Ölü Denizde 3 bin 600 yıl önce hava patlaması yaşandı

Hava patlaması, Ürdün’de bir antik kentin yıkılmasına sebep oldu

Tel el-Hammam arkeoloji sahasında çalışan araştırmacılar (Kaliforniya Üniversitesi)

30 Haziran 1908’de yani 113 yıl önce, Rusya’da Tunguska Nehri yakınındaki Doğu Sibirya taygasında büyük bir gök patlaması yaşandı.
Patlama, Hiroşima’ya atılan atom bombasından bin kat daha fazla enerjiye sahipti. 12 megaton büyüklüğündeki bu patlama dünyada şimdiye dek tanık olunan en büyü patlama olarak nitelendiriliyor.
Kaliforniya Üniversitesi’nden araştırmacılar ise Nature yayın grubuna ait Scientific Report dergisinde yayınlanan araştırmada, en güçlü patlamanın (yaklaşık 3600 yıl önce veya yaklaşık MÖ 1650) Ölü Deniz’in kuzeydoğusundaki Ürdün Vadisi’nin güneyinde bir Orta Tunç Çağı şehri olan Tel el-Hammam'da (Tall el-Hammam) meydana geldiğini iddia etti. Araştırmacılar, şehirdeki Tunç Çağı tabakasında oldukça sıra dışı malzemeler bulduktan sonra bu sonuca vardı.
Araştırmacılar, savaşların ve depremlerin tahribatından beklenebilecek enkaza ek olarak, dış yüzeyleri cam içinde çözülmüş çömlek parçaları, kerpiç kabarcıklar ve kısmen erimiş yapı malzemeleri buldu. Bulunan tüm eserler anormal derecede yüksek bir sıcaklığın göstergesi olup, o sırada mevcut olan aletlerin mümkün kıldığı her şeyden çok daha sıcak.
Kaliforniya Üniversitesi Doğu Bilimi ve Deniz Bilimi Enstitüsü’nden jeolog Prof. Dr. James Kennett, en eskisi 12 bin yılı aşkın bir süre önce meydana gelen ve yangın, iklim değişiklikleri ve hayvanların yok olmasına neden olan başka bir kozmik hava patlamasının hikâyesini detaylandırmayı başardı. Bilimsel çalışma Tel el-Hammam’da ne olduğunu hayal etmemize yardımcı oluyor.
Kennett açıklamasında, bir grup araştırmacıyla Tel el-Hammam’daki kömürleşmiş ve erimiş malzemelerin 2 bin santigrat derecenin üzerinde bir sıcaklık  olduğuna dair kanıtlar gördüklerini belirterek, 3 bin 650 yıldır bu şehirde yaşananların daha detaylı yazımını yapacaklarını bildirdi.
Kennett ve meslektaşları, analizlerinde demir ve silika açısından zengin küçük bileşenlerin yanı sıra erimiş minerallerin ortaya çıktığı toprak ve tortu üzerinde birçok farklı analiz gerçekleştirerek atmosferik bir patlamanın ek kanıtlarını buldu.