WHO uzmanları, koronavirüsün Çin’deki kökeninin tespit edilmesi için acilen harekete geçme çağrısında bulundu

Çin’in Wuhan şehrinde bulunan bir laboratuvardaki iki virolog (AFP)

Bağımsız uzmanlar, yeni tip koronavirüsün Çin’deki kökeninin araştırılması için acilen harekete geçilmesinin gerektiğini belirttiler. Söz konusu uzmanlar, bu yılın başlarında Dünya Sağlık Örgütü tarafından Çin’e gönderilen heyetin gerçekleştirdiği ilk araştırmada yer almışlardı.
11 bilim insanı, Nature bilim dergisinde, yapılacak araştırmanın durmuş bir sürecin ilk adımı olması gerektiğini belirterek araştırmalara devam edilmesi çağrısında bulundular.
Bilim adamları, bu kritik soruşturmayı gerçekleştirmeye yönelik fırsat penceresinin hızla kapandığını, dolayısıyla herhangi bir gecikmenin bazı araştırmaların yapılmasının biyolojik olarak imkansız hale getireceğini belirttiler.
Ortak bir raporda, bilim adamları 2019 yılının Aralık ayında Wuhan’da bir SARS-CoV-2 salgını olduğuna yönelik net kanıtların bulunduğu sonucuna vardılar.
Söz konusu raporda ayrıca Wuhan’daki Huanan Deniz Ürünleri Pazarı’nın salgının ilk aşamalarında önemli bir rol oynadığı ve takip edilmesi gereken vahşi hayvan pazarları ile doğrulanmış bağlantıları olduğu sonucuna vardılar.
Koronavirüsün kökenine ilişkin araştırma konusunda bir anlaşmazlık çıktı. Çin, uluslararası uzmanlardan oluşan ekibinin Wuhan’ı ziyaretini birkaç ay ertelemiş ve şu ana kadar da yabancı uzmanlara virüs ile enfekte olan ilk 174 hastanın orijinal verilerine erişim izni vermeyi reddetti.
Yabancı uzmanlar Çin’de daha fazla çalışma yapılması tavsiyesinde bulunurken Pekin bunu kabul etmiyor.
ABD ve diğer ülkeler, WHO tarafından bir araya getirilen uzmanlarının hazırladığı raporda, virüsün sızmasına neden olabilecek bir laboratuvar kazası hipotezini ihtimal dışı görmesini eleştirdi. Bu teori Çin baskıları sebebiyle ihtimal dışı olarak değerlendirilmişti.
Bilim adamları Nature dergisinde yayınlanan araştırmalarında, bu hipotezi ihtimal dışı görmediklerini yinelediler.
Araştırmacılar “Açık bir şekilde, bir laboratuvardan sızıntı olduğu hipotezini destekleyen bilgilerin yayınlanmasını ve Dünya Sağlık Örgütü’ne verilmesini talep ettik. Ancak henüz bu yapılmadı” ifadelerini kullandılar.
Çin’in Cenevre’deki Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Chen Şu ise dün (Çarşamba) laboratuvardan sızıntı olduğu hipotezinin “tamamen olasılık dışı” olduğunu belirterek bu iddiayı bir kez daha reddetti.
Chen Şu yaptığı açıklamada, bunun yerine ABD’deki belirli laboratuvarlara yönelik araştırma yapılması gerektiğini belirtti ancak bu düşüncesine yönelik daha fazla detay vermedi.
WHO Acil Durumlar Programı Direktörü Mike Ryan, Chen’in açıklamasından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Ryan, bir laboratuvardaki virüsün dışarı sızmasına neden olan bir kaza olması hipotezinin olası görülmemesi ile aynı zamanda ABD laboratuvarlarında bir araştırma yapılmasının önerilmesi arasında bir çelişki olduğunu belirtti.
Ryan, Cenevre’de düzenlediği basın toplantısında, “Bunun, anlaşılması zor bir düşünce olduğu kanaatindeyim” dedi.