Kanada ve Almanya’da yapılan iki farklı araştırmada psikiyatristler, başta gençler olmak üzere bazı sosyal medya kullanıcılarında pandemi sırasında tiklerin ortaya çıktığını tespit etti.
Kanada’daki Calgary Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı ilk araştırmada doktorlar, Z kuşağı diye anılan genç kullanıcılara odaklandı.
Tourette Sendromu’na benzer tiklerin ortaya çıktığı 12 ila 25 yaşındaki bu gençlerin büyük çoğunluğu kadınlardan ve kız çocuklarından oluşuyordu. Bu kişilerin önemli bir kısmının da özellikle TikTok ve Snapchat gibi görsel platformları kullandığı ifade edildi.
İstem dışı gerçekleşen, devamlı tekrarlanan ani hareketler veya seslerden meydana gelen tiklerin görüldüğü nörolojik hastalığa Tourette Sendromu adı veriliyor.
Söz konusu araştırma, Kanada’da birçok gencin bu tiklerden şikayet etmesi ve psikiyatristlerine başvurması üzerine yapıldı. O gençlerden biri olan, üniversite öğrencisi Alex Turnquist, Snapchat'te kaydettiği videoları izlerken, göz kapağının seğirdiğini fark etmişti. Kısa bir süre sonra da başı istemsizce sallanmaya başlamıştı.
Araştırmacılara göre, incelenen vakaların hepsi, tiklerden veya Tourette Sendromu’ndan mustarip olan, çok takipçili kişilerin videolarına maruz kaldıklarını söylüyordu.
Araştırmada konuyla ilgili şu ifadelere yer verildi:
"Tiklere veya tik benzeri davranışlara maruz kalma, en azından bazı vakalarda gözlemlenen davranışlar için makul bir tetikleyicidir."
"Sosyal medya aracılığıyla yayılıyor"
Bu sırada aynı konu üzerinde çalışan bir grup Alman psikiyatrist, tiklerden mustarip hastaların sayısındaki artışın, kullanıcıların tiklerinin görüldüğü sosyal medya paylaşımlarındaki artışla ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Hanover Tıp Okulu'ndaki uzmanların yürüttüğü araştırmada Tourette sendromundan mustarip olduğu düşünülen kişilerin TikTok, Instagram ve YouTube'daki videolarındaki artışla bu tikler nedeniyle hastaneye başvuranların sayısındaki artışın uyumlu olduğu ifade edildi.
Araştırmacılar, 2,23 milyon aboneli YouTube kanalının sahibi Jan Zimmermann'e odaklandı. Tikler nedeniyle hastaneye başvuran kişilerin, bunları sosyal medyadan edindiğine dair ipucu, tiklerinin Zimmermann'inkiyle aynı olmasıydı.
Oxford University Press’in yayımladığı araştırmanın yazarları, "Jan Zimmermann'ın videolarında görülenlere çok benzeyen semptomlar nedeniyle özel Tourette polikliniğimize çok sayıda genç hasta sevk edildi" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, bireylerin tikleri taklit etmeye meyilli olduğunu ve bu davranışların bir kişiden diğerine "geçebileceğini" belirtiyor. Bu nedenle sosyal medyanın bir tik salgını yaratmasından korkuluyor.
Psikiyatristler, tiklerini kontrol edemeyen bireylerin tıbbi desteğe başvurması gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlar ayrıca, Kovid-19 nedeniyle okullarını terk edip evlerine dönen gençlerde bu tiklerin "kültür değişimine bağlı stres" nedeniyle daha da kötüleşebileceğine dair uyarıyor.
Independent Türkçe, VICE, Yahoo News
Boğumluca otunun kurutulmuş kökü (Journal of Holistic Integrative Pharmacy, 2026)
Şili'deki Atacama Büyük Milimetre/Milimetre Altı Dizisi (ALMA) radyo teleskoplarından elde edilen veriler, bu görüntüde Sagittarius A* çevresindeki soğuk gazın dağılımını gösteriyor (X-ışını: NASA/CXC/Northwestern Uni./M. Gorski; Radyo: ESO/NAOJ/NRAO/ALMA; Görüntü işleme: NASA/CXC/SAO/K. Arcand ve P. Edmonds)
Samanyolu'nun merkezini gösteren bu bileşik görüntü, Atacama Büyük Milimetre/Milimetre Altı Dizisi radyo teleskoplarından elde edilen verilerle NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi'nin verilerinin birleştirilmesiyle oluşturuldu (ALMA [ESO/NAOJ/NRAO] /S. Longmore ve ekip arkadaşları. Arkaplan: ESO/D. Minniti ve ekip arkadaşları)
NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi'nden elde edilen veriler, kara deliğin çevresindeki bölgeyi gösteriyor (X-ışını: NASA/CXC/Northwestern Uni./M. Gorski; Radyo: ESO/NAOJ/NRAO/ALMA; Görüntü işleme: NASA/CXC/SAO/K. Arcand ve P. Edmonds)
