Cezayir’de Buteflika’ya ‘küçük ölçekli’ bir cenaze töreni düzenlendi

Buteflika’nın tabutu askeri alay tarafından başkent Cezayir’deki ‘el-Aliya Mezarlığı’na götürüldü. (AFP)

Cezayir hükümeti dün, ülkenin eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika için büyük ölçekte bir cenaze töreni düzenlenmesini engelledi. Buteflika için üst düzey yetkililerin ve askerlerin katıldığı küçük bir tören düzenlendi. Binlerce insanın katılmasının engellendiği cenaze töreninde mevut Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, Genelkurmay Başkanı Said Şankariha ve yabancı büyükelçiler de hazır bulundu.
Cezayir’in yedinci Cumhurbaşkanı Buteflikanın cenaze törenine kardeşi Nasır Buteflika katılırken eski danışmanı, en küçük kardeşi olan Said Buteflika yoktu. Yolsuzluk davasından tutuklu olan Said Buteflika geçtiğimiz cumartesi günü başkentteki ikametgahındaki ağabeyinin naaşını son bir kez görmek için istisnai bir izin ile cezaevinden çıkarılmıştı. Cenaze alayı, dün sabah saatlerinde başkentin batı banliyölerindeki cumhurbaşkanlığı konutu Zeralda'dan askeri araçlar ve cumhurbaşkanlığı arabalarıyla çevrili olarak yola çıktı. Başkentin bazı caddelerinden geçen alay, eski cumhurbaşkanları Ahmed bin Bella, Huari Bumedyen, Şadli Bincedid, Muhammed Budiyaf ve Ali Kafi defnedildiği mezarlığa giden Ceyş et-Tahrir Caddesi’ne de uğradı. Cezayir devletinin kurucusu Abdulkadir el-Cezairi’nin de defnedildiği kabristanda bağımsızlık devrimin bağımsızlık devriminin sembollerinin de mezarları bulunuyor.
Resmi cenaze töreninin izlemek isteyen halk, yol kenarlarına dizilirken bazıları görev süresi hakkında Cezayir halkının farklı görüşlere sahip olduğu Buteflika’nın vefatından duydukları üzüntüyü dile getirdi. Steni adlı vatandaş, cenaze alayı mezarlığın yakınlarındaki ‘ed-Diyar el-Hums’ mahallesindeki evinin önünden geçerken yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Buteflika, omuzlarında 20 yıllık iktidarı boyunca ülkenin başına bela olan kötü yönetim ve yolsuzluğun yükünü taşıyor. Bu, herkes tarafından bilinen bir durum. Fakat hiç kimse, terörle mücadele döneminde yaşadığımız acı dolu zamanları sona erdirmedeki katkısını inkar edemez. Aynı şekilde Buteflika’nın Dışişleri Bakanı olduğu 1970’li yılların Cezayir’in altın çağını yaşadığını da inkar edemez.”
Buteflika, hastalığı nedeniyle hareket dahi edemediği bir dönemde, yakınında bulunan isimlerin görevinin beşinci dönemi için seçimlere adaylığını koyacağını açıklamış, ardından 22 Şubat 2019 tarihinde Buteflika karşıtı protestolar patlak vermişti. Bu kararın ardından Buteflika’nın halkın büyük çoğunluğu nezdindeki imajı zarar görmüştü.
Devlet medyası ve özel basın kuruluşlarından çoğunun eski Cumhurbaşkanı’nın ölümüne geniş yer vermemesi ise dikkat çekti. Bu, yetkililerin durumu ele alış biçimini de yansıtıyor. Zira süreci abartmamaya özen gösterdiler. Bu, hükümetin konuşmalarında eski Cumhurbaşkanı’nın ‘Cezayir tarihinde akıllardan silinmesi gereken karanlık bir aşamayı’ temsil eden isim olarak sunulmasından kaynaklanıyor. Cenazeye dair haberler, devlet haber ajansı ve televizyonuyla sınırlı kaldı.
Daha önce yapılan açıklamada, Buteflika’nın cenazesinin ‘Halk Sarayı’nda yıkanıp kefenleneceği bildirilmişti. Fakat Buteflika’nın seleflerinin, hatta eski Genelkurmay Başkanı Ahmed Kayid Salah’ın bile cenaze işlemlerinin yapıldığı bu tören binası, eski Cumhurbaşkanı’nın cenazesinin ülkedeki ileri gelenlerin huzurunda kabulü için hazırlıklara tanık olmuş olmasına rağmen tören iptal edildi.
Buteflika için düzenlenen cenaze törenine anayasaya göre ülkenin ikinci ismi olan Meclis Başkanı Salih Kuceyl, Ulusal Halk Meclisi Başkanı İbrahim Bugali, Başbakan Eymen bin Abdurrahman katıldı. Mücahitler ve Hak Sahipleri Bakanı Iyd Erbiga, törende yaptığı konuşmada, ‘merhum Cumhurbaşkanı’nın mücadele yürüyüşüne’ işarette bulunarak siyasi yaşamının önemli dönemlerinden bahsetti.
Geçtiğimiz cuma günü vefat eden Buteflika, 1999 yılında Liamine Zeroual’ın halefi olarak cumhurbaşkanlığına seçilmişti. Daha sonra ardı ardına dört dönem görevde kalmıştı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron dün yaptığı açıklamada, eski Cezayir Cumhurbaşkanı Buteflika’nın 20 yıllık iktidarı boyunca ‘çağdaş Cezayir’in büyük bir yüzü’ ve Fransa’nın ortağı olduğunu söyledi. Macron, Elysee Sarayı tarafından yayınlanan açıklamasında, Cezayir halkına başsağlığı dileyerek, Fransız ve Cezayir halkları arasında güvenilir dostluk ilişkileri geliştirmeye kararlı olduğunun altını çizdi.
Fas Kralı 6. Muhammed, Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’a, Buteflika’nın vefatı nedeniyle taziye mesajı iletti. Fas Kralı tarafından gönderilen mesajda şu ifadelere yer verildi:
“Allah’ın affına mazhar olan eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika’nın vefat haberini büyük bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayım. Allah’tan rahmet diliyorum. Bu vesileyle merhumun ailesi ve kardeş Cezayir halkına başsağlığı dileklerimi sunuyorum. Allah’tan sizlere sabr-ı cemil, merhuma da rahmet ve mağfiret diliyorum.”
Ayrıca ister Ucda şehrinde büyüdüğü ve okuduğu dönemde ister Cezayir’in bağımsızlık mücadelesi aşamasında Merhum Cumhurbaşkanı ile Fas arasında ‘özel bağlar’ bulunduğuna işaret eden Fas Kralı, “Tarih, merhumun Cezayir’in modern tarihinde önemli bir aşama kaydettiğini yazar” ifadelerini kullandı.
Fas Kralı, merhum Cumhurbaşkanı Buteflika’nın aile üyelerine de bir taziye mesajı gönderdi. Kral’ın mesajında  şu ifadelere yer verildi:
“Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti'nin eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika'nın ölüm haberini derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunuyoruz. Tüm aileniz ve akrabalarınıza başsağlığı diliyoruz. Merhum Cumhurbaşkanı’na Allah’tan rahmet ve mağfiret niyaz ediyoruz. Allah mekanını cennet eylesin. Sizlere de sabr-ı cemil ihsan etsin.”
Cezayir'in Fas ile diplomatik ilişkilerini geçtiğimiz 24 Ağustos'ta kestiği biliniyor.