Şebva ve Marib'de yaşanan çatışmalarda bilanço ağırlaşıyor

Halk direniş güçlerinin desteklediği Ulusal Ordu, Şebva kentindeki bir dizi stratejik bölgeyi yeniden ele geçirdi. (Saba Net)
Halk direniş güçlerinin desteklediği Ulusal Ordu, Şebva kentindeki bir dizi stratejik bölgeyi yeniden ele geçirdi. (Saba Net)
TT

Şebva ve Marib'de yaşanan çatışmalarda bilanço ağırlaşıyor

Halk direniş güçlerinin desteklediği Ulusal Ordu, Şebva kentindeki bir dizi stratejik bölgeyi yeniden ele geçirdi. (Saba Net)
Halk direniş güçlerinin desteklediği Ulusal Ordu, Şebva kentindeki bir dizi stratejik bölgeyi yeniden ele geçirdi. (Saba Net)

Yemen hükümetinin Husi projesine karşı koymak için siyasi güçleri ve hizipleri birleştirme çağrıları sürüyor. Yemen’deki askeri kaynakların Şarku'l Avsat'a aktardığına göre, Yemen ordusu ve aşiret mensupları tarafından, grubun Şebva ve Marib illerinde ele geçirdiği bölgeleri ve cepheleri geri almak için yürüttüğü mücadelede, geçen salı gününden bu yana İran destekli milisler safında yaklaşık 150 ölü kaydedildi.
Kaynaklar dün (Usaylan semtinde çatışmaların aralıklı olarak devam ettiğini aktarırken milisler Ayn ve Beyhan ilçelerindeki camilerde ibadet edenleri “Hmeymim çığlığı” adını verdiği hutbeyi okumaya zorladı.
Diğer yandan, ordu güçleri Harib ilçesinin merkezini yeniden kontrol altına almak ve Marib vilayetinin güneyindeki El-Abdiye mahallesini savunmak için şiddetli çatışmalar yürüttü. Kaynakların aktardığına göre Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu'nun hava saldırıları ve Yemen ordusu ile girilen çatışmalar sonucunda milisler safında yaklaşık 150 ölü ve düzinelerce yaralı kaydedildi. Bunun yanı sıra milislerin çok sayıda ağır ve orta makineli silahları ve askeri aracı imha edildi.
Yerel kaynaklara göre hükümet güçleri Harib ilçesinin merkezini yeniden ele geçirmek için Marib vilayetinin güney cephesinde ilerleyişini sürdürdü. Beyhan ve Ayn'a doğru ilerlemek üzere Şebva vilayetindeki Usaylan'da çatışmalar sürerken bazı dağlar ve Maala noktası kontrol altına alındı.
Ordu medyası ulusal ordunun ve halk direnişinin, Marib'in güneyindeki El-Abdiye cephesinde İran destekli Husi isyancı milislerin saldırısını püskürttüğünü bildirdi.
Yemen Silahlı Kuvvetleri Medya Merkezi’nin askeri bir kaynaktan aktardığına göre perşembe günü patlak veren çatışmalarda Husi milislerinin çoğunluğu öldürüldü. Bunun üzerine milisler El-Beyda'ya doğru geri çekildiler. Milislerin cesetlerinin büyük bölümü halen çatışmaların yaşandığı alanlarda dağılmış halde duruyor. Yemen kuvvetleri ayrıca hafif ve orta makineli silahları ve çok miktarda mühimmatı ele geçirdi.
Aynı gün Yemen ordusunun resmi internet sitesinde, Marib Valiliği civarındaki güçler ve takviye güçlerini hedef alan topçu ateşi sonucu çok sayıda milis mensubunun öldürüldüğü bildirildi. Topçu atışları, Kasara cephesindeki Husi milislerini hedef aldı. Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu’na ait savaş uçakları da aynı ilde ayrı cephelerde milis takviyelerini hedef alarak can ve teçhizat kayıplarına neden oldu.
Yemenli resmi kaynaklar, Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik’in geçen salı gününden bu yana Husi milislerine karşı yürütülen operasyonların seyrini izlediğini bildirdi. Marib'in batısında, güneyinde ve Şebva'nın eteklerinde Ulusal Ordu, halk direniş güçleri ve aşiret mensupları, Suudi Arabistan liderliğindeki meşruiyeti destekleyen Koalisyon’un desteğiyle milislere yönelik operasyonlarını sürdürüyor. Savaşın devletin kaybettiği bölgeleri geri alınana ve darbe sonlandırılana kadar süreceği belirtildi.
Yemen resmi haber ajansı SABA’nın aktardığına göre Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik,  saha durumunu öğrenmek ve takviye ve desteğe olan ihtiyaç hakkında bilgi edinmek için Yemen Genelkurmay Başkanı Orgeneral Sağir Bin Aziz, Marib Valisi Sultan el-Arade ve Şebva Valisi Muhammed Salih bin Adyu ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Abdulmelik, savaşta zafer kazanmanın ve bunun için tüm ihtiyaçları karşılamanın hükümetin en önemli önceliği olduğunu vurguladı.
Resmi kaynaklara göre Yemen başbakanı sahadaki durum, Husi milislerinin sivilleri hedef alması ve ulusal ordu, halk direniş güçleri ve aşiret mensuplarına yönelik saldırılar hakkında brifing aldı.
Husilerin adımları meşruiyeti destekleyen Yemen sokaklarında öfkeye yol açarken Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani tüm siyasi ve ulusal bileşenleri anayasal meşruiyetin arkasında birleşmeye çağırdı.
İryani açıklamasında şu ifadeleri kulandı:
“Bu haydut çete tarafından meydanlarda kan döküldü, çocuklar yetim kaldı, kadınlar dul bırakıldı, namusa el uzatıldı, halkın parası yağmalandı, dokunulmazlıklar ihlal edildi. Şimdi kanaat önderleri, siyasiler ve seçkinler farklılıkları unutmak, geçmişe bir sünger çekmek ve İran projesine karşı mücadelede birleşip Husi milislerinden kurtulmak için neyi bekliyorlar? Husiler kan döktükten ve kırmızı çizgileri aştıktan sonra Yemenliler arasındaki bölünmenin ve ayrılığın sürmesinin artık hiçbir gerekçesi yok.. Yemen'in topraklarını, insanlarını, bugününü, geleceğini ve komşuları ve dostlarıyla olan ilişkilerini tehdit eden asıl tehlike, ülkenin İran projesinin uygulanması bağlamında kaos ve terörün yayıldığı bir yuvaya dönüşmesidir.”
Yemenli Bakan ayrıca tüm Yemenlileri anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye, safları birleştirmeye, ulusal çıkarları geliştirmeye ve Husi milisleri dışında herkesi kapsayan bir diyalog yoluyla bakış açılarındaki farklılıkları gidermeye çağırdı.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.