Birleşmiş Milletler "hayati tehlike yaratan" casus yazılım için moratoryum çağrısı yaptı

25 Şubat 2021'de New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nin içinde görülen Birleşmiş Milletler logosu (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) insan hakları uzmanları, gözetleme teknolojisi kullanımının uluslararası insan hakları standartlarına uygunluğunu teminat altına alan güçlü düzenlemeler gelene kadar bu teknolojinin satışı ve devri için küresel moratoryum çağrısında bulundu.
Uzmanlar, "Hayli gelişmiş müdahaleci aygıtların insan hakları savunucularını, gazetecileri ve siyasi muhalifleri izlemek, sindirmek ve susturmak için kullanılmasından son derece endişeliyiz" dedi.
Moratoryum çağrısı, geçen ay İsrail firması NSO Group'un casus yazılım programı Pegasus'u aralarında otoriter hükümetlerin de bulunduğu dünyanın dört bir yanındaki devletlere sattığının ortaya çıkmasının ardından geldi.
15'ten fazla medya kuruluşunun yanı sıra insan hakları organizasyonları Forbidden Stories ve Uluslararası Af Örgütü'nün ortaklaşa yürüttüğü soruşturmalar, gelişmiş hack programının aralarında bakanların, muhalefet partileri liderlerinin, gazetecilerin ve avukatların da bulunduğu 300'e yakın Hintliye aitcep telefonu numarasına bağlı akıllı telefonlara sızmak için kullanıldığını ortaya çıkardı.
BM uzmanlarının açıklamasında, "Bu tür uygulamalar ifade özgürlüğü, özel hayatın gizliliği ve kişisel özgürlük haklarını ihlal ediyor, muhtemelen yüzlerce bireyin hayatını tehlikeye atıyor, basın özgürlüğünü tehdit ediyor ve demokrasiye, barışa, güvenliğe ve uluslararası işbirliğine zarar veriyor" dendi.
NSO Group bu yasadışı uygulamalara herhangi bir şekilde dahil olduğunu derhal reddetti. BM uzmanlarıysa, İsrailli firmadan bu konuda yürüttüğü bir iç soruşturma varsa, bunun tüm bulgularının tamamen kamuoyuna açıklanması için çağrıda bulundu.
Uzmanlar, "NSO Group'un anayurdu İsrail'i de kendi insan hakları yükümlülükleri ışığında NSO'nun ihracat işlemlerini incelemek için ne gibi önlemler aldığını açıklamaya çağırıyoruz" diye konuştu.
Uzmanlar, "NSO Group gibi şirketlerin, teknolojilerini insan haklarını ihlal etmek için kullanmak isteyen devlet ve kuruluşlara satmadıklarını, devretmediklerini veya bunlarla sözleşme yapmadıklarını kanıtlamak devletlerin görevidir" diye ekledi.
BM, bu tür casus yazılımların insan hakları üzerindeki olumsuz etkilerini "önleyecek, azaltacak ve telafi edecek" şekilde düzenleyen güçlü bir çerçeve geliştirilinceye kadar, uluslararası topluma gözetim teknolojisinin satış ve devir için moratoryum uygulamaya çağırdı.
BM uzmanları, "Uluslararası insan hakları hukuku tüm devletlerin, bireyleri yasadışı gözetlemeden, özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesinden ya da ifade, toplanma ve örgütlenme özgürlüklerine yönelik tehditlerden koruyacak güçlü yerel yasal güvenceler benimsemesini gerektirir" sonucuna vardı.
Independent Türkçe