Rusya’nın Dera’daki arabuluculuk çabaları sürerken Suveyda’da çatışma çıkmasından endişe ediliyor

Suriye rejim güçleri ülkenin güney bölgelerini bombaladı

Dera’da Rus heyeti taşıyan iki araç (Horan Free)

Suriye’nin Dera ilindeki müzakere heyetlerinin, müzakerelere garantörlük yapan Rusya ile Cuma günü gerçekleştirdikleri görüşmede bölgedeki askeri operasyonların durdurulacağına ve barışçıl çözümlere geri dönüleceğine dair söz almalarına rağmen rejim güçleri, Dera'nın batı kırsalındaki Dera el-Beled, Tafas, el-Muzeyrib, el-Acemi ve Casim mahallelerini bombalamaya devam etti. Dera’nın batı kırsalında yer alan Neva mahallesinde çatışmalar yaşanırken doğu kırsalındaki el-Gariye el-Garbiye mahallesinde Şam-Amman uluslararası karayolunu kesen gençler, mahallede Suriye Hava Kuvvetleri İstihbaratı’na ait bir kontrol noktasının yakınında lastik yaktılar.
Dera’dan yerel kaynaklar Şarku'l Avsat'a yaptıkları açıklamada, müzakerelere garantörlük eden Rusya’nın Suriye rejiminin Dera'daki güvenlik komitesi ile Dera el-Beled Müzakere Komitesi arasındaki toplantıyı, bölgedeki gerilimi sona erdirmek için taraflar arasında nihai çözüme bir formül getirilmesi amacıyla Pazar gününe ertelediğini söylediler. Kaynaklara göre bu gelişme, Rusya'nın Dera'da nihai bir çözüme varmaya ve gerilimi sonlandırmaya yönelik söz verdiği ve Dera’nın kaderini netleştiren müzakerelerin akıbeti için Huranlılar arasında bir beklenti ve ihtiyat halinin ortaya çıktığı bir dönemde Dera el-Beled Müzakere Komitesi, Dera’nın önde gelen isimleri ve Huran'daki Merkez Komite üyelerinin, Cuma günü Rusya'nın ‘Esedullah’ adıyla bilinen Çeçen asıllı arabulucu subayının yerine gelen yeni Rus generali ile yaptığı toplantıdan önce gerçekleşti.
Suriye'nin güneyindeki aktivistler, 4. Zırhlı Tümeni'nin Dera el-Beled sakinlerine karşı yerinden edilme, tüm silahların teslim edilmesi, evlerin aranması ve yerinden edilmeyi reddedenlerin teslim edilmesi, bölgede birçok noktada askeri nokta oluşturulması ve yerel unsurların güvenliği sağlama rolüne son verilmesi gibi adil olmayan uygulamalarıyla uzlaşmaz bir tutum sergilemesi nedeniyle müzakerelerin kırılgan olduğunu düşünüyorlar. Aktivistlere göre bu nedenle Rus güçlerinin mevcut aşamada 4. Zırhlı Tümeni unsurlarına komuta edemediği açıkça görülürken Rusya ile yapılan müzakerelerin tek dayanağının Rusya’nın rejime herhangi bir askeri operasyonda destek vermemesinin yanı sıra 4. Zırhlı Tümen ve İran destekli milisler karşısında bölge halkının kararlılığı olacağına inanılıyor.
Aktivistler, Rusların Dera'daki askeri gerilimi sona erdirme arzusu karşısında 4. Zırhlı Tümen halen uzlaşmasız bir tutum sergilerse 4. Zırhlı Tümen güçlerine karşı Suriye'nin güneyinde konuşlu Rusya destekli 5. Kolordu güçlerinin bölge halkıyla birlikte hareket etmesini önerdiler. Çok sayıda üyeye, ağır silahlara ve güdümlü füzelere sahip olan 5. Kolordu ile 4. Zırhlı Tümeni arasında 2019 yılında Hama'nın batı kırsalında şiddetli çatışmalar yaşandı. 4. Zırhlı Tümeni 200'den fazla üyesini kaybetti ve 5. Kolordu bölgenin kontrolünü ele geçirdi. Ancak bugün 4. Zırhlı Tümeni’nin Rusya’nın uzlaşı müzakereleri çerçevesindeki geri çekilme emirlerini reddetmesi ve Dera’daki operasyonlarında İran destekli milislerin yer alması nedeniyle İran'ın yanında yer aldığı anlaşılıyor.
‘Suveyda 24’ adlı haber sitesinin genel yayın yönetmeni olan aktivist Reyyan Maruf, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada, nüfusunun çoğunluğunu Dürzilerin oluşturduğu Dera’nın bir iç savaşa sürüklenmesine ve herhangi bir plan için kolay bir av haline gelmesine karşı uyardı. Maruf son zamanlarda bölge halkına yönelik tehdit ve sindirme içerikli açıklamaların arttığına da işaret etti.
Öte yandan Suveyda’daki Suriye rejimine bağlı Ulusal Savunma Güçleri (USG), ‘Hizbu’l-Liva’ grubunun lideri Samir el-Hekim ve Suveyda’da yeni oluşturulan grubuna, Suveyda’nın güneyindeki er-Raha mahallesini terk etmeleri için 48 saatlik süre verildiğini aksi takdirde silah zoruyla bölgeden çıkarılacaklarını duyurdu. Bunun üzerine er-Raha mahallesinden gençler, silahlı saldırı tehdidi ve mahallenin boşaltılması taleplerini protesto etmek için ana yolu trafiğe kapattılar. Gençler, bu tür silahlı gövde gösterilerinin sona ermesini ve askeri anlaşmazlıkların ortadan kaldırılmasını talep ettiler.