Rusya, Suriye'nin kuzeybatısında yerinden edilenlerin kaldığı kampı vurdu

Suriye ve Rusya, Suriye’nin çöl bölgesinde savaş helikopterleriyle ortak hava tatbikatı düzenliyor. Operasyonların hedefinde DEAŞ var.

Rus savaş uçaklarının İdlib bölgesine dün düzenlediği bombalı saldırıda yaralanan bir çocuk Maarrat Misrin'deki hastanede tedavi altına alındı. (AFP)
Rus savaş uçaklarının İdlib bölgesine dün düzenlediği bombalı saldırıda yaralanan bir çocuk Maarrat Misrin'deki hastanede tedavi altına alındı. (AFP)
TT

Rusya, Suriye'nin kuzeybatısında yerinden edilenlerin kaldığı kampı vurdu

Rus savaş uçaklarının İdlib bölgesine dün düzenlediği bombalı saldırıda yaralanan bir çocuk Maarrat Misrin'deki hastanede tedavi altına alındı. (AFP)
Rus savaş uçaklarının İdlib bölgesine dün düzenlediği bombalı saldırıda yaralanan bir çocuk Maarrat Misrin'deki hastanede tedavi altına alındı. (AFP)

Rusya’ya ait savaş uçakları İdlib bölgesine vakum bombalarıyla bir kez daha hava saldırıları düzenledi. Suriye'nin kuzeybatısında yerinden edilenlerin kaldığı bir kampın da vurulduğu bombardımanlarda aralarında kadınların ve çocukların da bulunduğu çok sayıda sivil yaralandı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Rusya’ya ait savaş uçaklarının altıdan fazla hava saldırısı gerçekleştirdiğini aktardı. Maarrat Misrin bölgesinin batısında, İdlib kırsalında, yerinden edilenlerin kaldığı kampların bulunduğu Maklaa el-Hebat ve Biruma bölgesinin yanı sıra Heyetu Tahriru’ş Şam’a (HTŞ) ait karargah ve mühimmat depoları hedef alındı. Bombardımanlar sırasında Maarrat Misrin yakınlarındaki Meryem Kampı’nda sivillerin öldüğü kaydedildi. HTŞ’nin bir mühimmat deposunun havaya uçurulduğu belirtilirken insani ve maddi kayıplar hakkında ise bilgi verilmedi.
Meryem Kampı’nda kalan, İdlib'in güneyindeki Keferuma’dan55 yaşındaki Ebu Meyser’in aktardığına göre Meryem Kampı sakinleri, normal günlük hayatlarını yaşarken çocuklar her zamanki gibi çadırların arasında oynuyordu. Kampa sakin ve güvenli bir atmosfer hakimdi. Ancak Rus savaş uçaklarının kampın çevresine düzenlediği hava saldırıları karşısında neye uğradıklarını şaşırdılar. Bir anda dumanlar yükseldi, her yeri toz kapladı. Roket parçaları ve taşlar etrafa saçıldı. Savrulan parçalardan bir kısmı çadırların içine kadar ulaştı ve 10 yaşın altındaki 6 çocuğun ağır şekilde yaralanmasına neden oldu.
Rus savaş uçaklarının kampa çok yakın bir taş ocağına yüksek patlayıcı vakum bombaları ile 5 hava saldırısı düzenlediğini söyleyen Ebu Meyser, bombardımanların kamp sakinleri arasında paniğe neden olduğunu belirtti. Yerinden edilen insanların, kampın tekrar hedef alınacağı korkusuyla çadırlarından ayrıldıklarını, sivil savunma ekipleri ve sağlık ekiplerinin molozları kaldırmak ve yaralıları tahliye etmek için çalıştıklarını kaydetti. Meryem Kampın’da, İdlib'in güney kırsalındaki Keferuma, et-Teh, Heyş ve diğer bölgelerdeki köylerden yaklaşık 400 yerinden edilen ailenin kaldığını aktaran Ebu Meyser, 2019 yılı sonlarında rejim güçleri ve rejimi destekleyen milislerin başlattığı geniş çaplı askeri operasyonun ardından evlerini terk ettiklerini ve nispeten daha güvenli sayılan bu kampa sığındıklarını söyledi. Ebu Meyser, Rus savaş uçaklarının kampı yeniden hedef almasından korktuğunu vurguladı.
SOHR dün, Rus savaş uçakları tarafından bu ayın başlarından geçtiğimiz pazartesi gününe kadar ülkenin kuzeybatısındaki İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi’ne (İGAB) 46 hava saldırısı düzenlendiğini belgelediğini bildirdi. Bombardımanlarda, İdlib’in batı kırsalındaki el-Hammame köyü ormanındaki HTŞ kampı da dahil olmak üzere Lazkiye, Hama ve İdlib kırsalındaki farklı bölgeler hedef alındı.
Ayrıca Lazkiye kırsalındaki Kebbane bölgesi çevresine, Hama’nın kyzebatı kırsalındaki Duveyr el-Ekrad ve es-Surmaniye bölgelerine 4 hava saldırısı düzenlendi. İdlib'in güney kırsalındaki Cebel ez-Zaviye’de Urum el-Cevz, İhsim, el-Bare, Kansafra, el-Muzera, Ayn Laruz ve Beyneyn bölgelerine 25'ten fazla hava saldırısı yapılırken bombardımanlarda aralarında çocukların da bulunduğu çok sayıda sivil öldü.
Suriye Sivil Savunması Beyaz Baretliler Basın ve Belgelendirme Ofisi yetkilisi Hamid el-Kuteyni, yaptığı açıklamada, haziran ayının ilk günlerinde başlayan askeri operasyonda, 1 Eylül’e kadar Beyaz Baretliler ekiplerinin rejim güçleri ve Rusya'nın Suriye'nin kuzeybatısında sivil evlere yönelik düzenledikleri 490'dan fazla hava saldırısına müdahale ettiğini söyledi. Kuteyni, söz konusu saldırılarda 45'i çocuk ve 20'si kadın olmak üzere 116'dan fazla sivilin öldüğünü aktardı. Beyaz Baretliler’den de iki gönüllünün öldüğünü aktaran Kuteyni, “Ekiplerimiz aynı dönemde, söz konusu saldırılar sonucunda 74’ü 14 yaş altı çocuk olmak üzere 288'den fazla kişiyi kurtardı” dedi.
Bir diğer gelişmede de Suriye'nin doğusundaki es-Suhna-Deyrizor yolunda DEAŞ üyeleri tarafından rejim güçlerinden 18 unsurun olduğu bir otobüse yaylım ateşi açıldı. Bir kaynak, pazartesi günü DEAŞ üyesi silahlı unsurların Suriye’nin merkezindeki Humus’un doğusundaki es-Suhna ile Deyrizor’u birbirine bağlayan yolda aralarında subayların da bulunduğu rejim güçlerini taşıyan bir otobüse silahlar ve füzeler ile saldırdıklarını söyledi. Saldırıda 13 rejim unsuru öldü, 5’i de DEAŞ üyelerince esir alındı.
Kaynak, bölgeye silahlı ve zırhlı araçların, helikopterlerin ve onlarca rejim gücü unsurunun dahil olduğu büyük askeri takviyelerin gelmesine ve bölgenin kapsamlı bir şekilde taranmasına rağmen esir alınan beş unsurun akıbetinin henüz öğrenilemediğini kaydetti.
Kaynak, bugün Suriye Hava Kuvvetleri ve Rusya Hava Kuvvetleri’nin Suriye'nin merkezindeki Humus'un doğusunda es-Suhna çölü ile Palmira (Tedmur) civarında şimdiye kadarki en büyük hava tatbikatının yapıldığına dikkat çekti. Ortak tatbikatlara Suriye MI-24 ile Rus MI-8 ve KA-52 helikopterleri katıldı. Humus çölünde helikopterlerle yapılan hava tatbikatlarda DEAŞ’a ait olduğu düşünülen hedefler bombalandı. Tatbikatlarda başta ülkenin doğusunda, Irak sınırına bağlanan Humus, Hama, Deyrizor ve Rakka çölleri olmak üzere Suriye çölünün ortasında kalan DEAŞ’ın bölgede kalan unsurları hedef alındı.
Russia Today (RT) internet sitesinde yer alan habere göre Suriye'nin güneydoğusundaki çöl bölgesinde rejimle ortak tatbikatlar düzenlendi. Haberde Rus pilotların, Suriyeli meslektaşlarıyla Rus helikopterlerini kullanarak askeri ve muharebe deneyimlerini paylaştıkları belirtildi.
Birkaç gün sürecek olan tatbikatlara Suriye Hava Kuvvetleri’nden ait Mi-24 helikopterleri katılırken gökyüzünde tek aşamada muharebe koordinasyonunun simüle edileceği bu tatbikatlara Rusya Hava Kuvvetleri’nden ise Mi-8 ve Ka-52 helikopterleri katılıyor.
Diğer yandan Suriye'nin doğusundaki Rakka çölünde İranlı milisler, 3 çobanı öldürdüler, 80 koyunu da telef ettiler. Bölgedeki Şammar kabilesinden Ebu Cabir eş-Şammari, Rakka'nın güneydoğusundaki Sabha çölünde faaliyet gösteren İranlı milislere bağlı grupların pazartesi günü 80 koyunu vahşice telef ettiğini ve çobanlara ait bir arabayı ve traktörü yaktığını bildirdi. Söz konusu unsurların daha sonra üç çobanı öldürdüklerini ve cesetlerini bilinmeyen bir yere gömdüklerini aktardı.
Geçtiğimiz Nisan ayında İranlı milislerin aynı bölgede koyunlarının birkaçını çaldıkları genç bir çobanı da öldürdüklerini belirten Şammari, geçtiğimiz yıl ocak ayında da Rakka’nın güneydoğusundaki Ma'adan bölgesindeki el-Cebeli ve el-Sabha köylerinden 21 çobanın bıçaklanarak öldürüldüklerini kaydetti. Şammari, İranlı milisler tarafından birçok kez tekrarlanan bu tür saldırılarda insanların mallarının çalındığını, yağmalandığını ve halkın hayvanlarını otlatmalarının engellendiğini aktardı. Bölgenin söz konusu grupların kontrolü altında olduğunu bildirdi



Hizbullah: Amerika İran'a karşı "sınırlı" bir saldırı başlatırsa müdahale etmeyeceğiz... Hamaney kırmızı çizgimizdir

Hizbullah destekçileri, 26 Ocak'ta Beyrut'un güney banliyölerinde İran'la dayanışmalarını göstermek için düzenlenen mitingde, (AFP)
Hizbullah destekçileri, 26 Ocak'ta Beyrut'un güney banliyölerinde İran'la dayanışmalarını göstermek için düzenlenen mitingde, (AFP)
TT

Hizbullah: Amerika İran'a karşı "sınırlı" bir saldırı başlatırsa müdahale etmeyeceğiz... Hamaney kırmızı çizgimizdir

Hizbullah destekçileri, 26 Ocak'ta Beyrut'un güney banliyölerinde İran'la dayanışmalarını göstermek için düzenlenen mitingde, (AFP)
Hizbullah destekçileri, 26 Ocak'ta Beyrut'un güney banliyölerinde İran'la dayanışmalarını göstermek için düzenlenen mitingde, (AFP)

Bir Hizbullah'tan yetkilisi bugün AFP'ye verdiği demeçte, ABD'nin İran'a karşı "sınırlı" saldırılar düzenlemesi halinde partinin askeri müdahalede bulunmayacağını belirtirken, "kırmızı çizginin" Yüksek Lider Ali Hamaney'in hedef alınması olacağı konusunda uyardı.

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen yetkili, "Eğer Amerika'nın İran'a yönelik saldırıları sınırlı kalırsa, Hizbullah'ın tutumu askeri müdahalede bulunmamaktır. Ancak amaçları İran rejimini devirmek veya Yüksek Lideri hedef almaksa, o zaman parti müdahale edecektir" ifadelerini kullandı.


Irak Adalet Bakanı Şarku’l Avsat’a konuştu: DEAŞ tutukluları güvenli bir yerde tutuluyor... Kaçmaları imkânsız

Irak Adalet Bakanı Halid Şivani
Irak Adalet Bakanı Halid Şivani
TT

Irak Adalet Bakanı Şarku’l Avsat’a konuştu: DEAŞ tutukluları güvenli bir yerde tutuluyor... Kaçmaları imkânsız

Irak Adalet Bakanı Halid Şivani
Irak Adalet Bakanı Halid Şivani

Irak Adalet Bakanı Halid Şivani, ülkesinin yabancı uyruklu ve DEAŞ bağlantılı mahkûmları, Irak vatandaşlarına karşı suç işlediklerinin kanıtlanması halinde kendi ülkelerine iade etmeyeceğini söyledi. Şivani, ‘son derece yüksek güvenlikli’ bir Irak cezaevinde halihazırda Suriye’den nakledilen binlerce örgüt mensubunun tutulduğunu belirterek, söz konusu cezaevinde firar ya da isyan girişimlerinin gerçekleşmesinin zor olduğunu ifade etti. Buna karşın adli kurumlar üzerindeki ‘muazzam baskıya’ ve tutuklular arasında ‘dünyanın en tehlikeli teröristlerinden bazılarının’ bulunduğuna dikkat çekti.

Irak, 21 Ocak’tan itibaren DEAŞ bağlantısı şüphesi taşıyan binlerce tutukluyu kabul etmeyi onaylamıştı. DEAŞ’la Mücadele Uluslararası Koalisyonu (DMUK), Suriye’nin kuzeydoğusunda Suriye ordusunun askeri operasyonları sonrasında daha önce Suriye Demokratik Güçleri (SDG) denetimindeki cezaevlerinde bulunan mahkûmları gruplar halinde Irak’a sevk etmişti. Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ise “Tutukluların kabulü kararı tamamen Irak’a aittir” açıklamasında bulunmuştu.

Şivani, o tarihten bu yana yargı, hükümet ve güvenlik yetkilileriyle birlikte son derece hassas ve riskli bir süreci yönettiklerini belirterek, çok sayıda mahkûmun kontrol altına alınmasının, cezaevlerinin ‘saatli bombaya’ dönüşmesini engellemek ve büyük bölümünün kendi ülkelerine iadesini sağlayarak tutukluluk sürecinin yeni bir radikalleşme zemini haline gelmesini önlemek amacı taşıdığını kaydetti.

1975 yılında Kerkük’te doğan Şivani, 2022’den bu yana Adalet Bakanlığı görevini yürütüyor. Hukukçu ve anayasa uzmanı olan Şivani, Bafel Talabani liderliğindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) siyasi büro üyesi olarak da görev yapıyor.

 Irak Adalet Bakanı Halid ŞivaniIrak Adalet Bakanı Halid Şivani

Şivani, Şarku’l Avsat’a verdiği özel röportajda, bu denli yüksek sayıdaki DEAŞ mensubunun teslim alınmasının, cezaevlerindeki aşırı doluluğu azaltmaya yönelik yoğun çabaların ardından gerçekleştiğini söyledi. Şivani, buna rağmen Iraklı makamların bölgesel güvenliğin korunması amacıyla ortaya çıkan yükü üstlendiğini belirtti.

Şivani’ye göre Adalet Bakanlığı, terör suçlularının yönetimi ve aşırılıkla mücadele konusunda uzun yıllara dayanan deneyime sahip. Bakanlık, ‘Ilımlılık Programı’ olarak adlandırılan ve mahkûmların radikal düşüncelerini çok yönlü yöntemlerle dönüştürmeyi hedefleyen bir uygulama yürütüyor. Program kapsamında hükümlülere mesleki eğitim ve zanaat öğretimi de veriliyor. Şivani, bu nedenle uluslararası toplumun en tehlikeli teröristlerin Irak cezaevlerinde tutulması konusunda ülkesine güvendiğini ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın Şivani’yle yaptığı röportajın tam metni şöyle:

* Suriye’den Irak’a mahkûmların nakledilmesi kararı açıklandığında, Adalet Bakanlığı bu kadar yüksek sayıda mahkûmu kabul etmeye hazır mıydı?

- Irak hükümetiyle bu kişilerin kabul edilmesi konusunda temas kurduktan sonra onları teslim almaya yönelik hazırlıklarımıza başladık. Elbette bu kadar büyük bir sayıyı kabul etmek kolay ya da basit bir mesele değil; zira büyük cezaevi binaları, donanım ve güvenlik koruması gerektiriyor. Ayrıca ceza infaz kurumlarında bir mahkûmun ihtiyaç duyduğu tüm gereksinimlerin karşılanması gerekir; bu hem mahkûmların kendileriyle ilgili ihtiyaçları hem de bu cezaevlerinin korunmasına yönelik güvenlik gereçlerini kapsar.

Zaten cezaevlerinde doluluk sorunumuz var. Ancak bu konunun önemine inandığımız ve bölge güvenliğinin korunmasıyla ilgili olduğu için, onları teslim almak ve yerleştirmek üzere cezaevi bölümlerini hazırlamak amacıyla acil tedbirler almak zorunluydu. Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ve hükümet ile yargıdaki ilgili kurumların sağladığı destek sayesinde görevi başarıyla tamamladık; teslim aldığımız kişilerin tamamı cezaevine yerleştirildi. Şu anda cezaevine ilişkin tüm ihtiyaçları ve korunmasına yönelik güvenlik gereçlerini temin etmiş bulunuyoruz.

Bağdat’taki el-Karh Hapishanesi’nde bir DEAŞ mensubu (AP)Bağdat’taki el-Karh Hapishanesi’nde bir DEAŞ mensubu (AP)

* ‘Tüm gereksinimler’ derken neyi kastediyorsunuz?

- Tutuklular şu anda klimalı, banyolu ve temizlik malzemeleri bulunan resmî cezaevlerinde tutuluyorlar. Günde üç öğün yemek yiyorlar ve profesyonel bir gardiyan ile soruşturmacı ekibi tarafından korunuyorlar. Adli kurumun kendilerine profesyonel bir şekilde davrandığını söyleyebilirim; bu yaklaşım büyük olasılıkla Suriye’deki durumdan farklı. Ayrıca mevcut koşulları, Irak’a nakledilmeden önceki durumlarına kıyasla daha iyi.

* Bu sayının eklenmesinden sonra cezaevlerinde baskı ve aşırı kalabalık oluşacak mı? Mahkûmlar nasıl dağıtılacak?

- Irak’ın geçtiği olağanüstü koşullar nedeniyle (önce bazı bölgelerin DEAŞ tarafından işgali, ondan önce El-Kaide ve diğer terörist çetelerin bombalı saldırıları ile organize suçlar) bakanlığı devraldığımız zaman, yani üç yıl önce, cezaevlerindeki doluluk oranı yüzde 300 civarındaydı. Sistematik bir plan hazırladık ve doluluk oranını, normal kapasitenin yüzde 25 üzerine çıkacak kadar düşürmeyi başardık.

Ancak 5 bin 704 mahkûmun tek seferde teslim alınması, doluluk oranını tekrar artırdı; çünkü yaklaşık altı bin mahkûm için cezaevi tesislerinin sağlanması, diğer cezaevlerine yük bindirmeyi gerektiriyor. Kuşkusuz bu durum doluluk oranını düşürme çabalarını etkiledi.

* Nereye yerleştirildiler?

- Onlar tek bir cezaevine yerleştirildi. Bu süreç karmaşık, çünkü sınıflandırılmaları, güvenlik açısından sağlam, hem güvenlik hem askeri hem de istihbari açıdan korunaklı bir cezaevine konmalarını gerektiriyor.

* Adalet Bakanlığı yalnızca hüküm giymiş kişilerle ilgilenirken, bu kişiler gözaltına alındıkları sırada nasıl oldu da tutuklandılar?

- Irak yasalarına göre, tutuklu tehlikeli olduğunda, hâkim onu kaçması mümkün olmayan veya kaçmasından endişe duyulan, korunması garanti edilebilecek güvenli bir yere yerleştirme yetkisine sahiptir. Bu istisnai bir durum değil, tamamen yasal bir uygulamadır. Bu kişiler mahkeme kararlarıyla tutuklanmış olup, tehlikeleri nedeniyle bu cezaevine yerleştirilmişlerdir ve burada başka mahkûmlar bulunmamakta.

* Bu yükle nasıl başa çıkıyorsunuz? Bu kadar çok sayıda mahkûm nasıl yönetiliyor?

- Bütün düzeylerde omuzlarımızda büyük bir yük var. Bu cezaevini yönetmek için insan kaynağı, altyapı, ek personel, korunma için askerî ve güvenlik güçleri, ayrıca 5 bin 704 mahkûmun barınma, beslenme ve hizmet ihtiyaçlarını karşılamak için giderler ve mali kaynaklar gerekmekte. Bu kolay veya basit bir iş değil; bu nedenle özellikle mali açıdan ciddi zorluklarla karşı karşıyayız. Ancak DMUK ile maliyetlerin paylaşılması konusunda iletişim halindeyiz ve kendileri bu konuda hazır olduklarını ifade ettiler.

* Bu dosya nasıl finanse ediliyor?

- DMUK ile bir anlayış ve iletişim söz konusu olup, kendileri mahkûmların barındırılmasıyla ilgili mali yükleri üstlenmeye, cezaevi altyapısı ve gereçlerini ve bazı güvenlik malzemelerini sağlamaya hazır olduklarını ifade ettiler. Biz de kapsamlı bir proje hazırlayıp DMUK’a ilettik ve şu anda yanıtlarını ve gerekli prosedürleri beklemekteyiz.

* Kaç soruşturma memuru mahkumların dosyalarını inceliyor?

- Yaklaşık 150 soruşturma memuru, binlerce mahkûmun dosyalarını hazırlıyor ve bu ağır bir sorumluluk gerektiriyor; bu süreçte, onları uzman personel ve danışmanlardan oluşan bir ekip destekliyor.

* Tutuklular nasıl sınıflandırılıyor?

- Elimizde tehlikeli teröristler bulunuyor; onları, mahkûmlarla ilgilenmede kabul edilmiş uluslararası standartlar ve güvenlik çerçeveleri doğrultusunda sınıflandırıyoruz. Yüksek riskli ve radikal düşünceli mahkûmlar, sıradan mahkûmlarla karıştırılamaz. Cezaevlerimiz, suç türüne, suçun tehlike düzeyine ve yaş gruplarına göre sınıflandırılmıştır.

* İçeride bir ayrılık veya isyan çıkma olasılığı ne kadar yüksek?

- Bu cezaevi sağlam bir şekilde korunmakta. Daha fazla ayrıntı vermeyeceğim, ancak tesisin güvenliği sağlanmış olup hiçbir şekilde ihlal edilemez. Ayrıca içeride bir isyanın söz konusu olamayacağını belirtmek gerekir; çünkü Adalet Bakanlığı’nı destekleyen güvenlik birimleri tüm önlemleri profesyonel ve titiz bir şekilde almıştır, bu nedenle böyle bir durum gerçekleşemez.

* Hapishane içinde mahkûmların işleri nasıl yönetiliyor ve buranın terörist faaliyetler için potansiyel bir yuva haline gelmesini önlemek için ne gibi önlemler alıyorsunuz?

- Öncelikle kendi ülkeleriyle iletişim halindeyiz; geri gönderilmeleri, Irak’a karşı savaşmamış, Iraklıları öldürmemiş veya Irak içinde terör faaliyetlerine katılmamış olmaları şartına bağlı. Bu şartları taşımayanlar kendi ülkelerine iade edilmeyecek olsa da diğerlerinin geri gönderilmesi için çalışmalar sürmekte olup, DMUK bu sürecin hızlandırılması için bizimle iş birliği yapmakta.

Yönetim açısından, Adalet Bakanlığı bu alanda uzun bir deneyime sahip. Aynı sınıflamaya sahip diğer cezaevlerinde, Irak’ın DEAŞ’dan kurtarılan topraklarda yakalanan tehlikeli liderleri de kapsayan teröristler bulunmakta. Bu kişiler rehabilitasyon ve ıslah programlarına dahil edilmiş vaziyette.

‘Ilımlılık Programı’ adı verilen bir programımız, aşırıcı düşünceyi zihinsel, kültürel, sosyal, sportif ve sanatsal yollarla ortadan kaldırmayı, ayrıca meslek ve beceri eğitimi vermeyi amaçlamakta. Bu program büyük başarılar elde etmiş. Amacımız, onların burada geçici olarak bulunmaları; kalış süreleri boyunca, deneyimimiz ve programlarımız sayesinde, en tehlikeli terörist mahkûmlarla profesyonel bir şekilde ilgilenebiliyoruz.

Bağdat’taki el-Karh Hapishanesi’nde gözaltında tutulan DEAŞ üyeleri (AP)Bağdat’taki el-Karh Hapishanesi’nde gözaltında tutulan DEAŞ üyeleri (AP)

* Peki ya onları geri gönderme çabaları başarısız olursa? Bu kişiler uzun süre Irak hapishanelerinde kalırlarsa durum ne olacak?

- Ülkeler ve DMUK ile üzerinde anlaşılan, mahkûmların mümkün olan en kısa sürede geri gönderilmesi. Bu konuda açık bir koordinasyon mevcut olup, daha önce de belirttiğim gibi, Irak güvenlik güçlerine karşı savaşan veya Iraklılara karşı suç işleyenler bu kapsamın dışında tutulacak; bu kişiler yargılanacak ve Irak’ta kalacak.

* Vatandaşlarını geri almayı reddeden ülkeler var mı?

- Konu hâlâ başlangıç aşamasında ve girişimler de yeni başladı. DMUK ve ABD, mahkûmları kabul etmeleri için ülkeleri teşvik etmemiz konusunda bizimle iş birliği yapıyor. Çabalarımızı sürdürmekteyiz.

* DMUK neden DEAŞ tutuklularını Irak’a nakletti?

Bu işin siyasi bir boyutu olabilir; Adalet Bakanlığı’nın doğrudan müdahalesi yoktur. Ancak açıkça vurgulamak gerekir ki Irak’ın savunma ve güvenlik sistemi konusunda güven vardır, Irak DMUK içinde güvenilir ve etkili bir müttefiktir ve bu mahkûmları barındırmak için güvenilir bir sisteme sahiptir.


Şarku’l Avsat’a konuşan resmi kaynak: Suveyda’da gelecek hafta tutuklu ve esirlerin takası yapılacak

Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)
Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)
TT

Şarku’l Avsat’a konuşan resmi kaynak: Suveyda’da gelecek hafta tutuklu ve esirlerin takası yapılacak

Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)
Suveyda Valiliği’nden bir heyet, batı kırsalında bulunan köylerdeki hizmet durumunu inceledi. (SANA)

Suriye resmi kaynakları, çoğunluğu Dürzi olan Suveyda vilayetinde konuşlu Ulusal Muhafızlar ile Suriye hükümeti arasında yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ve taraflar arasında tutuklu ve esir değişimi yapılmasını öngören bir anlaşmanın önümüzdeki hafta tamamlanmasının beklendiğini bildirdi.

Suveyda Valiliği Medya İlişkileri Birimi Müdürü Kuteybe Azzam yaptığı kısa açıklamada, “Tutuklu ve esir değişimi konusundaki görüşmelerde ilerleme kaydedildi” ifadesini kullandı.

Azzam, anlaşmanın tamamlanacağı kesin tarihi belirtmedi, ancak değişim işleminin önümüzdeki hafta gerçekleşmesinin muhtemel olduğunu söyledi. Takas esnasında Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) temsilcilerinin de hazır bulunacağını ifade eden Azzam, teslim alma ve teslim etme işlemlerine ilişkin düzenlemelerin şu anda yürütüldüğünü belirtti.

Görsel kaldırıldı.Geçtiğimiz ekim ayında Suveyda’da Dürzi gruplar ve Arap kabileleri arasında gerçekleştirilen takastan (Anadolu Ajansı – AA)

Azzam 19 Şubat’ta Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Suriye hükümeti ile Ulusal Muhafızlar arasında esir değişimi anlaşmasına varmak amacıyla ABD aracılığıyla yürütülen dolaylı görüşmelerin sürdüğünü belirtmişti. O dönemde Azzam, görüşmelerin üçüncü taraf olarak ABD üzerinden dolaylı şekilde yürütüldüğünü kaydetmişti.

Raporlara göre, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, anlaşmanın tamamlanması için her iki taraftan da onay aldı. Anlaşma kapsamında, 2025 yazındaki olaylardan bu yana Adra Hapishanesi’nde tutulan 61 sivil serbest bırakılacak; karşılığında, Ulusal Muhafızlar tarafından Suveyda’da gözaltında tutulan 30 Savunma ve İçişleri bakanlıkları personeli teslim edilecek.

Görsel kaldırıldı.Şeyh Hikmet el-Hicri (AFP)

Gözlemcilere göre bu açıklama, Suriye hükümeti ile Şeyh Hikmet el-Hicri ve ona bağlı Ulusal Muhafızlar arasında aylardır süren siyasi çıkmazda bir gevşemeyi yansıtıyor. Söz konusu çıkmaz, Temmuz 2025’te yaşanan ve onlarca kişinin hayatını kaybettiği kanlı çatışmalarla patlak veren Suveyda kriziyle bağlantılı. O dönemde Dürzi silahlı gruplar ile Bedevi aşiretleri ve Suriye güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşanmış, İsrail ise Dürzileri koruma gerekçesiyle askeri müdahalede bulunmuştu.

Temmuz 2025 olaylarında gözaltına alınan tüm kişilerin serbest bırakılması, eylül ayında Şam’dan ABD ve Ürdün desteğiyle açıklanan ‘yol haritasının’ maddelerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak yol haritası ve krizle ilgili tartışmalar son dönemde gündemden düşmüş durumda.