Libya Başkanlık Konseyi’nden ulusal uzlaşı çabalarına destek

Temsilciler Meclisi, UBH’nin güvenoyu oturumunu bugün gerçekleştirecek. Menfi, yeni büyükelçilerden bazılarını kabul etti

Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)
Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)
TT

Libya Başkanlık Konseyi’nden ulusal uzlaşı çabalarına destek

Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)
Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, çeşitli davalarda tutuklanan ve haklarında hüküm verilen Kaddafi dönemi üst düzey kadrolarından mahkûmların serbest bırakılması gibi ulusal uzlaşının sağlanması için gösterilen çabalara övgüde bulundu.
Menfi, Pazartesi akşamı yaptığı açıklamada, “Alınan kararlar Libya halkının geçmişindeki çileli sayfaları kapatmak, anlaşmazlıkları aşmak, bölünmeye karşı koymak, akan kanı durdurmak ve acıları sona erdirmek için gerçek ve ciddi bir istek olmasaydı alınamazdı” ifadelerini kullandı.
Libya halkını, ulusal uzlaşının ilk adımlarının atılmasından ötürü kutlayan Menfi, bu adımların, herkesin geçmişi geride bırakma ve anlaşmazlıkların üstesinden gelmeyi gerçekten istediklerinin bir göstergesi olduğunu belirterek, Libyalıları bir araya gelmeye, bir hukuk devleti kurmaya ve üzerinde barış bayrağının dalgalandığı tek bir vatan inşa etmek için birlikte çalışmaya çağırdı.

BM de memnun
Öte yandan Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL), devrik lider Muammer Kaddafi'nin oğlu Saadi Kaddafi ve Özel Kalem Müdürü Ahmed Ramazan'ın ile eski rejimden altı yetkilinin serbest bırakılmasını ‘hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına saygı gösterme yolunda atılan önemli bir adım’ olarak değerlendirdi. UNSMIL bunu ayrıca, hak temelli bir ulusal uzlaşı sürecine ulaşılmasına ve ulusal birliği daha da güçlendirmeye katkıda bulunabilecek olumlu bir gelişme olarak niteledi.
Ulusal Birlik Hükümeti’nin (UBH), Başkanlık Konseyi'nin ve yargı makamlarının çabalarına övgüde bulunan UNSMIL, şuan Libya genelindeki gözaltı merkezlerinde keyfi olarak gözaltında tutulan binlerce kişinin derhal serbest bırakılması çağrısını yineledi.
Diğer taraftan Arap Birliği (AL) Genel Sekreterliği'nden resmi bir kaynak dün yaptığı açıklamada, AL Genel Sekreterliği, Libya’daki son gelişmeleri yakından takip ediyor” ifadelerini kullandı. Libya'da sekiz tutuklunun serbest bırakılmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirten kaynak, önümüzdeki dönemde tekrarlanması gereken güven artırıcı uygulamalar kapsamında bu konuda gösterilen çabaları takdir ettiklerini belirtti.
AL’nin seçimlerin planlanan tarihte yapılmasıyla ilgili tüm şartların yerine getirilmesi ve seçimlerin inandırıcı bir şekilde gerçekleşmesi için Libya’daki tüm yabancı güçlerin ülkeden çıkarılması için gerekli tedbirlerin alınmasını talep ettiğini vurguladı.
Bir başka gelişmede ise Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’in bugün başkent Trablus'u ziyaret etmesi planlanıyor. Libya Haber Ajansı, Borrell’in UBH ve Başkanlık Konseyi’nden yetkililerle Libya-AB ilişkilerini görüşeceğini aktardı.
Bu arada Başkanlık Konseyi Başkanı Menfi, dün sabah Trablus’ta dört yeni büyükelçiyi onayladı. Birleşik Krallık’ın Trablus Büyükelçisi Caroline Hurndall, Almanya’nın Trablus Büyükelçisi Michael Unmacht, Bangladeş’in Trablus Büyükelçisi Şemim Eseduzzaman ve Venezuela’nın Trablus Büyükelçisi Carlos Feo Acevedo Başkanlık Konseyi Başkanı Menfi’ye güven mektuplarını sundular.
Büyükelçilerle yaptığı görüşmede, ülkelerini Libya ile aralarındaki ilişkilerin derinliğini vurgulayan Menfi, Başkanlık Konseyi ve UBH tarafından oluşturulan yeni yönetimin başlattığı Libya siyasi diyalogunu destekleyen bu ülkelerin tutumlarına övgüde bulundu. Menfi, tüm büyükelçilere yeni görevlerini ülkelerinin Libya ile ilişkilerini güçlendirecek şekilde yerine getirmelerinde başarılar diledi.
Yeni büyükelçiler, Başkanlık Konseyi’nin Libya’da barış ve istikrarı sağlamak için devlet kurumlarını birleştirme çabalarını takdir ederek ülkelerinin ve hükümetlerinin, Libya ve halkına istikrar ve barışın dilekleriyle birlikte selamlarını da Başkanlık Konseyi Başkanı’na ilettiler.
Öte yandan Tobruk merkezli Libya Temsilciler Meclisi (TM) UBH’nin güvenoyu oturumunu bugüne erteledi.
TM Başkanı Akile Salih, Başbakan Abdulhamid Dibeybe ve UBH bakanlarının TM’ye geç gelmesi nedeniyle oturumu bu sabaha erteleme kararı almıştı. Dibeybe ve bakanlarının, geçte olsa TM’ye katılımını gelmelerini memnuniyetle karşılayan Salih, ertelemenin hükümetin toplantıya programa göre geç gelmesinden kaynaklandığını açıkladı.
Dibeybe, hükümetindeki 20'den fazla hüküm bakandan ile birlikte TM oturumuna katılmak üzere Tobruk’a gelmişti. TM Sözcüsü Abdullah Bilhak, canlı yayınlanacak olan oturumun askıya alınmadan önce yaptığı açıklamada, oturumda hükümetin sorgulanacağını belirtmişti.
Bilhak, hükümetin ‘siyasi anlaşmaya uymadığını Libyalılar arasında güvensizlik ortamını yeniden tesis ettiğini’ söylediği açıklamasında,  hükümeti herhangi bir yansıması olmadan milyarlarca dolar harcamakla suçladı.



İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
TT

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)

Suriye ve İsrail'in Paris'te, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasiye girişmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya varmış olmalarına rağmen, İsrail Suriye topraklarını ihlal etmeye devam etti. İsrail ordusu dün, Suriye'nin Golan Tepeleri'ndeki Kuneytra ilinde birkaç köye girdi, es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde askeri kontrol noktası kurdu ve yoldan geçenlerin üstünü aradı.

Yerel kaynaklara göre iki Hilux ve Hummer aracından oluşan bir İsrail gücü, Berika köyü yönünde Bir Acim beldesine girdi, Bir el-Kabbas'ta yaklaşık on dakika durdu ve ardından bölgeden çekildi. Bu arada Suriye'nin resmi yayın kuruluşu El-İhbariyye, İsrail güçlerinin ‘Kuneytra kırsalındaki es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde üç araçtan oluşan bir askeri kontrol noktası kurduğunu ve yoldan geçenleri aradığını’ bildirdi.

Bu olay, İsrail ordusunun Kuneytra'nın doğusundaki el-Ahmer tepesinde mevzilenip İsrail bayrağını göndere çekerek, eski rejimin düşüşüne kadar Suriye'nin kontrolünde olan gözetleme noktaları ve siperler içeren ileri çatışma merkezleri olarak kabul edilen batı ve doğu el-Ahmar tepelerinin kontrolünü ele geçirmesinden birkaç gün sonra meydana geldi.

İsrail basını dün, ABD'nin himayesinde Paris'te düzenlenen Suriye-İsrail müzakerelerinin, ‘ABD'nin etkin katılımıyla sahada çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda sınırlı bir mutabakat’ ile sonuçsuz kaldığını bildirdi. O tarihten bu yana önemli bir ilerleme kaydedilmedi.

İsrail gazetesi Ma'ariv, üst düzey bir İsrailli yetkilinin, İsrail'in pozisyonunun net ve tartışmaya kapalı olduğunu, Hermon (Şeyh) Dağı'ndan çekilmeyeceklerini söylediğini aktardı.

Yetkili, Suriye'nin güvenlik anlaşmasını İsrail'in çekilmesiyle ilişkilendirme talebinin, müzakerelerin teknik koordinasyon aşamasından öteye geçememesinin nedeni olduğunu vurguladı.

dfgrty
Kuneytra'nın batısındaki Tel el-Ahmer'deki İsrail askeri üssü (Facebook)

Araştırmacı ve siyasi analist Muhammed es-Süleyman, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Paris'te yapılan son müzakere turunun, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmayı ve İran destekli milislerin sınırdan geri dönmesini engelleyerek bölgedeki istikrara katkıda bulunacak bilgilerin paylaşılmasını amaçladığını söyledi.

Süleyman, müzakerelerin tıkanmasının nedeninin, İsrail'in Suriye topraklarında ihlallerinin yanı sıra Suriye’nin güneyi ve el-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörlere desteğini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Süleyman’a göre İsrail'in bu politikaları müzakerelerde baskı aracı olarak izlediğini, ancak bunun müzakerelerin başlaması konusunda anlaşma olasılığını zayıflatıyor.

İsrail ayrıca 8 Aralık 2024 tarihinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Bu durum, ‘İsrail'in 8 Aralık öncesi sınırlarına tamamen çekilmesini’ ısrarla talep eden ve ‘bu sınırlar içinde bir tampon bölge kurulmasını ulusal egemenliğin ihlali’ olarak nitelendirerek reddeden Şam için kabul edilemez.

Suriyeli araştırmacı Süleyman, Şam'ın ‘bölgedeki gerilimi azaltmanın ve ihlalleri durdurmak amacıyla sınırlı bir güvenlik anlaşması yapmanın yanı sıra İsrail ile Suriye'nin güneyindeki ve Suriye'nin El-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörler arasındaki iletişimi durdurmak istediğini söyledi.

İsrail'in bu bağlantıları, Suriye devletinin istikrarını bozan aktörleri desteklemek için kullandığı göz önüne alındığında bu talebin doğal olduğuna işaret eden Süleyman, İsrail'in, ‘gerçek bir caydırıcı unsur olmaksızın’ ihlallerine devam etmek için ABD'nin desteğini kullandığının altını çizdi.

dfrgty
Hermon (Şeyh) Dağı'ndaki bir kontrol noktasının yanında duran bir İsrail askeri, 8 Ocak 2025 (AFP)

İsrail ordusu bir yılı aşkın bir süredir, neredeyse her gün Suriye topraklarını işgal etmeye devam ediyor. Özellikle Kuneytra vilayetinin kırsal kesiminde sınır hattı üzerinde bulunan köylerde kontrol noktaları kuruyor, yoldan geçenleri tutuklayıp sorguluyor, tarım arazilerini buldozerlerle yıkıyor ve ekinleri tahrip ediyorlar.

6 Ocak'ta, bilgi alışverişini koordine etmek, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasi ve ticaret fırsatlarını değerlendirmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması oluşturulması konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen, İsrail'in uygulamaları azalmadı. Geçtiğimiz hafta Fransa'nın başkenti Paris’te Suriye, İsrail ve ABD temsilcilerinin katıldığı iki günlük yoğun görüşmelerin ardından yayınlanan üçlü bildiride böyle belirtildi.

Araştırmacı Muhammed Süleyman'a göre İsrail'in askeri kuleler ve karakollar inşa etmesi, bölgenin parçalanmasına katkıda bulunrken sınırların kontrolünü kolaylaştırıyor ve bölgeyi tek taraflı bir askeri bölgeye dönüştürüyor. Süleyman, İsrail'in sivillere ve Suriye'nin egemenliğine yönelik uygulamalarının şüphesiz ‘orta ve uzun vadede genişleme ve yerleşim korkularını artırdığını’ belirtti.

Öte yandan Suriye hükümetinden bir kaynak, bu ayın 5'inde İsrail ile müzakerelerin yeniden başlamasının ‘Suriye'nin müzakere edilemez ulusal haklarını geri kazanma konusundaki sarsılmaz kararlılığını teyit ettiğini’ açıkladı.

fgthyu
Suriye'nin güneyinde, İsrail sınırına yakın Kuneytra şehrindeki bir gözlem noktasında Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlemci Gücü (UNDOF) mensubu bir asker (AFP)

Görüşmelerde Suriye, İsrail ile arasında 1974'te imzalanan ‘Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşmasının’ yeniden yürürlüğe konmasını talep etti. Böylece Suriye'nin egemenliğini diğer tüm hususların üzerinde tutan ve Suriye'nin iç işlerine herhangi bir müdahalenin önlenmesini garanti eden adil bir güvenlik anlaşması çerçevesinde İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 tarihinden önceki konumlarına çekilmesi garanti edilecekti.

Suriye yetkilileri, Beşşar Esed rejiminin düşmesinden bu yana, ABD'nin arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle bazı müzakereler gerçekleştirdi, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. İsrail, Suriye topraklarında silahsız bir tampon bölge kurulmasında ısrar ederken, Şam bunu reddediyor.


Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
TT

Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)

Fransa'nın başkenti Paris'te 5 Mart'ta Lübnan ordusunu desteklemek için bir konferansın düzenleneceğinin duyurulması, meşru kurumların silahların devletle sınırlandırılması kararını uygulamaya koyma yönündeki uluslararası iradeyi yansıtıyordu.

Dün yapılan duyuru, Suudi Arabistan, ABD, Fransa, Mısır ve Katar temsilcilerinden oluşan beşli grubun desteğiyle uluslararası bir ivme kazandı. Bu adım, ordunun görevlerini, özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını tamamlamasını sağlamak için atılan bir adım olarak görüldü.

Konferans öncesinde, ihtiyaç ve gereklilikleri belirlemek üzere Lübnan ordusu komuta kademesi ile bağışçı ülkeler arasında toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Buna karşın Hizbullah iç savaşla tehdit etti. Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati yaptığı açıklamada, yetkililerin Litani Nehri’nin kuzeyi hakkındaki açıklamalarının ‘hükümetin kaos ve istikrarsızlığa, kimsenin memnun olmayacağı bir iç duruma ve belki de iç savaşa doğru gittiği anlamına geldiğini’ söyledi.


Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
TT

Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün yaptığı açıklamada, “SDG (Suriye Demokratik Güçleri) Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş savaşını engellemeye çalıştı, ardından şehrin stratejik bölgelerine yayıldı” dedi.

Eş-Şara, haber kanallarında yayınlanan bir televizyon röportajında, "Kürt unsuru Suriye'deki durumla bütünleşmiş durumda ve Kürtlerin orduda, güvenlikte ve parlamentoda yer almasını istiyoruz, ancak PKK (Kürdistan İşçi Partisi) onları kalkınma fırsatlarından mahrum bırakmak istiyor" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı, “SDG örgütünün sorunu, birden fazla lideri olması ve askeri kararlarının PKK örgütüyle bağlantılı olmasıdır” diyerek, “(SDG) Halep'te sivil ve ekonomik hayatı engelledi ve Nisan anlaşmasının şartlarına uymadı” şeklinde konuştu.