Suriye: Rusya’nın güvencesi, Dera ateşkesinin uygulanmasını kolaylaştırıyor

Suriye’nin güneyindeki Dera el-Beled’deki yerleşim merkezinin görüntüsü (Şarku’l Avsat)

Rus askeri polisi ve Suriye rejimine bağlı Güvenlik Komitesi, Merkez Müzakere Komitesi eşliğinde dün sabah Dera el-Beled kentindeki el Erbain mahallesine geldi. Dera el-Beled’deki Merkez Müzakere Komitesi ve halkın 1 Eylül’de imzalanan ve günler sonra çöken anlaşmanın yeniden uygulama konulmasını kabul etmesi üzerine el Erbain mahallesinde çözüm süreci yeniden başladı.
Bu gelişme, Rusya Savunma Bakan Yardımcısı ve Suriye'deki Rus kuvvetleri komutanı başkanlığındaki bir Rus askeri heyetinin Pazar günü Dera vilayetine aniden gelmesinden sonra yaşandı.
Merkezi Müzakere Komitesi'nden bir kaynak Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, Rus heyetinin geçtiğimiz Pazar günü Dera’da Havran Merkezi Komitesi ve Suriye rejimine bağlı Güvenlik Komitesi’nden taraflarla görüşme yaptığını söyledi. Kaynak açıklamasında, görüşme sırasında Rusya Savunma Bakan Yardımcısı’nın, Suriye rejim güçlerine Dera el Beled’de bombalama ve askeri operasyonları durdurmalarını emretti ve merkez komitelere 1 Eylül’de Rusya’nın arabuluculuğuyla varılan ateşkesin şartlarını duyurması için Pazartesi sabah 10’a kadar süre verdiğini bildirdi.
Kaynak, Dera el-Beled’deki Merkez Müzakere Komitesi’nin kente dokuz askeri nokta konuşlandırılmasını da içerek gerekli maddeler üzerinde Rus tarafı ile müzakerelere geri dönmeyi kabul ettiğini belirterek, her noktada Dera Askeri Güvenlik Şubesi tarafından belirlenen 15,20 unsuru içereceğini aktardı. Maddeler arasında hafif silah teslim edilmesi, güvenlik güçlerinin, Rus askeri polisi ve Dera'lı devlet adamları eşliğinde Dera el Beled’deki es-Sed Yolu ve Kamp mahallelerindeki evleri araması, yabancıların bulunmadığından emin olmak için sakinlerin kimlik kontrolü, el Erbain mahallesinde birkaç gün önce kurulan yerleşim merkezinin açılması, anlaşmayı kabul etmeyenlerin yerlerinden edilmesi için Dera gümrük merkezine otobüs kaldırılması, Suriye rejim karşıtı tüm tezahürlerin gizlenmesi, es Sed Yolu ve Kamp mahalleleri silahlı gösterilerden arındırılmış güvenli alan ilan etmek gibi maddeler bulunuyor. Kaynak, anlaşmanın şu anda Dera el-Beled’de uygulanmakta olduğunu ve Dera el Beled kentinin  hükümlerini uyguladıktan sonra önümüzdeki günlerde es Sed Yolu ve Kamp mahallerini de kapsayacağını belirtti.
Savunma Bakan Yardımcısı tarafından temsil edilen Rus tarafı, Dera el-Beled kentini çevreleyen kuvvetleri geri çekip kışlalarına geri dönme ve hükümleri doğrudan uyguladıktan sonra kente giden tüm yolları açma sözü verdi.
Dera Merkez Müzakere Komitesi Sözcüsü, kendilerini müzakerelere geri dönmeye teşvik eden şeyin, Rusya Savunma Bakan Yardımcısı'nın kuşatma altındaki mahallelerdeki güvenlik kordonunu kaldırma ve güvenlik noktalarındaki askeri takviyeleri geri çekme sözü olduğunu söyledi.
Yaşanan bu gelişmeler, 4. Tümen Güçleri ile Dera el-Beled’deki yerel gruplar arasında geçtiğimiz Cumartesi akşamından Pazar akşamına kadar aralıksız devam eden askeri gerilim ve yoğun bombardımanla bağlantılı olarak saatlerce süren çatışmaların ardından geldi. Kuşatma altındaki mahallerde hastane ve tıbbi noktaların olmaması sebebiyle çok sayıda sivilin yaralandığı çatışmalarda, Dera el Beled’den 3 yerel savaşçı ve 4. Tümen’den bir grup unsur öldü.
Öte yandan Suriye rejimi tarafından DEAŞ mensubu olmakla suçlanan ‘Hafu’ lakaplı Muhammed el-Musaleme ve Müyyed Harfuş’un kentten ayrılmayı reddetmeleri sebebiyle müzakereler cuma günü sekteye uğradı. Suriye rejimi geçtiğimiz süreçte, anlaşmaya varmanın ön şartı olarak söz konusu iki ismin ve mensubu oldukları muhalif grupların Dera el-Beled’i terk etmelerini talep etti. Musaleme ve Harfuş, yayınladıkları ses kaydında, kentten ayrılmayı reddettiklerini zira rejimin amacının kendilerinin ayrılması olmadığını, kenti terk etmelerinin Dera el-Beled’e çözüm getirmeyeceğini ifade ettiler.
Muhalefet kanadında yer alan Suriye Ulusal Koalisyonu ise, İran’ın rejim ve Rus ortaklarıyla birlikte Dera ve Suriye’nin güneyindeki kötü niyetli projesini tamamlamasına karşı uyarıda bulunarak, bombardımanı devam ettirerek, yerli nüfusun zorla yerlerinden edilmesi ve çok uluslu mezhepçi milislerle bölgenin demografik yapısının değiştirilmesinin hedeflendiğini bildirdi.
Bu projenin Havran veya Suriye ile sınırlı kalmayacağının aksine bölgedeki tüm ülkelere yayılacağının belirtildiği açıklamada, Dera halkını kurtarmak ve kuşatmayı kaldırmak için Arap ve uluslararası acil hamle çağrısında bulunuldu.