Denetim Bürosu, Libya’daki israfları ortaya çıkardı

Yasalara aykırı olarak banka kredisi açıldığı, yurt dışındaki çalışanlara maaş ödendiği belirtildi.

Halid Şakşak, 2020 raporunun gözden geçirilmesi sırasında (Denetim Bürosu)

Libya Genel Denetim Bürosu tarafından yayınlanan son rapor, devlet kurumlarının çoğunda bir takım mali ve idari ihlallerin yapıldığını ortaya koydu. Rapora göre ayrıca, başkent Trablus'ta yaşanan savaş nedeniyle petrol üretim ve ihracatının 14 ay süreyle durdurulması sonrasında 10 milyar dolarlık zarar kaydedildi.
Devlet kurumlarının son bir yıldaki işlemlerini ele alan rapor, eski Ulusal Mutabakat Hükümeti’nde (UMH) İçişleri Bakanlığı’nın planlar olmadan yüksek fiyatlarla araba satın alma ve bir kısmını bakanlık dışındaki isimlere verme konusundaki savurganlığına ek olarak, Libya’nın batısındaki Savunma Bakanlığı’nda yasaya aykırı olarak banka kredilerinin açılması, bazı ihtiyaç ve teçhizata milyarlarca dinar harcanması konularına değindi.
Aynı şekilde tahsisatla ilgili olarak rapor, tahsis edilen miktarların üzerinde, 199 milyondan fazla Libya dinarının bazı taraflara tasfiye edildiğine dikkati çekti. Bu durumun, kanuna aykırı olarak, hükümet hesaplarından belirsiz şekilde para çekilmesine neden olduğu ifade edildi. Rapora göre bu ihlal, UMH Başkanlık Konseyi’nin kararıyla yok edildi.
Raporda ayrıca Savunma Bakanlığı’nın, Selahaddin el-Nimruş’un görev süresi sırasında geçen yıl maaş, sosyal yardım, yemek ve giyim karşılığında 2 milyar 246 milyon dinar teslim aldığına dikkat çekildi. Raporda, harcama yöntemleri belirtilmeden, mali kanunu ihlal eden mali sözleşmeler olarak yaklaşık 120 milyon dinar harcadığı belirtildi. Aynı şekilde 40 milyon dinarın mali taahhüt olarak nakit olarak, ülke içinden silah ve mühimmat satın almak için harcandığı ortaya koyuldu. Bunun yanı sıra bakanlığın, bunu destekleyecek herhangi bir belge olmaksızın, ‘cenaze törenleri’ başlığı altında Genelkurmay Başkanı için 8 milyon dinar harcama yaptığı aktarıldı.
Öte yandan rapor, yurt dışına eğitime gönderilmesine rağmen çalışanlara maaş ödenmesinden bahsederken, Sebha Üniversitesi’nde bir çalışanın adının, (güney) Taraghin bölgesinde Fen Fakültesi’nde öğretim üyesi olmasına rağmen ve hala üniversitede çalışmalarını yürütüyor olmasına rağmen yurt dışında eğitim gören personellerin bilgilerinin arasında görüldüğüne dikkati çekti. Raporda, Merkez Bankası’nın mevduat şeklinde yatırılan büyük meblağların tavanına uymadığına işaret edildi.
Aynı şekilde raporda, Türkiye merkezli ‘Cengiz Holdingin’ Libya Merkez Bankası’nın ‘Türkiye Arap Bankası’nda 404 milyon liraya ulaşan malvarlıklarına el koyduğu belirtildi. Bu durumun, borçları karşılığında Paris Tahkim Mahkemesi tarafından verilen bir karara uygun olduğu ifade edildi.
Rapor, İçişleri Bakanlığı’nın geçen yıl yaptığı harcamaların hacmini de ele alırken, bazılarının bakanlık dışından kişilere verildiğini ve net planlar olmadan çok yüksek fiyatlara arabalar satın alındığına dikkati çekti. Aynı şekilde bazı araçların bakanlığa kayıtlı olmamasının takip edilmesini zorlaştırdığı, Bakanlığın ise yasaları ihlal ederek bir İngiliz danışmanlık şirketi ile 29 milyon dolar değerinde sözleşme imzaladığı ifade edildi. Denetim Bürosu, raporun giriş paragrafında “2020 yılı, önceki yıllardan daha iyi değildi. Libya, bölünme ve savaşma, yasama ve yürütme yetkilerinin tekrarı ve hesap verme yetkilerinin yokluğu gibi olağanüstü ve kritik koşullar altında, geçiş aşamasında hâlâ kapana kısılmış durumda. Bunların yanı sıra Kovid- 19 pandemisinin patlak vermesi ve petrol sahalarının zorunlu olarak kapatılması, durumu daha da zorlaştırdı” ifadelerine yer verdi.
18 bölümden oluşan raporda, siyasi anlaşmaya uygun olarak UMH döneminde devlet kurumlarının ve çeşitli faaliyetlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonuçlarının ele alındığı ve bu nedenle ‘doğu bölgesinde faaliyet gösteren ve merkezi el-Beyda şehrinde bulunan’ geçici hükümetin eylemlerini içermediği kaydedildi. Raporun, ‘şeffaflığı, hesap verebilirliği ve kamu parasının iyi yönetimini teşvik etmek’ amacıyla yasalar ve düzenleyici ilkelere uygun olarak hazırlandığı vurgulandı.