Lübnan'da ekonomik kriz ve yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını kısıtlamaları nedeniyle yaklaşık 2 yıldır iş yapamayan restoran ve kafeler, yaz aylarında hayatı felç eden akaryakıt kriziyle dayanma güçlerini kaybetti.
Kovid-19 salgını ve 4 Ağustos 2020'de Beyrut Limanı'nda meydana gelen patlamanın yol açtığı yıkımın ardından bir yıldan uzun süredir devam eden yönetim boşluğu, Lübnan'da 2019'da patlak veren ekonomik krizi her geçen gün daha da derinleştirmeye devam ediyor.
Yoksulluk ve işsizlik rakamlarının giderek yükseldiği Lübnan, yaz mevsiminin gelmesiyle ekonomisini ayakta tutan en büyük sektörlerinden biri olan turizm gelirleri ile rahatlamayı bekliyordu.
Ancak döviz likidite sorununa bağlı olarak birkaç aydır devam eden akaryakıt krizi, ülke genelinde elektrik kesintilerinin 22 saati bulmasına ve ulaşımın ciddi anlamda aksamasına sebep oldu.
Yazın başından beri süren elektrik kesintileri ile akaryakıt krizi, restoran ve kafeler başta olmak üzere turizm sektörüne bağlı çalışan çok sayıda işletmeyi kapanmaya zorladı.
Başkent Beyrut'un en işlek bölgelerinden Hamra'da bile akaryakıt krizinden sonra birçok restoran ve kafe kapandı. Birkaç hafta önce kapanan caddenin meşhur restoranlarından birinin önüne, "Ülkedeki felaket ve mazot krizi nedeniyle ikinci bir duyuruya kadar çalışmalarımıza ara verdik" yazılı bir afiş asıldı.
Sosyal İşler ve Turizm Bakanı Remzi Muşerrefiye de elektrik kesintileri ve akaryakıt krizinin turizm sektörünü derinden etkilediğini belirtti.
Lübnan'daki lokanta ve kafelerin yüzde 35'i kapandı
Lübnan'daki Restoran ve Kafe Sahipleri Sendikası Üyesi Semir Yakup, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ülkedeki lokanta ve kafelerin yüzde 35'inin akaryakıt krizi nedeniyle kapandığını, geriye kalanların ise yetersiz yakıt ve elektrik kesintilerinden dolayı sadece belli saatlerde hizmet verdiğini söyledi.
Kovid-19 salgını ve yerel para biriminin dolar karşısında yaşadığı değer kaybından sonra hiç beklemedikleri akaryakıt krizine yakalandıklarını dile getiren Yakup, halihazırda mazot ve elektrik krizinin işletmelerin faaliyetini etkilediği gibi benzin krizinin de ulaşım sektörünü vurduğuna dikkati çekti.
Benzin krizi nedeniyle çalışanların işlerine gitme konusunda sorunlar yaşadığına vurgu yapan Yakup, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ulaşım çok zorlaştı ve tüm bunlar da turizm sektörünü etkiledi. Bugün Lübnan'a seyahat etmek isteyen biri, hem rahatlamayı hem de ülkenin farklı bölgelerini görmek için ulaşımı düşünür. Ancak mazot, benzin ve elektrik olmayınca ne yapabilir ki?"
Lübnan'da ekonomik krizden önce yaklaşık 200 bin kişinin istihdam edildiği turizm sektörünün yıllık gelirinin 10 milyar doları bulduğuna dikkati çeken Yakup, turizm sektörünün bu yıl yüzde 50 zarar edebileceğini aktardı.
Kovid-19 salgınına karşı kısıtlamalar döneminde turizm sektörünün çok büyük zarar ettiğini ifade eden Yakup, umutla bekledikleri yaz mevsiminin gelmesiyle başlayan akaryakıt krizinin sektöre daha büyük darbe vurduğunu kaydetti.
Mazot karaborsadan temin ediliyor
Turizm İşletmeleri Sendikası Sekreteri Gassan Abdullah da turizm sektöründe henüz kapıya kilit vurmayan işletmelerin de tüketim ürünlerindeki aşırı maliyet artışından dolayı faaliyete devam etmelerinin gittikçe zorlaştığını belirtti.
İşletmelerin devletin sübvanse ettiği akaryakıtı bulamadığını ve mazotu karaborsadan çok daha yüksek fiyatlarla aldığını anlatan Abdullah, devletin 98 bin Lübnan lirası olarak fiyatlandırdığı 20 litrelik mazotun halihazırda karaborsada 350-400 bin liradan satıldığına işaret etti.
Abdullah, geçen yıl yaz mevsimini salgın kısıtlamaları nedeniyle kapalı geçirdiklerini, bu yaz geçen yıla göre daha iyi olsa da kârdan zarar ettiklerini dile getirdi.
Beyrut'un en işlek caddesi Hamra'da kapanan lokantalar
Başkent Beyrut'un en işlek caddelerinin başında gelen Hamra'da 40 yıldır lokanta işleten Ali Saad, akaryakıt krizinden sonra komşu 3 restoranın kapandığını ve kendisinin de buna mecbur kalmaktan korktuğunu söyledi.
Elektrik kesintileri ve yakıt krizinin yanı sıra tüp gaz ve içme suyu bulamadıkları zamanlar olduğunu aktaran Saad, ayrıca maliyetleri artan tüketim ürünlerini bile temin etmekte geciktiklerini anlattı.
Tüm bu zorlukların yanında müşteri sayısında da büyük düşüş olduğunu vurgulayan Saad, mevcut krizler gölgesinde bir sonraki gün lokantasını açıp açamayacağını bilmeden direnmeye çalıştığını kaydetti.
