عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Seçim için geri sayımın başladığı Irak’ta rekabet giderek kızışıyor

Irak Seçim Komiserliği bir memurunun kayıplara karıştığını ilan etti. Ortak Operasyonlar Komutanlığı seçimlere hile karıştırma girişiminde bulunanları sert cezalarla tehdit etti.

Fotoğraf (Reuters)
Fotoğraf (Reuters)
    Bağdat / Şarku’l Avsat
TT
TT

Seçim için geri sayımın başladığı Irak’ta rekabet giderek kızışıyor

Fotoğraf (Reuters)
Fotoğraf (Reuters)

Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği ile Ortak Operasyonlar Komutanlığı’nın 10 Ekim’de düzenlenmesi planlanan parlamento seçimlerinin güvenliğiyle ilgili yaptığı uyarılara ve Iraklı siyasi liderlerin imzaladığı Seçim Davranış Yönergesi’ne rağmen seçim güvenliğine yönelik tehditler sürüyor.
Seçim Komiserliği, dün yaptığı açıklamada, Bağdat’ta çalışanlarından birinin seçimle ilgili verilerin bulunduğu bir bilgisayarla birlikte kayıplara karıştığını bildirdi. Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise seçim sürecine zarar veren veya süreci manipüle edenlere karşı katı önlemler aldığını açıkladı.
Komiserlik, açıklamasında, 1125 numaralı Yusufiye Seçim Merkezi’ne mensup ve ilçedeki oy sayım cihazını güncellemekle görevlendirilen çalışanlarından birinin işini tamamladıktan sonra beraberindeki bilgisayar ve Merkez’e özel flaş bellekle birlikte kayıplara karıştığını belirtti. Komiserlik olayın güvenlik birimlerine intikal ettiğini ifade etti.
Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise seçim sürecine zarar veren veya süreci manipüle edenlere karşı katı önlemler aldığını ilan etti. Ortak Operasyonlar Komutanlığı Sözcüsü, yaptığı açıklamada, “Ortak Operasyonlar Komutanlığı seçim sürecinin güvenliği ve her türlü güvenlik ihlalinden korunması için özel güvenlik planları oluşturdu. Bu planlar aynı zamanda oy sandıklarının taşınmasını da içeriyor. Güvenlik güçleri seçimlere zarar verenlerin yasal takibata uğramalarını garanti eden bir plan oluşturdu. Seçim sürecinde kim kaos yayma girişiminde bulunursa tutuklanacak” dedi.
Hafaci, Seçim Komiserliği’nin açıklamasıyla eşzamanlı yaptığı açıklamasında, “Seçmen üzerinde baskı olmasına izin vermeyeceğiz. Seçim süreci için güvenlik uygulamalarının uygulanması yoluyla çalışmalar şimdiye kadar devam ediyor. Silah taşıyan herkese karşı sıkı önlemler olacak. Ortak Operasyonlar, seçim sürecini korumak için tüm tedbirleri ve güvenlik önlemlerini aldığı konusunda bütün vatandaşları temin eder” ifadelerini kullandı. Hafaci ayrıca “seçim sürecine zarar vermenin Irak’ın imajına zarar vermesi anlamına geleceği için” Ortak Operasyonlar Komutanlığı ile Yüksek Yargı Konseyi’nin seçim sürecine zarar verenlere ağır cezalar verilmesi konusunda hemfikir olduğunu vurguladı.
Seçim Komiserliği, 22 Eylül 2021’de tüm Irak genelinde şehirlerde bulunan toplam bin 79 seçim merkezinde 3’üncü ve son seçim simülasyonunu gerçekleştirmeye hazır olduğunu duyurdu. Komiserlik seçimlere hazırlık süreciyle ilgili yaptığı haftalık basın açıklamasında, Komiserliğin 10 Ekim’de düzenlenecek meclis seçimleri hazırlıkları kapsamında 22 Eylül 2021’de tüm Irak genelinde şehirlerdeki toplam bin 79 seçim merkezinde 3’üncü ve son seçim simülasyonunu gerçekleştirmeye hazır olduğunu kaydetti. Açıklamada, söz konusu simülasyonun seçimler için elektronik cihazlar üreten Koreli şirket, Alman araştırma şirketi, Birleşmiş Milletler Seçim Yardım Ofisi, Uluslararası Seçim Sistemleri Ajansı (IFES) ve siber güvenliğin gözetiminde yapılacağı bilgisi paylaşıldı.
Irak'taki İnsan Hakları Strateji Merkezi, Seçim Komiserliği’ne, seçimden önce oy kullanma hakkına sahip seçmenin sayısını açıklaması çağrısında bulundu. İnsan Hakları Strateji Merkezi Başkan Yardımcısı Hazım er-Rideyni, açıklamasında, “Sadece oy kullanma hakkına sahip seçmenler uzun ve kısa vadeli seçim kartı taşıyabilir. 2020 Yılı Seçim Yasası’nın 9. Maddesine göre her ilde 83 seçim dairesi esası üzerine seçim kartını alanların sayısı açıklanmalı ve kayıtlı seçmenlerden kartını almayanlar ise uzaklaştırılmalıdır. Bu yasa, sistem ve işlemler uyarınca bu kişiler oy kullanma hakkına sahip değiller. Seçimlerden sonra katılımcıların sayısı bu esas üzerine hesaplanacak” dedi.
Seçimde aday olan kişilerin yürüttükleri seçim kampanyaları, siyasi liderlerin kendi seçmenlerinin veya rakiplerinin seçmenlerinin olduğu bölgelerde yaşadığı güven krizini gözler önüne seriyor. Bu güven krizinin arkasında ise 2005-2018 arasındaki seçimlerde bu yana uygulanan eski seçim yasası Sainte-Lague’nin aksine yeni seçim yasasının çoklu seçim bölgelerini esas alması bulunuyor.
Erken seçim kararı, Ekim 2019’da patlak veren büyük ayaklanma sonrasında alındı. Halihazırda seçim rekabeti, yeni Seçim Yasası’ndan faydalanmak isteyen yeni siyasi gruplar ile devlet imkanlarına, silaha ve parti gücüne sahip olan geleneksel partiler arasında yaşanıyor. Geleneksel partilerin elindeki bu imkanlar seçime olan güvenirliği tehdit ederken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) seçim sürecini izlemeleri için Irak’a yüzlerce gözlemci gönderdi.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Irak, İHA’ların DEAŞ militanlarının kaçmasına neden olabileceğinden endişe ediyor

Tutuklu DEAŞ üyelerinden bir grup (Arşiv-WAA)
Tutuklu DEAŞ üyelerinden bir grup (Arşiv-WAA)
TT
TT

Irak, İHA’ların DEAŞ militanlarının kaçmasına neden olabileceğinden endişe ediyor

Tutuklu DEAŞ üyelerinden bir grup (Arşiv-WAA)
Tutuklu DEAŞ üyelerinden bir grup (Arşiv-WAA)

Irak Adalet Bakanlığı dün, Bağdat Havalimanı yakınlarındaki Ebu Gureyb Hapishanesi'nde tutulan DEAŞ üyelerinin, Amerikan danışmanlarının bulunduğu Victoria üssünün füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alınması sonucu kaçma olasılığı konusunda uyarıda bulundu.

Şarku’l Avsat'a konuşan bir güvenlik kaynağı, DEAŞ liderlerinin ve mahkumların her bombalamada "Allahu Ekber" diye bağırarak, tıpkı 2013'te olduğu gibi kaçmayı umduklarını açıkladı. Kaynak, "El-Zeytun" istasyonuna yapılan bombalı saldırının ardından cezaevinin elektriğinin kesildiğini de vurguladı.

Öte yandan, Irak Petrol Bakanlığı, Hürmüz Boğazı'nın kapanması ve güneyden yapılan petrol ihracatının tamamen durması nedeniyle Erbil'den, Türkiye'nin Ceyhan limanı üzerinden petrol ihracatına yeniden başlamasını istediğini doğruladı. Ancak Erbil bunu reddetti ve bakanlığın "ihracatla ilgisiz" olarak nitelendirdiği şartlar öne sürdü. Kürt bir yetkili, en önemli talepler arasında silahlı grupların bölgeye yönelik saldırılarının durdurulması ve Bağdat'ın bütçesini kısmasının ardından (2014-2018) bölgenin inşa ettiği boru hattıyla ilgili borçların ödenmesi için mali tazminat sağlanmasının yer aldığını belirtti.

ARAP DÜNYASI

Lübnan ile İsrail arasında “doğrudan müzakereler” olasılığı azaldı

Lübnan'ın güneyindeki uluslararası UNIFIL güçlerine ait bir araç, İsrail'in bombaladığı bir sağlık merkezinin önünden geçerken (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki uluslararası UNIFIL güçlerine ait bir araç, İsrail'in bombaladığı bir sağlık merkezinin önünden geçerken (AFP)
TT
TT

Lübnan ile İsrail arasında “doğrudan müzakereler” olasılığı azaldı

Lübnan'ın güneyindeki uluslararası UNIFIL güçlerine ait bir araç, İsrail'in bombaladığı bir sağlık merkezinin önünden geçerken (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki uluslararası UNIFIL güçlerine ait bir araç, İsrail'in bombaladığı bir sağlık merkezinin önünden geçerken (AFP)

Lübnan ile İsrail arasında önümüzdeki çarşamba günü, Fransa tarafından sunulan ve bir ‘saldırmazlık anlaşmasına’ dönüşebileceği düşünülen plan çerçevesinde doğrudan müzakerelerin başlayabileceğine dair haberlerin gelmesine rağmen İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, önümüzdeki günlerde herhangi bir müzakere planlanmadığını açıkladı. Fransa Dışişleri Bakanlığı ise herhangi bir girişimleri olmadığını belirtti.

Tel Aviv'deki siyasi kaynaklar, Sa'ar'ın sözlerinin geleneksel bir manevra biçimi olduğunu belirterek Hizbullah, saldırılarını durdurmadan İsrail'in müzakerelere başlamayacağına işaret ettiler. İsrail basını, müzakerelerin Lübnan'ın İsrail'i tanıması karşılığında İsrail'in Lübnan topraklarının bütünlüğünü tanımasını içeren bir ‘siyasi bildiri’ üzerine yürütüleceğini, savaşın durdurulması ve İsrail'in kademeli çekilmesiyle başlayıp anlaşmanın imzalanmasıyla tam çekilmeye varacak şekilde düzenleneceğini ve önerinin Fransız hükümeti tarafından hazırlandığını bildirmişti.

Öte yandan Hizbullah, başkent Beyrut’un bazı bölgelerini güvenlik bölgelerine dönüştürerek bölge sakinlerine kendi şartlarını dayatıyor. Son olarak işyeri sahiplerine, okullara ve inşaat komitelerine güvenlik kameralarını tamamen kapatmalarını, internet bağlantısını kesmelerini ve hatta elektriklerini keserek kameraların tamamen çalışmaz hale getirilmesini emretti.

Hizbullah, bu talebin nedenlerini açıklamamış olsa da bu durum hem suç ve hırsızlıkların önlenmesi hem de Hizbullah üyelerinin yerleşim bölgelerine sızarak bu bölgeleri İsrail saldırılarına daha fazla maruz bırakması açısından birçok güvenlik endişesini beraberinde getirdi.

ARAP DÜNYASI

Hizbullah, Beyrut’un güvenlik zaaflarını ortaya çıkardı ve gözetleme kameralarının kaldırılması talimatı verdi

Bu ay içinde Beyrut’un Burc Hammud bölgesinde bir apartman dairesini hedef alan İsrail saldırısının izleri (Reuters)
Bu ay içinde Beyrut’un Burc Hammud bölgesinde bir apartman dairesini hedef alan İsrail saldırısının izleri (Reuters)
TT
TT

Hizbullah, Beyrut’un güvenlik zaaflarını ortaya çıkardı ve gözetleme kameralarının kaldırılması talimatı verdi

Bu ay içinde Beyrut’un Burc Hammud bölgesinde bir apartman dairesini hedef alan İsrail saldırısının izleri (Reuters)
Bu ay içinde Beyrut’un Burc Hammud bölgesinde bir apartman dairesini hedef alan İsrail saldırısının izleri (Reuters)

Hizbullah, başkent Beyrut’un bazı bölgelerini güvenlik bölgelerine dönüştürdü ve bu alanlarda yaşayanlara kendi şartlarını dayatmaya başladı. Son olarak örgütün, Basta el-Fevka, Basta et-Tahta ve Nuveyri hattındaki mahallelerde, ayrıca bu bölgelerden Hendek el-Gamik ve el-Başura’ya kadar uzanan ara sokaklarda bulunan ticari işletmeler, okullar ve apartman yönetimlerine talimat gönderdiği bildirildi. Söz konusu talimatta, güvenlik kameralarının tamamen kapatılması, internet ağından çıkarılması ve nihayetinde elektriğinin kesilerek tamamen çalışamaz hale getirilmesi istendiği ifade edildi.

Güvenlik sorunu ve suçların yaygınlaşması

Hizbullah’ın bu talebinin gerekçeleri açıklanmazken, söz konusu adımın güvenlik güçlerinin suçla mücadele kapasitesi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor. Üst düzey bir güvenlik kaynağı, yaşananların ciddi bir güvenlik sorunu yaratacağını belirterek, suçların yaklaşık yüzde 90’ının ‘kameraların tespiti ve bir sokaktan diğerine yapılan takip sayesinde ortaya çıkarıldığını’ söyledi. Kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Kameralara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyoruz. Özellikle de yoğun yerinden edilme hareketleri ve sokak ile mahallelerde yaşanan olaylar nedeniyle güvenlik durumunun zorlaştığı bu dönemde” dedi. Aynı kaynak, bazı olaylarda savaş silahlarının da kullanıldığını ve buna bağlı olarak suç oranlarında artış ihtimali bulunduğunu belirterek, “Kameraların kapatılması ve devre dışı bırakılması kaçınılmaz olarak suçun yayılmasına yol açacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

İsrail’in saldırılarına ilişkin endişeler

Beyrut Menarti Derneği Başkanı Avukat Mervan Selam da Hizbullah’ın tutumuna ilişkin endişelerini dile getirdi. Selam, Beyrut sakinlerinden kendisine ulaşan başvurularda, Hizbullah’a bağlı güvenlik unsurlarının bazı dükkân ve bina sahiplerinden ‘güvenlik kameralarını sökmelerini ya da kapatıp internet ağından ayırmalarını’ istediğinin aktarıldığını söyledi.

sdvd
İsrail’in düzenlediği ve Hamas hareketinden bir liderin ölümüne yol açan hava saldırısının ardından Sayda’daki bir binadan duman yükseliyor. (EPA)

İsrail’in, Hizbullah yöneticilerini apartman daireleri ve mahallelerde hedef alarak takip ettiği bir dönemde, söz konusu uygulamanın bölge sakinlerinde kaygı yarattığını belirten Selam, “Mahalle halkı, bu önlemlerin Hizbullah yetkilileri ve mensuplarına bölgelerinde serbest hareket alanı sağlayacağından ve bunun da İsrail hava saldırılarıyla hedef alınma riskini artıracağından endişe ediyor” dedi. Selam, bu adımın özellikle kuyumcular, döviz büroları ve süpermarket gibi ticari işletmeler arasında ciddi bir tedirginliğe yol açtığını belirterek, “İşletme sahipleri, kameraların devre dışı kalmasını fırsat bilen çetelerin hırsızlık ve soygun girişiminde bulunmasından korkuyor” ifadesini kullandı. Aynı kaygının, binalara girip çıkanları bu kameralar aracılığıyla takip eden apartman yönetimleri için de geçerli olduğunu vurgulayan Selam, bilinmeyen kişilerin binalara sızması ve bunun güvenlik riskleri doğurması ihtimaline dikkat çekti.

Selam, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Vatandaşların endişelerini İçişleri ve Belediyeler Bakanı Ahmed el-Haccar’a ilettik. Kendisi konunun yakından takip edildiğini, ayrıca Lübnan İç Güvenlik Kuvvetleri bünyesindeki Bilgi Şubesi ve Lübnan Ordusu İstihbarat Müdürlüğü ile de sürecin izlendiğini bildirdi. Olayın gerçek boyutunun ortaya çıkarılması ve sorumluların belirlenmesi için derhal soruşturma başlatılmasını talep ettik” dedi.

Hizbullah’ın hareket özgürlüğü

Hizbullah’ın bu adımı atmasının arkasında birden fazla neden olabileceği belirtiliyor. Bilgi teknolojileri ve iletişim alanında uzman Amir et-Tabaş, Lübnan piyasasında yaygın olarak kullanılan birçok gözetim ekipmanının teknik olarak siber saldırılara açık olduğunu söyledi. Tabaş, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, buna güvenlik kameraları ve bunlara bağlı kayıt cihazlarının (NVR) da dahil olduğunu belirterek, “Bu kameralar yalnızca görüntü kaydetmekle kalmıyor; yüksek hassasiyetli lenslere sahip olmalarının yanı sıra, ses kaydı yapabilen mikrofonlar da içeriyor” dedi. Tabaş’a göre, ‘düşman bir tarafın’ -özellikle İsrail’in- bu cihazlara sızması durumunda, söz konusu sistemler bulundukları sokaklarda veya kapsama alanı içindeki yerlerde olup biteni doğrudan ses ve görüntüyle aktaran bir araca dönüşebilir. Bu da kameraların fiilen hareketleri izlemek için kullanılabilecek bir gözetim aracına dönüşmesi anlamına geliyor.

sdvds
İki yerinden edilmiş kişi, Beyrut’taki bir mülteci kampına sünger yatak taşıyor. (EPA)

Tabaş, meselenin aynı zamanda sahadaki bilgilerin doğrulanmasıyla da ilgili olduğunu belirterek, “Örneğin hedef alınma ihtimali bulunan bir konvoyun geçtiği durumda, sokaklardaki çeşitli gözetim araçları aracılığıyla bunun askeri varlığı doğrulanabilir” dedi. Ona göre, yalnızca o noktadan geçen kişiler bile hedefin kimliğinin tespit edilmesine katkı sağlayabilir.

Tabaş, yüzün gizli olduğu durumlarda yüz tanıma teknolojisinin kullanılamayacağını, ancak başka yöntemlere başvurulabileceğini ifade etti. Bunlar arasında ‘kişinin konuşmasının kameralarca kaydedilmesi durumunda ses izi analizi, vücut hareketlerinin ve beden yapısının incelenmesi ile kimliğin doğrulanmasına yardımcı olabilecek çeşitli teknik göstergeler’ bulunuyor. Tabaş ayrıca sokaklardaki güvenlik kameralarının ‘canlı yayın (live feed)’ sağlayabildiğini ve bu sayede izlenen kişilerin hareketlerinin anbean takip edilebildiğini belirterek, bunun aynı anda bölge üzerinde uçan insansız hava araçlarıyla (İHA) eş zamanlı kullanılabileceğine dikkat çekti. Ona göre İHA’lar havadan görüntüleme ve gözetleme imkânı sunarken, sokak ve dar mahallelerdeki kameralar çok daha ayrıntılı bir izleme imkânı sağlayabiliyor.

fdvfd
Lübnan Dağı’nın Armon bölgesinde bir apartmanın vurulduğu yerin yakınında bulunan yerinden edilmiş kişiler (AFP)

Söz konusu tedbirler, 7 Mayıs 2008 Beyrut Olayları olarak bilinen olayları da hatırlatıyor. Bu olayların patlak vermesinin nedenlerinden biri, o dönem Lübnan hükümetinin Hizbullah’a ait özel telekomünikasyon ağıyla ilgili aldığı ve örgütün müdahale edilmesini reddettiği karardı. Aynı dönemde hükümetin, İçişleri Bakanlığı aracılığıyla Beyrut’ta görece yüksek gözetim kapasitesine sahip güvenlik kameraları kurmayı planlaması da gerilimi artıran bir diğer unsur olmuştu. Tabaş, bu adımların Hizbullah tarafından hareket alanını izlemeye yönelik bir girişim olarak değerlendirildiğini belirterek, bunun sonucunda Beyrut’un askeri olarak ele geçirilmesine yol açan gelişmelerin yaşandığını ifade etti. Tabaş ayrıca, Hizbullah’ın eski genel sekreteri Hasan Nasrallah’ın, 2024 yılında yaşanan son savaşın ilk haftasında akıllı telefonların kapatılması çağrısı yaptığını hatırlattı. Nasrallah’ın o dönemde akıllı telefonların düşman tarafından izleme ve takip faaliyetlerinde kullanılabilecek bir araca dönüşebileceği uyarısında bulunduğunu ve görüntü çekimi ile kamera kullanımına karşı da uyarı yaptığını belirtti.