Irak Başbakanı Kazımi, ülkeyi sarsan yargı skandalı hakkında soruşturma talimatı verdi

Hakkında idam kararı verilen ‘kadın katili’ hakkındaki suçlamalardan beraat etti ve serbest bırakıldı.

Irak’ta polis ve suçla mücadele merkezlerinde uygulanan soruşturma ve adli işlemler eleştiriliyor (AFP)

Irak’ta daha önce eşini öldürdüğü suçlamasıyla idam cezasına çarptırılan Ali el-Cuburi isimli vatandaşın, eşinin hayatta olduğunun ortaya çıkmasının ardından serbest bırakılması büyük tepki çekti. Geniş halk kitleleri olayın ardından ülkedeki emniyet ve suçla mücadele merkezlerinde uygulanan soruşturma ve adli işlemlere yönelik eleştirilerini son iki gündür sürdürüyor.
Yaygın kanaat, bu olayın, hükümeti, İçişleri ile Adalet Bakanlıklarını ve yargı sistemini zor durumda bıraktığı yönünde. Bu olay aynı zamanda, yerel ve uluslararası hukuk kuruluşlarının, Irak’taki güvenlik ve soruşturma makamlarına yönelttikleri “zanlılardan işkence ve şiddet yoluyla itiraf alma” suçlamasını şüphesiz doğruluyor.
Hukuk ve sivil çevreler, bu skandal olayı kabul edilemez bulduklarını ve vatandaşların devlete ve yargı sistemine olan güvenlerini tehlikeli bir biçimde sarstığını belirtiyor.
Irak Silahlı Kuvvetler Komutanı ve Başbakan Mustafa el-Kazımi, işlemediği bir suçtan hüküm giyen vatandaşın davasıyla ilgili soruşturma açılması talimatı verdi. Başbakanlık Basın Ofisi’nden yapılan açıklamada, Kazımi’nin “vatandaşın tutuklandığı bölgedeki suçla mücadele biriminin sorumlusunun gözaltına alınması ve vatandaşa delilsiz suçlamaların isnat edilmesiyle bağlantısı bulunan tüm yetkililere konu hakkında görev sorumlulukları ölçüsünde soruşturma açılması talimatı verdiği” bildirildi. Kazımi, soruşturmanın hızlandırılması, gerçeklerin ortaya çıkarılması ve hangi mevkide olursa olsun olayda ihmali bulunanların Iraklı vatandaşın uğradığı her türlü haksızlık ve adaletsizlikle ilgili hukuki ve adli sorumluluğu üstlenmesini istedi. Kazımi ayrıca mağdur edilen vatandaşa tüm haklarının iade edileceğini ve soruşturma esnasında yaşadığı ihlallerden ötürü kendisine tazminat ödeneceğini vurguladı.
Eski mahkum ve şu an beraat eden Ali el-Cuburi Irak ordusunda asker olarak çalışıyor. Ramadi kentinde görev yapan Cuburi’nin eşi Nisan ayının başında ortadan kayboldu. Cuburi de yaklaşık iki ay sonra tutuklandı ve suçlu bulunarak hakkında idam kararı çıkarıldı. Fakat 3 gün önce polisin aldığı ihbar üzerine gittiği bir adreste Cuburi’nin eşi ortaya çıktı. Kadın teşhis için Cuburi’nin karşısına çıkarıldı. Böylece Cuburi önceki gün serbest bırakıldı. Akrabaları, eşini öldürdüğünü itiraf etmesi için Cuburi’nin her türlü işkence ve şiddete maruz kaldığını aktardı.
Birçok aktivist ve hukukçu, sorgu hakiminin, maktulün cesedi veya Adli Tıp raporu gibi herhangi bir delil olmadan suçun sabit olduğuna nasıl kanaat getirdiği sorusunun cevabını arıyor.
Bu davayla ilgili en büyük ironi ise yerel bir televizyon kanalında yayınlanan bir programın sunucusunun, Cuburi hakkında idam kararının kesinleşmesinin ardından, Babil Emniyet Müdürü ve amirlerle birlikte olay yerinde delil toplama işlemi sırasında Cuburi’nin sorgusuna katılmasıdır. Cuburi hakkında verilen beraat kararıyla birlikte tekrar gündeme gelen program internette binlerce kez izlendi.
Babil vilayetindeki sorgu mahkemesi önceki gün yayınladığı açıklamada Cuburi’nin soruşturmasına katılan sorgu amiri hakkında adli tebirlerin alındığını bildirdi. Açıklamada, “El-Hille sorgu mahkemesi, hayatta olduğu tespit edilen eşini öldürmekle suçlanan ve serbest bırakılan zanlının sorgusunu yürüten sorgu amiri Ali Kazım Humeydan hakkında adli tedbirleri aldı. Savcılığın talebi üzerine alınan adli tedbirler ile yargıyı yanıltma ve soruşturmada kanunen yasadışı araçlara başvurulmasına ilişkin soruşturma sürüyor” ifadeleri kullanıldı.
Halktan yükselen tepki ve öfke üzerine Avukat Hüseyin es-Sadun, çeşitli davalarda yer alan zanlılar ve sorguya katılan yetkililerin nasıl davranması gerektiğine dair bir dizi tavsiye içeren bir çeşit ‘yol haritası’ sundu. Sadun’un kendi bloğunda paylaştığı ve sosyal medya hesaplarında çokça paylaşılan yol haritasında ‘sorgu amirinin fiziksel şiddetten kaçınması’ öne çıkan tavsiyeler arasında yer alıyor. Sadun ayrıca zanlılara verdiği tavsiyede, işkence göreceklerinden endişe etmeleri halinde daha sonraları hakim ve savcının karşısında inkar edebileceği ve baskı altında kendisinden alındığını söyleyeceği ‘hayali’ şeyleri itiraf etmelerini istiyor. Sadun, zanlıları, sorgu amirinin sözlerine güvenme konusunda uyarıyor ve kendilerine karşı işkence araçları kullanması durumunda sorgu amirini üst makamlara şikayet edeceği yönünde işaret vermelerini talep ediyor.