Suudi Arabistan ve Mozambik stratejik iş birliği için görüşmelere başladı

Fakir’den Şarku’l Avsat’a: Yeşil ekonomi, çevre, korumalı bölgeler ve balıkçılık alanlarında Suudi Krallığı ile işbirliğinde bulunmayı dört gözle bekliyoruz

Mozambik, Suudi Arabistan ile stratejik bir ilişki kurmayı dört gözle bekliyor. Fotoğraftaki kişi ise Riyad Büyükelçisi Faysal Fakir (Şarku’l Avsat)
Mozambik, Suudi Arabistan ile stratejik bir ilişki kurmayı dört gözle bekliyor. Fotoğraftaki kişi ise Riyad Büyükelçisi Faysal Fakir (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan ve Mozambik stratejik iş birliği için görüşmelere başladı

Mozambik, Suudi Arabistan ile stratejik bir ilişki kurmayı dört gözle bekliyor. Fotoğraftaki kişi ise Riyad Büyükelçisi Faysal Fakir (Şarku’l Avsat)
Mozambik, Suudi Arabistan ile stratejik bir ilişki kurmayı dört gözle bekliyor. Fotoğraftaki kişi ise Riyad Büyükelçisi Faysal Fakir (Şarku’l Avsat)

Mozambik ve Suudi Arabistan insan kaynaklarının gelişmesi, ekonomik büyümenin teşvik edilmesi ve sürdürülebilir yönetimin geliştirilmesi dahil olmak üzere üç öncelikten oluşan bir iş birliği stratejisi belirledi.
Mozambik yönetimi, iki ülke arasında yatırımları koruma anlaşmaları yapma, çifte vergilendirmeyi önleme, enerji ve endüstri sektörlerini destekleme yönünde Suudi tarafı ile müzakerelerin devam ettiğini açıkladı. Aynı zamanda yeşil ekonomi, çevre, korumalı bölgeler ve balıkçılık alanlarında işbirliğinde bulunmayı dört gözle beklediğini dile getirdi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Mozambik’in Riyad Büyükelçisi Faysal Fakir, yatırımların teşvik edilmesi ve karşılıklı korunması, çifte vergilendirmenin önlenmesi, tarım, ticaret, iş gücü, yargı, enerji, istihdam, sanayi ve iki ülkenin ticaret odaları arasında iş birliği alanlarında anlaşmaya varma yönünde müzakerelerin devam ettiğini açıkladı. Ülkesinin ikili ve çok taraflı düzeylerde diplomatik ve ekonomik ilişkileri desteklemeye ve yoğunlaştırmaya devam ettiğini de ekleyen Büyükelçi Fakir, “2016 tarihli Genel İşbirliği Anlaşması çatısı altında, mevcut ikili ticaret hareketliliğini artırma yönünde her iki ülkeden girişimciler ile ticaret ve sanayi odaları arasındaki etkileşimi artırmak amacıyla bir dizi anlaşma müzakere ediliyor” ifadelerine başvurdu. Üzerine müzakerelerin yapıldığı anlaşmaların iki ülke arasındaki mevcut ticaret dengesini önemli ölçüde iyileştireceği umudunu da dile getirdi.
Koronavirüs salgını dolayısıyla ülke ekonomisinin 2020'de yüzde 3,6 oranında büyüme kaybettiğini, uluslararası piyasada Mozambik ürünlerine olan düşük talep nedeniyle toplam istihdamında da yüzde 1,9 azaldığını söyleyen Fakir, salgın sonrası aşamada ekonomi politikasının gaz sektörünü geliştirmeye ve ekonomik büyümeyi desteklemeye odaklanacağını vurguladı.
Mozambik ekonomisinin turizm de dahil olmak üzere büyük ölçüde az sayıda ihracat ürününe bağlı olduğunu söyleyen Fakir, insan hareketliliğine getirilen kısıtlamalar, ithalat, ihracat ve doğrudan yabancı yatırım akışındaki düşüşün salgın yılında ülkenin ekonomik performansını olumsuz etkilediğini söyledi. Salgından en çok turizm, ulaşım, tarım, sanayi ve inşaat alanlarının etkilendiğini de ekledi.
Fakir’in ifade ettiğine göre Mozambik; yeşil ekonomi, çevre dostu projeler, temiz enerji, karbon piyasası ve kritik altyapı konularında Suudi Krallığı ile işbirliğinde bulunmayı dört gözle bekliyor. Nitekim Mozambik'te verimli topraklar, bol su kaynakları, yoğun ormanlar, deniz rezervleri, balık çeşitliliği, vahşi hayat, aynı zamanda güneş ve rüzgar enerjileri, biyoenerji ve hidroelektrik üretimi için büyük bir potansiyel bulunuyor.
Mozambik'in Suudi Arabistan Krallığına muz, kabuklu canlılar, kaju fıstığı, hindistancevizi, fildişi, deri, kuş tüyü ihraç ettiğini söyleyen Büyükelçi Fakir, Suudi Arabistan’dan ise petrol, polietilen, mineraller, kimyasal gübreler, elektronik cihazlar, hurma, incir ve inşaat malzemeleri ithal edildiğini belirtiyor. Aynı zamanda, “Mozambik, son zamanlarda yapılan 20 milyon riyal (5,3 milyon dolar) bağışın yanı sıra Kral Selman Yardım ve İnsani Çalışmalar Merkezi (KSRelief) aracılığıyla koronavirüs karşıtı aşıların sağlanması yoluyla dayanışma ve insani yardımdan yararlanacak en az gelişmiş İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üye ülkelerinden biri” ifadelerini kullanan Fakir, Mozambik'in yararlandığı COVAX programına Suudi Krallığının 50 milyon dolar değerinde katkısı olduğunu da hatırlattı.
Ülkedeki en az 2 milyon hektarın ve balıkçılık sektörünün korumalı bölgeleri oluşturduğunu söyleyen Büyükelçi Fakir, kullanılmayan geniş ekim arazileri ve çevre koşulları nedeniyle tarım ticaretinin büyük potansiyele sahip bir sektör olduğunu vurguladı. Diğer yandan genel olarak küçük şirketlerden oluşan, küçük ve orta ölçekli şirketlerin zayıf teknolojiden muzdarip olduğu sanayi sektörünün sorun teşkil etmeye devam ettiğini ifade eden Fakir, madenler, kimya, inşaat, ormancılık, kağıt üretimi, ambalaj, dokuma, tekstil, boya ve sabun üretimi, mobilya ve ağaç ürünleri imalatı ile deri ve ayakkabı sektörleri ile ilgili birim alanlarda faaliyet gösterildiğini de ekledi.
Maputo koridoru yoluyla Güney Afrika, Nacala koridoru yoluyla Malavi ve Zambiya, Beira koridoru yoluyla ise Zimbabve ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile bağları bulunan Mozambik’te düşük fiyatlı istihdam ve doğal kaynaklar açısından zenginlik mevcut. Gaz ve diğer madencilik endüstrilerinin geleceğe yönelik gelişiminin imalat sektöründe birçok fırsat sunması, geniş bir ürün ve hizmet yelpazesi için garantili bir talep kaynağı sağlıyor.
Mozambik, ikili bölgesel anlaşmalar kapsamında, Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC), Avrupa Birliği (AB) ve Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası (AGOA) arasındaki ekonomik ortaklık anlaşmasına bölgesel ve uluslararası piyasa üzerinden katılıyor.

 


İran Büyükelçisi İnayeti, Şarku’l Avsat’a konuştu: Suudi Arabistan önemli bir ortak ve ilişkilerimiz ‘güçlendirilmiş’ durumda

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)
TT

İran Büyükelçisi İnayeti, Şarku’l Avsat’a konuştu: Suudi Arabistan önemli bir ortak ve ilişkilerimiz ‘güçlendirilmiş’ durumda

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)

Üst düzey bir İranlı yetkili, Suudi Arabistan ile ilişkilerin ‘sağlam ve korunmuş’ olduğunu, bu ilişkilerin zedelenemeyeceğini söyledi. Tahran ile Riyad’ın bölgenin güvenliği ve istikrarına önem verdiğini vurgulayan yetkili, gerilimin tırmandırılmasından ve bölgesel huzuru bozabilecek her türlü adımdan kaçınıldığını ifade etti.

İran’ın Suudi Arabistan Büyükelçisi Ali Rıza İnayeti, Şarku’l Avsat’a yaptığı özel açıklamada, iki ülke arasındaki temas ve koordinasyonun farklı düzeylerde sürdüğünü belirtti. İnayeti, bu kapsamda bazı ziyaret ve toplantıların kamuoyuna açık şekilde gerçekleştiğini, bazılarının ise gözlerden uzak yürütüldüğünü kaydetti.

 Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)

İnayeti, “Bölgenin karşı karşıya olduğu tehditler ve benzeri görülmemiş bir gerilim riskinin bulunduğu mevcut koşullarda durumun hassasiyetinin farkında olmamız gerekiyor. İran İslam Cumhuriyeti olarak bölgesel istikrarın tüm bölge ülkelerinin çıkarına olduğuna inanıyoruz. Suudi yetkililerle yaptığımız toplantı ve görüşmelerde bu yaklaşımın defalarca teyit edildiğini gördük” dedi.

Üst düzey bir Suudi yetkili ise cumartesi günü Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bazı medya organlarında yer alan ve Krallığın bölgedeki gerilime yaklaşımında bir değişiklik olduğu yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Yetkili, Suudi Arabistan’ın ABD ile İran arasındaki tüm ihtilaflı konuların diyalog ve diplomatik yollarla barışçıl şekilde çözülmesine yönelik çabaları desteklediğini vurgularken, Krallığın hava sahasının ya da topraklarının İran’a karşı herhangi bir askeri faaliyette kullanılmasını reddettiğinin altını çizdi.

İnayeti de iki ülke arasında farklı düzeylerde ‘süregelen temas ve karşılıklı görüş alışverişinin’ bulunduğunu, bunlar kapsamında bazı ziyaret ve toplantıların kamuoyuna açık şekilde gerçekleştirildiğini, bazılarının ise medya dışında yürütüldüğünü ifade etti.

Suudi Arabistan çok önemli bir ülke

İnayeti, Tahran’ın Suudi Arabistan’ı ‘bölgede kilit ve etkili bir ülke olarak gördüğünü’ vurgulayarak, iki ülke arasındaki iş birliğinin ortak ilgi alanlarındaki konularda ‘bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine katkı sağladığını’ bildirdi.

İnayeti, “İran ve Suudi Arabistan, bölgenin güvenliği ve istikrarına önem veriyor; gerilimin tırmandırılmaması ve bölgesel huzuru bozabilecek her türlü adımdan kaçınılması gerektiğini vurguluyor” dedi. İki taraf arasında süregelen istişarelerin, ‘her iki ülkede de oluşan stratejik bir kanaatten kaynaklandığını ve bunun yalnızca ikili çıkarlara değil, bölgenin tamamının menfaatine hizmet ettiğini’ belirtti. İnayeti ayrıca, “Suudi Arabistan İran’ı güvenilir bir ortak olarak görürken, İran da Suudi Arabistan’ı bölgede önemli ve etkili bir aktör olarak değerlendiriyor. Ortak ilgi alanlarındaki iş birliği, bölgesel güvenlik ve istikrarın tesis edilmesine yardımcı oluyor” ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın Nisan 2025'te Tahran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmeden (Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı)Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın Nisan 2025'te Tahran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmeden (Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı)

‘Güçlendirilmiş’ ilişkiler

İnayeti, iki ülke arasındaki ilişkilerin ‘korunaklı olduğunu ve zedelenemeyeceğini’ belirterek, bunun her iki ülkenin liderliğinin bu ilişkilerin kaçınılmazlığını kavramasından kaynaklandığını söyledi. İnayeti, bu anlayışın ilişkilerin sürmesini ve gelişmesini sağladığını, olumlu etkilerinin de tüm taraflara yansıdığını ifade etti.

İnayeti, İsrail’in son saldırıları sırasında Suudi Arabistan’ın Tahran’a verdiği desteği hatırlatarak, “İran, kendisine dayatılan savaş sırasında Suudi Arabistan’ın destekleyici tutumunu memnuniyetle karşıladı. Suudi Arabistan, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını güçlü biçimde kınadı. O sabah Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı’ndan bir telefon aldık. Bu tutum, o dönemde yanımızda duran Suudi kardeşlerimizden beklenen bir tavırdı” dedi.

İnayeti sözlerini şöyle sürdürdü: “İkinci olarak, İran’a yönelik herhangi bir saldırı tüm bölgenin güvenliğini etkiler. Bu durum, Suudi Arabistan da dahil olmak üzere sergilenen yapıcı tutumlarda açık biçimde görülmüştür. Üçüncü olarak ise İran’a yönelik saldırı, İsrail’in bölge ülkelerine karşı gerçekleştirdiği saldırılar zincirinin bir parçasıdır ve hiçbir ülke bu saldırılardan muaf değildir.”

ABD ile müzakere çerçevesi

İran ile ABD arasında şekillenmekte olduğu belirtilen müzakere çerçevesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İnayeti, “İran İslam Cumhuriyeti 2015 ve 2025 yıllarında yürütülen müzakerelere son derece ciddi bir yaklaşımla girdi; ancak bu süreçlerden çekilen ve çelişkili bir tutum sergileyen taraf ABD oldu” dedi.

İnayeti, “Eğer ABD, ön koşulsuz ve eşit bir diyalog konusunda samimiyse, İran bunu memnuniyetle karşılar. İranlı yetkililer bu tutumu defalarca dile getirdi. Son dönemde iki tarafın müzakereler için bir çerçeve oluşturmaya çalıştığına işaret eden açıklamalar duyduk; ancak müzakereler önceden belirlenmiş sonuçlarla başlayamaz. Sonuçlar, müzakere sürecinin kendisinden doğmalı, önceden dayatılmamalı” ifadelerini kullandı.

 Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı, geçtiğimiz ocak ayında İran'ın Suudi Arabistan Büyükelçisi’ni kabul etti. (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı, geçtiğimiz ocak ayında İran'ın Suudi Arabistan Büyükelçisi’ni kabul etti. (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz hafta İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’la yaptığı telefon görüşmesinde, bölgedeki güvenlik ve istikrarı güçlendirecek diyalog yoluyla anlaşmazlıkların çözülmesine yönelik her türlü çabayı desteklediklerini vurguladı.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman, görüşmede Riyad’ın Tahran’ın egemenliğine saygı konusundaki tutumunu yineleyerek, Suudi Arabistan’ın hava sahasının veya topraklarının herhangi bir askeri operasyon veya saldırı için kullanılmasına izin vermeyeceğini belirtti. Bu uyarının, saldırının kaynağı veya hedefi ne olursa olsun geçerli olduğu ifade edildi.

Pezeşkiyan da İran’ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı konusundaki tutumundan dolayı Suudi Arabistan’a teşekkür ederek, Veliaht Prens’in bölge güvenliği ve istikrarını sağlama çabalarını takdir etti.


Suudi Arabistan "denetim" otoritesi: Yolsuzluk davalarına karışan çalışanlar görevden uzaklaştırıldı

Riyad'daki "Denetim ve Yolsuzlukla Mücadele Kurumu"nun genel merkezi (Şarku'l Avsat)
Riyad'daki "Denetim ve Yolsuzlukla Mücadele Kurumu"nun genel merkezi (Şarku'l Avsat)
TT

Suudi Arabistan "denetim" otoritesi: Yolsuzluk davalarına karışan çalışanlar görevden uzaklaştırıldı

Riyad'daki "Denetim ve Yolsuzlukla Mücadele Kurumu"nun genel merkezi (Şarku'l Avsat)
Riyad'daki "Denetim ve Yolsuzlukla Mücadele Kurumu"nun genel merkezi (Şarku'l Avsat)

Suudi Arabistan Yolsuzlukla Mücadele ve Denetim Kurumu dün, son zamanlarda soruşturduğu suç davalarına karışan hem kamu hem de özel sektör çalışanlarını içeren kişilerin gözaltına alındığını duyurdu. Kurum, gerekli yasal işlemlerin tamamlanması için yasal süreçlerin devam ettiğini belirtti.

Kurum, yaptığı açıklamada, Kamu Yatırım Fonu (PIF) ile iş birliği içinde, PIF'in bir yan kuruluşunda proje yöneticisi olarak çalışan bir Suudi vatandaşının gözaltına alındığını açıkladı. Bu kişi, ticari bir işletmenin sahibi olan iki Suudi vatandaşından (onlar da tutuklandı) ve farklı bir ticari işletmede yönetici olarak çalışan başka bir Suudi vatandaşından (o da tutuklandı) 2.175.000 riyal rüşvet aldığı gerekçesiyle gözaltına alındı. Rüşvetler, ticari işletmeye bir şirket alanının yenilenmesi projesinin verilmesi ve her iki işletmenin de projede taşeronluk işi almasının sağlanması karşılığında ödenmişti.

Açıklamada, Sağlık İşleri Bakanlığı'nda çalışan bir kişinin, toplam 384 milyon 295 bin 150 riyal tutarındaki iki projenin ticari bir kuruluşa verilmesi ve ihale süreçlerinin kolaylaştırılması karşılığında 500 bin riyal aldığı sırada gözaltına alındığı belirtildi. Soruşturmalar sonucunda, kararlaştırılan toplam tutarın 10 milyon riyal olduğu, bu tutarın 4 milyon 500 bin riyalinin daha önce ticari kuruluşun genel müdüründen (görevden uzaklaştırılmış) alındığı, ilk olarak bu tutarın mühendislik işleri müdürüne, yardımcısına ve ihale inceleme komitesi başkanına (görevden uzaklaştırılmış) teslim edildiğinin kanıtlandığı ifade edildi.

İçişleri Bakanlığı ile iş birliği içinde, emekli bir astsubay, polis karakolunda görev yaptığı dönemde suç davalarında ele geçirilen 2,16 milyon riyali zimmetine geçirmekten; Sivil Savunma'da görevli bir astsubay, ticari kuruluşlardan güvenlik yönetmeliklerine uymama nedeniyle ceza kesmemek karşılığında para talep etmekten; ve bir polis karakolunda görevli bir asker ile iki vatandaş, bir vatandaştan 1,4 milyon riyali zimmetine geçirmek ve bu olaya katılmaktan tutuklandı.

Açıklamada, Nüfus Müdürlüğü'nde çalışan 3 kişinin, gözaltına alınan bir vatandaştan, usulsüz bir şekilde doğum kaydı yaptırmak ve ulusal kimlik kartı çıkarmak karşılığında taksitler halinde 850 bin riyal aldıkları gerekçesiyle tutuklandığı belirtildi. Ayrıca, belediyelerde çalışan 3 kişiden ilkinin, arsa ruhsatı ve imar planı işlemlerinin kolaylaştırılması ve tamamlanması karşılığında kararlaştırılan 800 bin riyalden 300 bin riyal aldığı, ikincisinin, ihale değerlendirme komitesi üyesi olması nedeniyle belediye binası inşaatı ve geliştirme projesi ihalesinin kolaylaştırılması karşılığında gözaltına alınan bir vatandaştan 20 bin riyal aldığı, üçüncüsünün ise bir müteahhit firmada çalışan ve gözaltına alınan bir vatandaşla iş birliği içinde usulsüz bir şekilde inşaat ruhsatı ve inşaat tamamlama belgesi düzenlemek karşılığında para aldığı belirtildi.

Çevre, Su ve Tarım Bakanlığı çalışanı ve bir bölge sakini, vatandaşlardan para alarak, var olmayan hayvanlar için hayali kayıt numaraları oluşturarak tarımsal hayvancılık desteği konusunda dosya açma ve uygunluk güncellemesi yapma suçundan tutuklandı. Bölgesel kalkınma otoritesinin bir başka çalışanı ise eşini işvereninin sözleşme yaptığı şirketlerde çalışıyor gibi gösterip, çalışmadığı halde aylık maaşını ödemesi nedeniyle tutuklandı. Otorite, kamu fonlarını zimmete geçiren veya konumunu kişisel kazanç veya kamu yararına zarar vermek için kullanan herkesi izleme ve yakalama konusundaki kararlılığını teyit etti ve bu kişilerin işlerine son verildikten sonra bile hesap vereceklerini belirtti. Mali ve idari yolsuzluk suçlarının zaman aşımı olmadığını vurgulayan otorite, ihlal edenlere karşı kanunun tüm gücünü hoşgörü göstermeden uygulama kararlılığını dile getirdi.


Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nden Fas Kralı'na geçmiş olsun telefonu

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz (SPA)
TT

Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nden Fas Kralı'na geçmiş olsun telefonu

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz (SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz, Başbakan sıfatıyla dün Fas Kralı VI. Muhammed ile telefon görüşmesi yaptı.

Görüşme sırasında Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Fas Kralı'nın sağlık durumunu sordu ve kendisine geçmiş olsun dileklerini iletti.

Kral VI. Muhammed ise Prens Muhammed bin Salman'a asil kardeşlik duygularından dolayı minnettarlığını ifade etti.