Cezayir’de eski bakanın avukatı, bakanın tutukluluk süresinin ‘aşılmasını’ protesto etti

Cezayir’in eski Kültür Bakanı Halide Tumi (APS)

Yaklaşık iki yıldır tutuklu olan Cezayir’in eski Kültür Bakanı Halide Tumi’nin avukatı, tutuklunun yargılanacağı tarihe kadar serbest bırakılmasını öngören tüm şartları sağladıkları gerekçesiyle siyasi ve adli makamlara, eski bakan için yapılan geçici tahliye talebini onaylamaları çağrısında bulundu. Cezayirli yetkililer, eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika'nın 2019 yılında halkın baskısı sonucu istifa etmesinin ardından dönemin başbakanı ve eski başbakanın yanı sıra sekiz bakanı, birkaç askeri yetkiliyi ve çok sayıda işadamını yolsuzluk suçlamalarıyla hapse attılar.
Eski Kültür Bakanı Halide Tumi'nin avukatı Bucemaa Gaşir, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, eski bakanın 22 aydır tutuklu olduğunu, ancak Cezayir Anayasası uyarınca tutukluluk süresinin sekiz ayı aşmaması gerektiğini, bu nedenle Tumi’nin tutukluluk süresinin hukuksuz bir şekilde sürdürüldüğünü söyledi. Uzun yıllar, Cezayir'de hükümetten bağımsız en önemli insan hakları örgütü olan Cezayir İnsan Haklarını Savunma Birliği’nin yöneticiliğini yapan avukat, “Müvekkilimde koronavirüs (Kovid-19) belirtileri olduğunu gördük. Hapishane idaresinden ve Adalet Bakanlığı’ndan test yapılmasını talep ettik, ama Allah'a şükür şüphelerimiz yersiz çıktı” dedi.
Cezayir Yüksek Mahkemesi (bakanları ve üst düzey yetkilileri takip eden yargı organı) soruşturma hakiminin, Kasım 2019'da müvekkili Tumi’yi yalnızca bir kez sorguladığını ve soruşturma süresince gözaltında tutulmasına karar verdiğini söyleyen Gaşir, “Müvekkilimin ilk sorgusunun üzerinden uzun zaman geçmiş ve kanunun öngördüğü şekilde bir daha sorguya alınmamıştır. Bu mantıksız. Duruşma öncesi tutukluluk süreci adeta mahkumiyete dönüştü. Başta Cumhurbaşkanlığı, Adalet Bakanlığı ve soruşturma hakimi olmak üzere tüm taraflarla temasa geçerek, suçlama listesinin gerçeklerle örtüşmemesinin yanı sıra yargılanmadan tutukluluk süresinin aşılmasına ilişkin rahatsızlığımızı kendilerine ilettik. Ancak deva bize cevap vermeyi reddediyor. Cezayir İnsan Haklarını Savunma Birliği de sessizliğini koruyor” ifadelerini kullandı. Tumi’nin avukatı,  Tumi için 6 kez geçici olarak salıverilmesi talebinde bulunduklarını ve tüm taleplerinin reddedildiğini belirtti.
Soruşturma hakiminin Maliye Bakanlığına bağlı Maliye Genel Müfettişliği tarafından yürütülen kamu fonlarının zimmete geçirilmesi vakalarına ilişkin tutanaklarını talep ettiğini ifade eden avukat, bu tutanaklarda Tumi veya herhangi bir yakını adına zimmete para geçirme, kişisel kazanç elde etme veya yurtdışına para transferi yapma gibi bir vakaya rastlanılmadığını vurguladı.
Cezayir yargısı, Tumi’yi (63) ‘2007'de Arap kültürünün başkenti Cezayir, 2009'da Afrika Sanat ve Kültür Festivali ve 2011'de İslam kültürünün başkenti Tilimsan’ olmak üzere üç büyük etkinliğe harcanan fonları zimmetine geçirdiği şüphesiyle tutukladı. Tumi’nin avukatına göre bu etkinlikler özel bir amaç taşıyor ve Cezayir'in yurt dışındaki imajını düzeltmek amacıyla gerçekleştiriliyorlardı. Bu yüzden de finansmanı, normal anlaşmaların ve projelerin usulüne göre yapılmıyordu. Avukat, yetkililerin de bunu bildiğini kaydetti. Ayrıca, bu etkinliklere harcama yapılması emrini veren tarafın Kültür Bakanlığı olmadığını ifade eden avukat, “Bakan bu harcamaları sadece siyaseten denetliyordu ve bunu yetkililer de biliyor” dedi.
Tumi muhalefet kanadındayken ‘kadınları demokrasi mücadelesinin bir simgesi’ olarak gören eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika'ya yakın olmasının bedelini Tumi’nin ailesinin ödediği söyleyen Gaşir, Buteflika’nın Tumi’yi yaklaşık 10 yıl boyunca bakanlık hizmetinde tuttuğunu belirtti. Aynı süre zarfında Şekib Halil’in de Enerji Bakanlığı görevini yürüttüğünü ve onun da Buteflika’ya yakın bir isim olması nedeniyle hakkında uluslararası tutuklama emri çıkarıldığını aktardı. Eski rejimin tutuklanan yetkililerinin avukatları, Buteflika'nın en azından tanık olarak mahkemeye çıkarılmasını talep ettilerse de hakimler bu talebi reddettiler. Birkaç bakan ve iş adamının avukatları da yargının temyiz prosedürlerine yanıt vermeyi ‘ertelemesini’ protesto ettiler.