyen bir boyut, örgütlenme ve bağlantı düzeyini ortaya koyuyor" diyor.

e3tg5r4
Bu, kazı alanına dair anlayışımızı temelden değiştiriyor ve İrlanda'daki toplulukların Bronz Çağı Avrupası'ndaki daha geniş gelişmelerle ne derece bağlantılı olduğunu vurguluyor.

Konut yapılarının çevresinde, bazıları çapı 30 metreye varan büyük dairesel binalar vardı. Glasgow Üniversitesi'nden arkeologlar, bunların muhtemelen kurumsal veya kamusal alanlar olduğunu ve bölgenin birbiriyle iyi bağlantı kurmuş "kentsel" bir merkez olduğu tezini desteklediğini belirtiyor.

Arkeolojik alandaki kazılarda, uzman seviyede bronz işçiliği, altın işçiliği, büyük ölçekli ziyafetler ve yüksek statüden eserlere dair kanıtlar ortaya çıkması, "kasabada" canlı bir ekonomik faaliyet ve sosyal örgütlenme olduğunu gösteriyor. Alanda bulunan ithal nesneler, İberya ve Orta Avrupa gibi uzak bölgelere uzanan uzun mesafeli bağlantılara işaret ediyor.

Haughey's Fort, insan eliyle inşa edilmiş bir havuzun da bulunduğu çok daha geniş bir kompleksin parçasıydı. Arkeologlar bu havuzda ritüel gömüler, silah kalıpları, hayvan kalıntıları ve insan kemiği parçaları keşfetti.

Araştırmacılar, ahşap çitlerle çevrili geniş bir caddenin kaleyi havuza bağladığını ve muhtemelen tören alaylarının geçişini kolaylaştırdığını söylüyor.

Kalenin muhtemelen 109 hektarlık bir dış sur alanı vardı. 155 futbol sahasına eşdeğer bir büyüklüğe denk gelen bu alan, İrlanda ve Britanya'da bilinen en büyük arkeolojik anıtlardan biri.

O'Driscoll, "Haughey's Fort'tan elde edilen kanıtlar; zanaat üretimi, ticaret ve toplumsal faaliyetlerin birbiriyle yakından bütünleştiği, büyük ve yoğun nüfuslu bir yerleşim yerine işaret ediyor" diyor.

Araştırmacılara göre bulgular, Haughey's Fort'un yaklaşık 3 bin yıl önce büyük ve örgütlü yerleşimlerin şekillenmeye başladığı "kentsel merkezlerin" en erken örneklerinden biri olduğunu gösteriyor. O'Driscoll şu ifadeleri kullanıyor: 

Bu, kazı alanına dair anlayışımızı temelden değiştiriyor ve İrlanda'daki toplulukların Bronz Çağı Avrupası'ndaki daha geniş gelişmelerle ne derece bağlantılı olduğunu vurguluyor.

Independent Türkçe


Zürafaların "toplama işlemi" yapma becerisi ortaya çıktı

Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)
Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)
TT

Zürafaların "toplama işlemi" yapma becerisi ortaya çıktı

Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)
Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)

Bilim insanları, zürafaların miktarları toplama işlemine benzer biçimde zihinsel olarak birleştirebildiğini keşfetti.

Matematik becerileri sözkonusu olduğunda insanların dışında akla genellikle bazı primat türleri ve papağan gibi kuşlar geliyor.

Ancak Barselona Üniversitesi'nden bir ekip, zürafaların da birtakım gizli yetenekleri olabileceğini ortaya çıkardı.

Zürafaların yanı sıra atları, develeri ve geyikleri kapsayan toynaklılar grubunun farklı miktarları birbirinden ayırt edebildiği daha önce gözlemlenmişti.

Yeni araştırmayı yürüten ekipse, zürafaların toplama ve çıkarma becerilerini ölçmeye çalıştı.

Bulguları hakemli dergi Scientific Reports'ta yayımlanan çalışmada Barselona Hayvanat Bahçesi'ndeki 4 zürafa herhangi bir eğitim almadan çeşitli testlere tabi tutuldu.

İlk olarak her bir hayvanın önüne farklı miktarlarda havuç içeren iki sarı kutu yerleştirildi ve birkaç saniye sonra kapakları kapatıldı. 

Daha sonra sarı kutulara eklenecek havuçları içeren yeşil bir kutu hayvanlara gösterildi. Zürafalar havuçlar eklendikten sonra kutuların son durumunu görmedi.

İkinci testte ise zürafaların çıkarma becerilerini incelemek için yeşil kutuya, sarı olandan çıkarılan havuçlar kondu. Son olarak araştırmacılar, hayvanların yiyeceğin bir kaptan diğerine taşınmasını zihinsel olarak takip edip edemediğini inceledi.

Yeni çalışmaya göre toplamda bin kadar deney yapıldıktan sonra zürafalar ilk testte hangi kutuda daha fazla yiyecek olduğunu yüzde 68 oranında doğru tercih etti. 

Araştırmacılar bu başarının şansla açıklanamayacağını ve zürafaların zihinsel bir işlem yaparak bu sonuca vardığını söylüyor.

Çalışmaya liderlik eden Iker Loidi bulguları şöyle değerlendiriyor:

Eğer ekleme yapıldıktan sonra zürafalar kutuyu görseydi, zihinsel işlemler gerçekleştirdiklerini söyleyemezdik çünkü seçimlerini yalnızca değişimden sonra elde edilen algısal bilgilere dayandırabilirlerdi.

Öte yandan zürafalar ikinci ve üçüncü testte aynı başarıyı gösteremedi. Bilim insanları çıkarma işleminin genellikle toplamadan daha zor olduğuna değiniyor. 

Loidi, "Çıkarma işlemi, beynin kontrollü işleme üzerine uzmanlaşmış karmaşık beyin bölgelerini harekete geçirirken, toplama işleminde bu gerçekleşmez" diyor.

Yeni çalışma, diğer hayvanların zihinsel becerilerine ışık tutmanın yanı sıra insanların sayısal düşünme becerilerinin evrimsel kökenini anlama çalışmalarına da katkı sunuyor.

Yine de bilim insanları bu çalışmada elde edilen bulguların, zürafaların insanlar gibi matematik becerileri olduğuna dair kanıt sunmaktan ziyade, miktar takibi yaptığına işaret ettiğini söylüyor.

Ayrıca çalışmanın sadece 4 zürafayla yapılması da önemli bir sınırlılık. Bulguların doğrulanması için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç var.

Independent Türkçe, Phys.org, Study Finds, Scientific Reports


The Wire'a benzetilen yeni suç dizisi 7 haftadır listeleri kasıp kavuruyor

60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)
60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)
TT

The Wire'a benzetilen yeni suç dizisi 7 haftadır listeleri kasıp kavuruyor

60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)
60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)

Netflix'in yeni suç draması Legends, kısa sürede izleyicilerin dikkatini çekmeyi başardı. İzleyiciler tarafından "tek oturuşta bitirilecek bir dizi" diye nitelenen Legends, Neil Forsyth tarafından yaratıldı. 

7 Mayıs'ta platforma yüklenen mini dizi, yayımlandığı günden bu yana tam 7 haftadır platformun en çok izlenen yapımlar listesindeki yerini koruyor.

1990'ların başında geçen dizi, yeraltı dünyasına sızmayı başaran bir grup Britanyalı gümrük müfettişinin gerçek hikayesini ekrana taşıyor. 

Senaryo, 1980'lerde gerçekleştirilen gerçek gümrük operasyonlarından ilham alıyor. 

Dönemin zorlu koşullarını yansıtan dizi, son derece kısıtlı bütçelere ve yetersiz kaynaklara rağmen tonlarca uyuşturucuyu ele geçirmeyi başaran bir ekibin yaşadıklarına odaklanıyor.

Dizinin büyük başarısının arkasında, şüphesiz Steve Coogan, Tom Burke, Hayley Squires ve Aml Ameen gibi isimlerden oluşan oyuncu kadrosu yer alıyor. 

6 bölümden oluşan yapım, hem izleyicilerden hem de eleştirmenlerden tam not aldı. Legends, Rotten Tomatoes'da izleyicilerden yüzde 82, eleştirmenlerden ise yüzde 97 beğeni oranı yakaladı.

İzleyicileri en çok öne çıkan unsur, dizinin sunduğu güçlü "gerçekçilik" duygusu oldu. Dizi, zorlu koşullarla mücadele eden sıradan, işçi sınıfı karakterleri merkezine alıyor. 

Sosyal medyada diziye övgüler yağdıran izleyiciler, Legends'ı şimdiden tüm zamanların en iyi suç dizileri arasında gösteriyor. Rotten Tomatoes'daki bir kullanıcı, "Bu diziyi kesinlikle tavsiye ediyorum. Tom Burke olağanüstü bir aktör, birçok yazarın kelimelerle anlatamadığını o tek bir bakışıyla hissettiriyor. Kaçırmayın, pişman olmayacaksınız" ifadelerini kullandı.

Diziyi suç klasiği The Wire'a benzeten bir başka izleyici ise şu yorumu yapıyor: 

Harika bir senaryo, muhteşem oyunculuklar ve kusursuz bir kurgu. Bir suç draması için The Wire (ki bence kusursuzdur) kalitesine bu kadar yaklaşabilen başka bir Britanya yapımı olmamıştı. Tom Burke başta olmak üzere tüm kadro döktürmüş. 1990'ların müzik kullanımı da seyirciyi o döneme götürmekte çok başarılı.

Legends'ın ayakları yere basan bu yapısı, bazı izleyiciler tarafından popüler Netflix dizisi La Casa de Papel'le kıyaslandı. Bir izleyici, "Kurgusal dizilere ve büyük prodüksiyonlara sığınan diğer yapımların aksine, Legends baştan sona inandırıcı, gerçekçi ve samimi" diyerek dizinin başarısını özetledi.

Eleştirmenlerden 5 yıldız

Diziye hayran kalan sadece izleyiciler değildi, profesyonel televizyon eleştirmenleri de övgü dolu yazılar kaleme aldı. 

Financial Times yazarı Rebecca Nicholson, 5 yıldız verdiği incelemesinde diziyi "Zarif, soğukkanlı ve olağanüstü bir televizyon işi" diye tanımlarken, hikayenin temposunu hiç kaybetmediğini ekledi. 

Collider'dan Jessica Toomer ise değerlendirmesinde, "Netflix'in bu yıl yayımladığı en sürükleyici ve ekrana kilitleyen suç draması bu olabilir" ifadelerini kullandı.

Independent Türkçe, Express, Metro, Financial Times, Collider