Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu’ndan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri için en yüksek düzeyde güven ve şeffaflık sözü

Libya Yüksek Seçim Kurulu Başkanı İmad es-Sayih ve Libya Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi, Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu merkezinde
Libya Yüksek Seçim Kurulu Başkanı İmad es-Sayih ve Libya Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi, Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu merkezinde
TT

Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu’ndan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri için en yüksek düzeyde güven ve şeffaflık sözü

Libya Yüksek Seçim Kurulu Başkanı İmad es-Sayih ve Libya Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi, Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu merkezinde
Libya Yüksek Seçim Kurulu Başkanı İmad es-Sayih ve Libya Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi, Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu merkezinde

Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu, dün yaptığı açıklamada 24 Aralık'ta yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin uygulanmasında ‘en yüksek düzeyde güven ve şeffaflık’ sağlanması için tüm sorumluluklarını bir kez daha üstlenme sözü verdi. Komisyon ayrıca yurt dışı seçmen kayıt işlemlerinin sona erdiğini sistemin vatandaşların kayıt taleplerini almayı durdurduğunu bildirdi.
Yurt içinde ve yurt dışında kayıtlı nihai seçmen sayısının yaklaşık 2 milyon 865 bine ulaştığını açıklayan komisyon, yurtdışında ikamet eden ve yaklaşık 11 bin kayıtlı seçmenin yarısının kadın olduğunu, ayrıca en yüksek kayıt oranlarının sırasıyla Birleşik Krallık, Mısır ve Türkiye'de kaydedildiğini duyurdu.
Diğer yandan Murzuk İhtiyar Heyeti, Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu (LUO) ile Çad muhalefet grupları arasında Libya'nın güneyinde Murzuk bölgesindeki Tarbo köyü yakınlarında yaşanan çatışmalara ilişkin yasama, yürütme ve yargı makamlarının sessizliğini kınadı ve yaşananları Libya'nın güneyinin Çad muhalefeti tarafından işgal edilmesi zincirinin bir parçası olarak niteledi.
Murzuk İhtiyar Heyeti, özellikle güney sınırlarının güvenliğinin sağlanması, gasp edilen toprakların ve şehirlerin kurtarılması ve ‘Çadlı çetelerin’ sosyal kuvözleri olarak tanımladığı DEAŞ’in, paralı askerlerin ve suçluların baskı altına alınması için pratik adımlar atılması çağrısında bulundu.
LUO'ya bağlı Askeri Enformasyon Birimi, 116. Piyade Tugayı'ndaki bir askeri güç tarafından hedef alınan ve yerle bir edilen Çad muhalefet unsurlarının yerlerinin ve imha edilen askeri mekanizmalarının görüntülerini yayınladı.
Sudan ordusuna bağlı Hızlı Destek Kuvvetleri dün, Libya'dan gelen bir silah, mühimmat ve patlayıcı sevkiyatına el koyduğunu ve ikisi Libyalı olmak üzere silah ticareti yapan çetelerin 4 üyesinin tutuklandığını duyurdu.
Libya Ulusal Ordusu'na bağlı Yıldırım Kuvvetleri'nin komutanı Ali Avce tarafından yapılan açıklamada, sınır üçgenindeki Seyf el-Barli bölgesinde devriyelerin silah ticareti yapan çetelerle çatıştığı ve iki kutu el bombası, bir uçaksavar topu, anti-zırh mermileri ve çok sayıda her türden mühimmatın yanı sıra içinde 36 Kalaşnikof tüfek taşıyan iki araca el koymayı başardığı belirtildi.
Libya ülkenin doğu ve güney şehirlerinin çoğunu kontrol eden Ulusal Ordu ile Tarbu bölgesi çevresindeki "terörist gruplar" olarak nitelendirdiği "Çad muhalefeti" ile geçen Salı gününden bu yana çatışmaların yaşandığını açıkladı.
Ulusal Ordu’nun operasyonlarını sona erdirmesi, iki tarafın da ateşkesi kabul etmesi, geçici bir ‘ulusal birlik hükümetinin’ kurulması ve seçimlerin yapılması için çaba harcanması gibi adımların ardından Libya iç savaşındaki büyük savaşların çoğu geçen yıl durdu.
Öte yandan Libya Yüksek Yargı Konseyi, evlilik sözleşmesi ile 20 bin Libya dinarı olarak tahmin edilen devlet hibesinin alınmaya devam etmesi halinde acele evliliğin olumsuz etkileri ve mahkemelerde boşanma taleplerinin birikmesi konusunda uyardı ve şu açıklamada bulundu: “Ulusal Birlik Hükümeti evliliği teşvik etmek için hazırlanan taslak maddenin uygulanması için bütçe ayırmalı.”
Konsey dün yaptığı açıklamada, gençlerin evlilik sözleşmesi için eşi görülmemiş bir talebi olduğunu ve bu talebin arkasında evlilik hibesi almak düşüncesinin olabileceğinden endişe duyulduğunu ifade etti. Konsey bu durumun mahkemelerin boşanma davalarıyla dolup taşmasına neden olabileceği konusunda uyardı.
Dibeybe, evlenmek üzere olan her genç erkek ve kadın için 40 bin dinar olmak üzere bir milyar dinarın “evlilik yardımı” olarak tahsis edildiğini açıklamıştı.
Öte yandan devrik Libya lideri Muammer Kaddafi'nin ikinci oğlu Seyfülislam'ın Sirte'deki Kardabiya üssüne ani gelişiyle ilgili çıkan haberler kaynaklar tarafından yalanlandı. Libya resmi haber ajansı WAL’in güvenlik ve toplum kaynaklarından aktardığına göre, Kaddafi'nin oğlunun şehre geldiğine dair söylentiler gerçeği yansıtmıyor.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.