İsrail, Batı Şeria’da 5 Filistinliyi öldürdü

Cenin yakınlarında, Burkin’de İsrail güçleri tarfından öldürülen Usame Subh’un cenaze törenini izleyen yakınları. (AFP)
Cenin yakınlarında, Burkin’de İsrail güçleri tarfından öldürülen Usame Subh’un cenaze törenini izleyen yakınları. (AFP)
TT

İsrail, Batı Şeria’da 5 Filistinliyi öldürdü

Cenin yakınlarında, Burkin’de İsrail güçleri tarfından öldürülen Usame Subh’un cenaze törenini izleyen yakınları. (AFP)
Cenin yakınlarında, Burkin’de İsrail güçleri tarfından öldürülen Usame Subh’un cenaze törenini izleyen yakınları. (AFP)

İsrail Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde düzenlediği operasyonlarda 5 Filistinli öldürülürken birçoğunu da tutukladı. Tel Aviv’den yapılan açıklamalar söz konusu operasyonlarla Hamas’ın Batı Şeria’da planladığı ‘düşmanca’ eylemlerin engellendiği yönünde. Operasyonlar Filistinlilerin öfkesini artırırken İsrail’e yönelik misilleme tehditlerinde bulunuldu.
İsrail Başbakanı Naftali Bennett, 5 Filistinlinin yaşamını yitirmesine de yer verdiği, Birleşmiş Milletler’e (BM) hitaben yaptığı konuşmasında şunları söyledi:
“Güvenlik güçleri, yakın bir zamanda dönemde saldırılar gerçekleştirmeye hazırlanan Hamas üyelerine yönelik operasyon gerçekleştirdi. Sahadaki asker ve komutanlar kendilerinden beklendiği gibi davrandılar. Onları tamamen destekliyoruz.”
İsrail Savunma Benny Gantz da ordunun Batı Şeria’da düzenlediği operasyonla, İsrail’de Hamas’ın planladığı ‘ciddi bir terör’ saldırısının engellediğini söyledi. Gantz operasyonun sona ermesinin ardından yaptığı açıklamada, ordunun İsrail İç İstihbarat Servisi Şin-Bet (Şabak) ve sınır muhafızlarıyla iş birliği içerisinde ülke vatandaşlarının güvenliği ve emniyeti için terörle mücadeleye devam edeceğini bildirdi.
İsrail ordusu, Batı Şeria’nın kuzeyindeki Cenin’de Filistinli militanları öldürmek ve tutuklamak amacıyla Batı Şeria’da geniş çaplı operasyonlarını sürdürüyor. İsrail özel birimi Duvdevan, polis, sınır muhafızları ve Şabak katılımı ile Cenin’de saldırılarına başlarken silahlı bir kişi tutuklandı. Daha sonra Cenin’in kuzeyinde yer alan Kefr Dan’a düzenlenen baskında çıkan çatışma öncesinde aranan bir kişi tutuklandı. Burkin beldesinde çıkan çatışmada da özel birimlerden bir asker ve İsrail ordusundan bir subay yaralandı.
İsrail medyası, aranan bir Filistinlinin saklandığı evin kuşatılmasının ve evden çıkmasının istenmesinin ardından ateş açıldığını aktardı.
İsrail Ordu Radyosu, aranan bir kişinin tutuklanması için Burkin beldesine gelen özel birliğin pusuya düştüğünü, iki askerin yaralanması karşısında şaşkınlık yaşandığı bildirdi. İsrail ordusu, ateşin aranan kişiler tarafından mı, bölgeden geçen bir arabadan mı yoksa pusu kurulan noktadan mı açıldığını araştırıyor. Ordu tarafından yapılan açıklamada, aranan Filistinlinin karşılıklı açılan ateş yaralandığını ve tutuklandığını kaydetti.
Burkin’e yakın bir bölgede, Filistinli silahlı unsurlar ile Duvdevan birimi üyeleri arasında başka bir çatışma daha çıktı. Çatışma sırasında daha önce serbest bırakılan tutuklu, İslami Cihad aktivisti 22 yaşındaki Usame Subh ve kimliği belirlenmeyen bir kişi yaşamını yitirdi. Savaş uçaklarının destek verdiği İsrail güçleri daha sonra Kudüs’ün kuzeybatısındaki Beyt Anan kasabasında, Hamas’a bağlı silahlı unsurların saklandığı küçük bir mağaraya saldırdı. Yaşanan çatışma ve bölgede çok sayıda patlamanın duyulmasının ardından İsrail, saldırı planlayan Hamas’a üye 3 silahlı unsurun öldürüldüğünü duyurdu.
Gazetecilere açıklama yapan İsrail Ordu Sözcüsü Ran Kochav, ordunun Batı Şeria’da Hamas hücrelerine yönelik operasyon başlattığını belirterek savaşçıların etkisiz hale getirildiğini ve çok sayıda gözaltı olduğunu aktardı.
İsrail, Hamas'ı Batı Şeria'daki gerginliği tırmandırmak için Batı Şeria’da altyapı kurmaya çalışmakla suçluyor. Knesset Dışişleri ve Güvenlik Komitesi Başkanı Ram Ben Barak, Hamas’ın Batı Şeria’da tansiyonu yükseltmeye çalıştığını söyledi.
Filistin Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada da işgal altındaki Kudüs’ün kuzeybatısında yer alan Bedu beldesinden Ahmed Zahrab, Mahmud Hamidan ve Zekeriya Bedvan’ın şehit olduğu bildirildi. Açılamada ayrıca İsrail işgal güçlerinin Batı Şeria’nın kuzeyindeki Cenin’in Burkin beldesinde çıkan çatışmalar sırasında 22 yaşındaki Usame Subh ile cesedi İsrail tarafından alınan ve daha sonra 16 yaşındaki Yusuf Subh olduğu ortaya çıkan iki kişiyi şehit ettiği kaydedildi. Filistin Devlet Başkanlığı, İsrail işgal güçlerinin Kudüs ve Cenin’de beş vatandaşın yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan saldırılarını kınadı. Başkanlık tarafından yapılan açıklamada, “İsrail’in Filistinlilere yönelik infazlarının devam etmesi daha fazla gerilime ve istikrarsızlığa yol açacaktır” ifadelerine yer verdi.
Filistinlilerin öfkesi ise dün de gün boyunca devam etti. Filistinli gruplar, hükümet, Filistin Kurtuluş Örgütü, Ulusak Konsey ve silahlı gruplar öldürülenler için yas tuttular. Hamas ve İslami Cihad, öldürülen beş Filistinli vatandaş için İsrail’e bedel ödetmekle tehdit etti.
Hamas'ın Batı Şeria sorumlusu Salih el-Aruri “Şehitlerin kanı yerde kalmayacak. Şehitlerin akan her bir damla kanının bedeli olacak” açıklamasında bulundu.
Hamas, Batı Şeria'daki Filistinlileri işgalcilere karşı direnişe hız vermeye çağırırken İslami Cihad da akıtılan bu saf ve temiz kanların boşa gitmeyeceğini vurguladı
İsrail Genelkurmay Başkanı Aviv Kochavi, yaşanan son gelişmelere ilişkin değerlendirme yapıldığı bir toplantı düzenledi. İsrail Ordu Sözcüsü, Batı Şeria’da yaşananlar sebebiyle Gazze Şeridi’nden roket fırlatılabileceğini belirterek ordunun Hamas üyelerinin öldürülmesi ve tutuklanması karşısında Gazze Şeridi’nden cevap verileceğine inandığını bildirdi. İsrail medyasında çıkan haberlerde de söz konusu senaryoya karşı hazırlanmak gerektiği vurgulandı.
Diğer yandan İsrailli kaynaklar, Cenin ve Kudüs’e düzenlenen operasyonlar sırasında tutuklanamayan Hamas üyelerinin Batı Şeria’da arandığı bilgisini paylaştı.



SDG, Şam ile kapsamlı bir anlaşmaya vardığını duyurdu: İşte anlaşmanın maddeleri

Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)
Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)
TT

SDG, Şam ile kapsamlı bir anlaşmaya vardığını duyurdu: İşte anlaşmanın maddeleri

Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)
Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensupları (AFP)

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi, bugün (Cuma) ateşkes ve taraflar arasında askeri, güvenlik ve idari kurumların kademeli entegrasyonunu öngören kapsamlı bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Anlaşma kapsamında Kürt halkının medeni ile eğitim hakların düzenlenecek.

Anlaşma kapsamında, temas hatlarındaki askeri birliklerin çekilmesi ve İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlı merkezlerine konuşlandırılması öngörülüyor. Ayrıca, ağırlıklı olarak Kürtlerin liderliğindeki SDG bünyesinden tugaylar içeren bir askeri tümen kurulması kararlaştırıldı.

SDG, anlaşmanın maddelerini önce bir açıklamayla duyururken, Şam yönetimi daha sonra resmi medya aracılığıyla anlaşmayı teyit etti. Yeni düzenleme, SDG’den üç tugayı kapsayan bir askeri tümenin oluşturulmasını ve Kobani (Ayn el-Arab) güçlerinden bir tugayın Halep’e bağlı bir tümen içine alınmasını içeriyor.

frgty6u7
Haseke’de Suriye Demokratik Güçleri (SDG) unsurları (AFP)

Anlaşma metninde, “özerk yönetim” kurumlarının Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesi ve sivil personelin statülerinin korunması da yer aldı.

Anlaşma metninde Metinde, yerinden edilenlerin bölgelerine geri dönüşlerinin garanti altına alınacağı da belirtiliyor.

Anlaşma hangi maddeleri içeriyor?

SDG’nin resmi internet sitesinde yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

“Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye Hükümeti Arasındaki Anlaşma Metni;

Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye hükümeti arasında, kapsamlı bir anlaşma uyarınca ateşkese varılmış; iki taraf arasındaki askeri ve idari güçlerin kademeli bir entegrasyon süreci üzerinde de mutabakata varılmıştır.

Anlaşma; askeri güçlerin temas hatlarından çekilmesini, İçişleri Bakanlığı'na bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlo şehir merkezlerine girmesini ve bölgedeki güvenlik güçlerinin entegrasyon sürecinin başlatılmasını, Suriye Demokratik Güçleri'nden üç tugayı içeren bir askeri tümen oluşturulmasını ve buna ek olarak Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde Kobani güçleri için bir tugay kurulmasını kapsamaktadır.

Anlaşma ayrıca, sivil memurların kadrolarının korunmasıyla birlikte Özerk Yönetim kurumlarının Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesini de içermektedir.

Ayrıca Kürt halkının medeni ve eğitim haklarının düzenlenmesi ve yerinden edilenlerin bölgelerine geri dönüşlerinin garanti altına alınması konusunda da anlaşmaya varılmıştır.

Anlaşma, ilgili taraflar arasındaki işbirliğini güçlendirerek ve ülkeyi yeniden inşa etme çabalarını birleştirerek, Suriye topraklarını birleştirmeyi ve bölgede tam entegrasyon sürecini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.”

Öte yandan, 24 Ocak’ta Şam ile SDG, aralarındaki ateşkesi 15 gün uzattıklarını ve görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı.

Kürtlerin öncülüğünde, Arap savaşçıları da bünyesinde barındıran SDG, Suriye iç savaşında kilit bir rol oynadı. ABD desteğiyle DEAŞ’a karşı mücadele eden SDG, örgütü Suriye’de büyük ölçüde yenilgiye uğrattı. Bu süreçte, kuzey ve doğu Suriye’de petrol sahalarını da içeren geniş alanların kontrolünü ele geçirerek özerk bir yönetim kurdu. Ayrıca binlerce radikal unsuru gözaltında tuttu; Uluslararası Af Örgütü, Ağustos 2023’te bu sayıyı yaklaşık 10 bin olarak tahmin etmişti.

Ancak Beşşar Esed’in devrilmesinin ardından, Ahmed eş-Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetimi, ülkenin devlet güçleri altında birleştirilmesi hedefiyle SDG ile güçlerin ve kurumların entegrasyonu konusunda müzakerelere başladı. Görüşmeler zaman zaman tıkanırken, bir askeri çatışmanın ardından taraflar yeni bir anlaşmaya ulaştı.

Suriye hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında kapsamlı bir anlaşmaya varıldı. Anlaşma kapsamında SDG'den askeri tümen kurulacak, askeri ve idari güçlerin kademeli entegrasyonu sağlanacak ve Kürt halkının medeni ile eğitim hakların düzenlenecek.

Anlaşma metnine göre, “askeri güçler temas hatlarından çekilecek ve Suriye İçişleri Bakanlığı'na bağlı güvenlik güçleri Haseke ile Kamışlo şehir merkezlerine girecek”. Ayrıca SDG'ye bağlı üç tugaydan oluşan bir askeri tümen kurulacak ve Kobani güçleri için de Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde ayrı bir tugay oluşturulacak.


ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.