Irak Başbakanı Kazımi: Topraklarımızın çatışma sahası ve başkalarına saldırı için çıkış noktası olmasını reddediyoruz

Kazımi, Irak’a Komşu Ülkeler Konferansı’nın Irak’ın dünya ile daha iyi ilişkiler kurma vizyonunu hayata geçirdiğini vurguladı.

Bağdat’ta dün düzenlenen Irak’a Komşu Ülkeler Zirvesi’nin açılış oturumu (AFP)

Irak’ta modern bir devlet kuruluşunun yıldönümünün üzerinden yaklaşık bir hafta sonra ve kritik erken seçimlerin yapılmasına yaklaşık bir buçuk ay kala Bağdat, ilk büyük bölgesel ve uluslararası konferansını düzenlemede başarılı oldu. Bağdat’ta dün (cumartesi) gerçekleşen konferansa 5’i Irak komşusu (Suudi Arabistan, Ürdün Haşimi Krallığı, Kuveyt, İran ve Türkiye yer alırken Suriye katılım sağlamadı) 3’ü Arap ve bölgedeki ülkeler (Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar) ve 1 Avrupa ülkesi (Fransa) olmak üzere toplam 9 ülke katıldı.
Irak yakın tarihi boyunca birçok Arap zirvesi, ikili ve dörtlü zirveye ev sahipliği yaptı. Irak’ın düzenlediği son uluslararası konferans ve o dönem bölge haritası üzerinde değişikliklere yol açan, sonraları Bağdat Paktı olarak isimlendirilen Cento Paktı, dönemin Başbakanı Nuri es-Said döneminde düzenlenmişti.
Bağdat Paktı’nın ömrü 3 yılı geçemedi. Zira Irak 14 Temmuz 1958 darbesinin ardından pakttan ayrıldı. Şu anki Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi, esasında bir geçiş hükümeti statüsüne sahip olan hükümetinin son 45 gününde düzenlediği dünkü konferans, önemli ülkelerin yüksek düzeyli katılım sağlaması nedeniyle Iraklı gözlemcileri şaşırttı. Irak’taki siyasi gruplar ve Irak’ı dışardan takip eden gözlemciler, bu konferansı, ülke istikrarının sağlanması ve beklentilerinin gerçekleşmesi adına büyük bir geçiş noktası olarak görüyor.
Konferanstaki katılımcı heyetlerin başkanları, istikrarlı bir Irak’ın önemine vurgu yaparak, bölge istikrarının güvencesi olması hasebiyle Irak’ın istikrarının desteklenmesi gerektiğini ifade ettiler.
Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi, açılış oturumunda yaptığı konuşmada, “Irak çeşitli alanlarda büyük zorluklarla karşılaştı. Bağdat Konferansı’nın yapılması, Irak’ın dünya ile daha iyi ilişkiler kurulması gerektiği görüşünü hayata geçirdi. Halkımızın önünde Irak’ı liderlik rolüne yeniden kavuşturma sözü verdik. Irak’taki yatırıma uluslararası bir ciddiyetle el attık” dedi.
Kazımi, “Yatırım şirketlerini karşılamak için kapılar açıldı. Bağdat Konferansı’nda ekonomik ortaklıklar kurmayı ümit ediyoruz. Irak, topraklarının bölgesel ve uluslararası çatışmalarda kullanılmasını ve herhangi bir tarafa tehdit oluşturmasını kabul etmiyor. Irak halkı uluslararası destekle terörizme (DEAŞ) karşı zafer kazandı. Irak’ın tüm şehirlerinde projelerin hayata geçirilmesi ve hayatın normalde dönmesi için çalışıyoruz” diye konuştu.
Irak’ta kapıya dayanan seçimlere değinen Kazımi, hükümetinin uluslararası toplumdan Ekim’de yapılacak seçimleri desteklemesini talep ettiğini belirterek, “Seçimlerin düzenlenmesi için fiili olarak uluslararası destek aldık” dedi.
Irak’a Komşu Ülkeler Konferansı, katılımcı ülkelerin sayısı ve katılım düzeyi açısından ülkede çeşitli siyasi ve halk çevrelerinden büyük ilgi gördü. Ancak bunun bazı istisnaları da görüldü. Zira konferans için yapılan harcamalar bazı sosyal medya hesapları tarafından eleştiri konusu yapılırken, Kazımi’nin rakipleri Irak’ın komşularından biri olması dolayısıyla Suriye’nin davet edilmemesine tepki gösterdi.
Fransa, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyelerinden bir olması dolayısıyla konferansta temsil ettiği ağırlığa rağmen, bazı çevreler Suriye’nin Irak’a uzak bir bölge ve Fransa’nın da Irak’ın komşu ülkesi gibi gösterilen haritalar paylaşarak Suriye’nin davet edilmeyişini alaylı bir dille eleştirdi.
Diğer taraftan, Sünni ve Kürt liderlerin yanı sıra Ulusal Hikmet Akımı lideri Ammar el-Hakim’in de aralarında bulunduğu Iraklı siyasi liderler bu konferansın böyle bir vakitte düzenlenmesinin önemli olduğunu ifade etti.
Iraklı Bağımsız Milletvekili Hüseyin Arab, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, “Bağdat Konferansı önemli bir mesaj verdi. Bu mesajın özü, Irak’ın başta kendi güvenliği olmak üzere temelde bölgenin güvenliği ve ülke içindeki durumu yönetmede önemli bir rol oynamaya başladığıdır” ifadesini kullandı.
Arab, konuşmasının devamında şunları kaydetti:
“Irak bu hükümetin döneminde bölge çekişmelerinde olumlu arabuluculuk rolü oynuyor. Elinde çözüm olan bir arabulucu. Kavgalıları aynı diyalog masasının etrafında toplayan bir arabulucu. Bu uzun yıllardan bu yana meydana gelen önemli bir şey. Bu hepimizin istediği şey. Zira Irak şu an komşu ve bölge ülkeler arasında ana oyunculardan biri oldu. Irak bu konferansta herkese, ‘ekonomi ve güvenliğimiz için aynı diyalog masasında oturabiliriz’ mesajını verdi. Dolayısıyla bu konferansın düzenlenmesi söz konusu bakış açısını da güçlendirecek, ortaklık ilkesini hayata geçirecek ve böylece herkese olumlu yansıyacaktır.”
Kufe Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde Prof. Dr. Galib ed-Dami, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, “Konferansla ilgili Irak’ın lehine olan birinci nokta, Irak’ın hepsiyle olumlu ilişkilere sahip olduğu bu ülkeler arasında neredeyse öne çıkmasıdır. Irak bu konferanstaki katılımcı ülkeleri kendisinin bağımsız bir ülke olduğuna ve herkesle ortaklık kurmak istediğine ikna ederse, tüm bu ülkeler de Irak’ı desteklemekte gecikmeyecektir” ifadelerini kullandı.