Libya Başkanlık Konseyi’nden ulusal uzlaşı çabalarına destek

Temsilciler Meclisi, UBH’nin güvenoyu oturumunu bugün gerçekleştirecek. Menfi, yeni büyükelçilerden bazılarını kabul etti

Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)
Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)
TT

Libya Başkanlık Konseyi’nden ulusal uzlaşı çabalarına destek

Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)
Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş’un Pazartesi akşamı Atina'da Yunan mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısından bir kare (EPA)

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, çeşitli davalarda tutuklanan ve haklarında hüküm verilen Kaddafi dönemi üst düzey kadrolarından mahkûmların serbest bırakılması gibi ulusal uzlaşının sağlanması için gösterilen çabalara övgüde bulundu.
Menfi, Pazartesi akşamı yaptığı açıklamada, “Alınan kararlar Libya halkının geçmişindeki çileli sayfaları kapatmak, anlaşmazlıkları aşmak, bölünmeye karşı koymak, akan kanı durdurmak ve acıları sona erdirmek için gerçek ve ciddi bir istek olmasaydı alınamazdı” ifadelerini kullandı.
Libya halkını, ulusal uzlaşının ilk adımlarının atılmasından ötürü kutlayan Menfi, bu adımların, herkesin geçmişi geride bırakma ve anlaşmazlıkların üstesinden gelmeyi gerçekten istediklerinin bir göstergesi olduğunu belirterek, Libyalıları bir araya gelmeye, bir hukuk devleti kurmaya ve üzerinde barış bayrağının dalgalandığı tek bir vatan inşa etmek için birlikte çalışmaya çağırdı.

BM de memnun
Öte yandan Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL), devrik lider Muammer Kaddafi'nin oğlu Saadi Kaddafi ve Özel Kalem Müdürü Ahmed Ramazan'ın ile eski rejimden altı yetkilinin serbest bırakılmasını ‘hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına saygı gösterme yolunda atılan önemli bir adım’ olarak değerlendirdi. UNSMIL bunu ayrıca, hak temelli bir ulusal uzlaşı sürecine ulaşılmasına ve ulusal birliği daha da güçlendirmeye katkıda bulunabilecek olumlu bir gelişme olarak niteledi.
Ulusal Birlik Hükümeti’nin (UBH), Başkanlık Konseyi'nin ve yargı makamlarının çabalarına övgüde bulunan UNSMIL, şuan Libya genelindeki gözaltı merkezlerinde keyfi olarak gözaltında tutulan binlerce kişinin derhal serbest bırakılması çağrısını yineledi.
Diğer taraftan Arap Birliği (AL) Genel Sekreterliği'nden resmi bir kaynak dün yaptığı açıklamada, AL Genel Sekreterliği, Libya’daki son gelişmeleri yakından takip ediyor” ifadelerini kullandı. Libya'da sekiz tutuklunun serbest bırakılmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirten kaynak, önümüzdeki dönemde tekrarlanması gereken güven artırıcı uygulamalar kapsamında bu konuda gösterilen çabaları takdir ettiklerini belirtti.
AL’nin seçimlerin planlanan tarihte yapılmasıyla ilgili tüm şartların yerine getirilmesi ve seçimlerin inandırıcı bir şekilde gerçekleşmesi için Libya’daki tüm yabancı güçlerin ülkeden çıkarılması için gerekli tedbirlerin alınmasını talep ettiğini vurguladı.
Bir başka gelişmede ise Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’in bugün başkent Trablus'u ziyaret etmesi planlanıyor. Libya Haber Ajansı, Borrell’in UBH ve Başkanlık Konseyi’nden yetkililerle Libya-AB ilişkilerini görüşeceğini aktardı.
Bu arada Başkanlık Konseyi Başkanı Menfi, dün sabah Trablus’ta dört yeni büyükelçiyi onayladı. Birleşik Krallık’ın Trablus Büyükelçisi Caroline Hurndall, Almanya’nın Trablus Büyükelçisi Michael Unmacht, Bangladeş’in Trablus Büyükelçisi Şemim Eseduzzaman ve Venezuela’nın Trablus Büyükelçisi Carlos Feo Acevedo Başkanlık Konseyi Başkanı Menfi’ye güven mektuplarını sundular.
Büyükelçilerle yaptığı görüşmede, ülkelerini Libya ile aralarındaki ilişkilerin derinliğini vurgulayan Menfi, Başkanlık Konseyi ve UBH tarafından oluşturulan yeni yönetimin başlattığı Libya siyasi diyalogunu destekleyen bu ülkelerin tutumlarına övgüde bulundu. Menfi, tüm büyükelçilere yeni görevlerini ülkelerinin Libya ile ilişkilerini güçlendirecek şekilde yerine getirmelerinde başarılar diledi.
Yeni büyükelçiler, Başkanlık Konseyi’nin Libya’da barış ve istikrarı sağlamak için devlet kurumlarını birleştirme çabalarını takdir ederek ülkelerinin ve hükümetlerinin, Libya ve halkına istikrar ve barışın dilekleriyle birlikte selamlarını da Başkanlık Konseyi Başkanı’na ilettiler.
Öte yandan Tobruk merkezli Libya Temsilciler Meclisi (TM) UBH’nin güvenoyu oturumunu bugüne erteledi.
TM Başkanı Akile Salih, Başbakan Abdulhamid Dibeybe ve UBH bakanlarının TM’ye geç gelmesi nedeniyle oturumu bu sabaha erteleme kararı almıştı. Dibeybe ve bakanlarının, geçte olsa TM’ye katılımını gelmelerini memnuniyetle karşılayan Salih, ertelemenin hükümetin toplantıya programa göre geç gelmesinden kaynaklandığını açıkladı.
Dibeybe, hükümetindeki 20'den fazla hüküm bakandan ile birlikte TM oturumuna katılmak üzere Tobruk’a gelmişti. TM Sözcüsü Abdullah Bilhak, canlı yayınlanacak olan oturumun askıya alınmadan önce yaptığı açıklamada, oturumda hükümetin sorgulanacağını belirtmişti.
Bilhak, hükümetin ‘siyasi anlaşmaya uymadığını Libyalılar arasında güvensizlik ortamını yeniden tesis ettiğini’ söylediği açıklamasında,  hükümeti herhangi bir yansıması olmadan milyarlarca dolar harcamakla suçladı.



Mazlum Abdi, Ahmed Şara ile görüşmek üzere Şam’a gitti

Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)
Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)
TT

Mazlum Abdi, Ahmed Şara ile görüşmek üzere Şam’a gitti

Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)
Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve SDG Genel Lideri Mazlum Abdi, 10 Mart 2025 tarihinde Suriye'nin başkenti Şam'da SDG'nin devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören anlaşmayı imzalarken (AFP)

Suriye  Demokratik Güçleri (SDG) Genel lideri Mazlum Abdi'nin, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile yapılacak üçlü toplantıya katılmak üzere Şam'a gittiği bildirildi.


Suriye ordusu Rakka’da kontrolü genişletiyor: Petrol ve gaz sahalarını ele geçirdi

Suriye ordusu Rakka’da kontrolü genişletiyor: Petrol ve gaz sahalarını ele geçirdi
TT

Suriye ordusu Rakka’da kontrolü genişletiyor: Petrol ve gaz sahalarını ele geçirdi

Suriye ordusu Rakka’da kontrolü genişletiyor: Petrol ve gaz sahalarını ele geçirdi

Suriye ordusu, ülkenin doğusundaki Rakka ilinde ilerleyişini sürdürdü. Ordu, stratejik öneme sahip Tabka kenti ile Fırat Barajı’nı Suriye Demokratik Güçleri (SDG) savaşçılardan geri aldığını duyurdu. Suriye Arap Haber Ajansı SANA ise SDG’nin Fırat Nehri üzerindeki iki köprüyü havaya uçurduğunu bildirdi.

Suriye ordusu ayrıca, ülkenin en büyük petrol sahası olan el-Ömer petrol sahası ile doğudaki Koniko gaz sahasının kontrolünü ele geçirdi.

Suriye Askerî Operasyonlar İdaresi, ilerleyen saatlerde yaptığı açıklamada, SDG’nin Fırat’ın batısından çıkarıldığını duyurdu. SDG’nin, Rakka kentine su sağlayan ana boru hatlarını patlatmasının ardından kentte su kesintisinin tamamen yaşandığı belirtildi.


Teknokratlar komitesinin planı Gazze Şeridi'nin yeniden inşasını hızlandıracak mı?

Gazze şehri sahilinde yerinden edilmiş Filistinli ailelerin barındığı çadırlar (AFP)
Gazze şehri sahilinde yerinden edilmiş Filistinli ailelerin barındığı çadırlar (AFP)
TT

Teknokratlar komitesinin planı Gazze Şeridi'nin yeniden inşasını hızlandıracak mı?

Gazze şehri sahilinde yerinden edilmiş Filistinli ailelerin barındığı çadırlar (AFP)
Gazze şehri sahilinde yerinden edilmiş Filistinli ailelerin barındığı çadırlar (AFP)

Filistin’de Gazze Şeridi’nin yönetimi için kurulan ‘teknokratlar komitesinin’ oluşturulması ve ilk toplantısını cuma günü Kahire’de yapması, İsrail engelleri nedeniyle şimdiye kadar toplanamayan ve geçen yıl kasım ayında Mısır’ın ev sahipliğinde düzenlenmesi planlanan Yeniden İmar Konferansı dosyasında yaşanan durgunluğun aşılmasına yönelik umutları artırdı. Bu gelişme, Gazze Şeridi’nin ‘kısmi’ ya da ‘tam’ olarak yeniden imar edilmesine ilişkin farklı yaklaşımların tartışıldığı bir dönemde geldi.

Gazze Yönetim Komitesi Başkanı Ali Şaas, cuma günü yaptığı basın açıklamasında, komitenin kurulmasıyla eş zamanlı atılan en önemli adımın, Dünya Bankası bünyesinde Gazze Şeridi’nin yeniden imarı ve halkın insani ihtiyaçlarının karşılanması için resmen tahsis edilen özel bir mali fonun oluşturulması olduğunu söyledi.

Şaas, yeniden rehabilitasyon ve imar planı kapsamındaki ilk somut adımın, acil olarak Gazze Şeridi’ne 200 bin prefabrik barınma ünitesinin (konteyner) sevk edilmesi ve kurulması olacağını belirtti. Gazze Şeridi’nde konutların yüzde 85’ten fazlasının yıkıldığına dikkat çeken Şaas, barınmanın son derece hayati olduğunu vurguladı.

Gazze Şeridi’nin yeniden imarına ilişkin belirsizlik sürerken, İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde ‘kısmi imar’ yönünde çabalar yürüttüğü, bunun da bu çizgiyi benimseyen ABD tutumuyla örtüştüğü ifade ediliyor. Öte yandan Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Temim Hallaf, geçen ay Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Mısır’ın Gazze Şeridi’nin yeniden imarına yönelik ‘bütüncül bir sürecin başlatılmasını’ hedeflediğini söylemişti.

Mısır, komitenin rollerini etkinleştirmeyi ve çalışmalarını Gazze Şeridi içinden yürütebilmesini sağlamayı amaçlıyor. Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakoviç ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Gazze Şeridi’nin yönetimi için oluşturulan komitenin ‘yakın zamanda sahaya gönderilmesinin’ beklendiğini ifade etti. Abdulati, İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesi, uluslararası gücün konuşlandırılması, erken toparlanma ve yeniden imar süreçlerine bağlı kalmasının önemine de dikkat çekti.

Ali Şaas dün kendisi ve komite üyelerinin Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Tümgeneral Hasan Reşad ile yaptığı görüşmede, komitenin önceliklerinin Gazze halkının yaşam koşullarının iyileştirilmesine odaklandığını vurguladı. Şaas, görüşmede, komitenin Gazze Şeridi’ndeki tüm görev ve yetkileri devralabilmesi için atılması gereken adımların ele alındığını belirtti.

Diğer yandan Fetih Devrim Konseyi üyesi Usame el-Kavasimi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Gazze Yönetim Komitesi’nin oluşturulmasını, ikinci aşamanın pratik bir uygulaması olarak nitelendirdi ve bunun olumlu bir adım olduğunu söyledi. Filistin Yönetimi’nin önceliklerinin, savaşın yeniden başlamasının engellenmesi, vatandaşların Gazze Şeridi’nde tutulması ve ardından yeniden imar adımlarına geçilmesi olduğunu ifade etti.

Komitenin görevlerinin net olduğunu belirten el-Kavasimi, bu görevlerin iç düzenlemeler, güvenliğin sağlanması, yeniden imara uygun altyapının hazırlanması ve Gazze Şeridi’ndeki Filistin halkına insani yardım sağlanmasını kapsadığını dile getirdi. El-Kavasimi, “Filistin tarafında, ikinci aşamanın önceki dönemlere kıyasla Gazze halkı için daha az yıkıcı olacağı yönünde bir iyimserlik var. Umutlar, İsrail kaynaklı yeni engellerin ortaya çıkmaması yönünde” dedi.

Filistin Yönetimi’nin, Arap ülkeleri ve bölgesel aktörlerle birlikte ABD’ye İsrail’i ‘ikinci aşamaya’ geçmeye zorlamak amacıyla izlediği ‘stratejik sabır’ politikasının, yeniden imar da dahil olmak üzere diğer yükümlülüklerin hayata geçirilmesinde de sürdürüleceğini kaydeden el-Kavasimi, erken toparlanma sürecine katkı sunulması ve ateşkesin kalıcı hale getirilmesi için uluslararası toplumla iş birliğine açık olunacağını vurguladı.

dedfvfd
Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Tümgeneral Hasan Reşad dün Kahire'de Gazze Yönetim Komitesi Başkanı Ali Şaas'ı kabul etti. (Resmi haber siteleri)

Mısır Basın Enformasyon Kurumu Başkanı Ziya Raşvan, perşembe günü yaptığı basın açıklamasında, Gazze Yönetim Komitesi’nin önümüzdeki dönemde hizmetler ve yeniden imar dosyalarını üstleneceğini söyledi.

Gazze Şeridi’nin yönetimi için kurulan Filistinli teknokratlar komitesi, ilk toplantısını cuma günü Mısır’ın başkenti Kahire’de yaptı. Komitenin, Barış Konseyi’nin denetimi altında Gazze Şeridi’ni geçici olarak yönetmesi öngörülüyor.

Gazze Şeridi’nde yaşayan Filistinli siyaset analisti İmad Ömer, önümüzdeki günlerin komitenin sahadaki koşulları iyileştirmeye yönelik yükümlülükleri yerine getirme kapasitesini ortaya koyacağını belirtti. İsrail’in Filistinlileri her gün hedef almaya devam ettiğine dikkat çeken Ömer, komitenin çalışmalarına başlamasının, ateşkesin öngördüğü protokolü uygulamada İsrail’in tutumu nedeniyle derinleşen insani kriz dosyasının çözümüne yönelik ‘ilk adım’ niteliği taşıdığını ifade etti.

Ateşkes anlaşmasının birinci aşamasının gerekleri arasında yer alan ‘protokol’, her gün 600 yardım ve insani malzeme yüklü tırın Gazze Şeridi’ne girişini öngörüyor. Yardımların tüm bölgelere ulaşmasını sağlamak amacıyla bu tırların 300’ünün kuzey Gazze’ye yönlendirilmesi de protokolde yer alıyor.

Ömer, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, yeniden imara zemin hazırlamayı hedefleyen her türlü pratik adımın, ABD’nin İsrail’i ateşkesin ikinci aşamasına geçmeye zorlamadaki rolüne bağlı olduğunu vurguladı. Bu süreçte Barış Konseyi ve İstikrar Gücü dahil olmak üzere, Gazze Şeridi’nin yönetiminden sorumlu diğer yapıların da çalışmalarına başlaması gerektiğini kaydetti.

Teknokratlar komitesinin temel görevinin hizmet sunmak, insani krizi hafifletmek, sağlık ve eğitim sistemlerini yeniden işler hale getirmek, altyapıyı onarmak, güvenliği sağlamak ve yardımların ulaşımını temin etmek olduğunu belirten Ömer, yeniden imar konusunda ilk somut ilerlemenin, İsrail üzerinde ağır iş makinelerinin enkaz kaldırma ve Filistinlilerin naaşlarının çıkarılması için Gazze Şeridi’ne girişine izin verilmesi yönünde baskı kurulmasıyla sağlanabileceğini ifade etti. Ayrıca sokak altyapısının hazırlanması ve kanalizasyon sorunlarına çözüm üretilmesinin de öncelikler arasında yer aldığını söyledi.

gthyuj
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, Gazze Yönetim Komitesi’nin yakında Gazze Şeridi'nden faaliyetlerine başlamasını bekliyor. (Mısır Dışişleri Bakanlığı)

Birleşmiş Milletler Proje Hizmetleri Ofisi (UNOPS) İcra Direktörü Jorge Moreira da Silva, perşembe günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nin yeniden imarının ertelenemeyeceği uyarısında bulundu. İki yıl süren savaşın yıkıma uğrattığı Filistin topraklarına üçüncü ziyaretinin ardından konuşan da Silva, Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Birliği (AB) ve Dünya Bankası’nın Gazze Şeridi’nin ihtiyaçlarını 52 milyar doların üzerinde olarak tahmin ettiğini belirtti.

Öte yandan ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, geçtiğimiz çarşamba günü ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Şeridi’nde savaşı sona erdirmeyi amaçlayan 20 maddelik planının ikinci aşamasının başlatıldığını açıkladı. Witkoff, söz konusu aşamanın ateşkesten silahsızlanmaya, teknokrat bir yönetimin kurulmasına ve yeniden imar sürecinin başlatılmasına geçişi öngördüğünü ifade etti.